Ziekenhuizen kunnen steeds moeilijker aan hun geld komen. De schulden bij verzekeraars lopen op tot twee miljard euro en banken stellen steeds strengere eisen aan het verlenen van krediet.
Dat concludeert accountantskantoor PwC op basis van tachtig jaarverslagen van ziekenhuizen. Vorige week maakte adviesbureau Deloitte bekend dat ziekenhuizen in 2011 meer winst hebben geboekt en hun eigen vermogenspositie hebben verbeterd. PwC bevestigt die analyse maar signaleert dat ziekenhuizen desondanks steeds meer moeite hebben om te voldoen aan kort lopende verplichtingen, zoals het betalen van salarissen en rekeningen van leveranciers. Het goede nieuws over de solvabiliteit verhult een liquiditeitsprobleem in 2012, dat deels al uit de jaarverslagen van 2011 valt af te lezen. Oorzaken zijn de invoering van de nieuwe ziekenhuisfinancierings DOT, de moeizame onderhandelingen met zorgverzekeraars, de oplopende schulden aan zorgverzekeraars en steeds strengere eisen die banken stellen aan het verstrekken van krediet.
Zorgverzekeraars vorderen geld terug
Door de invoering van DOT hebben ziekenhuizen dit voorjaar allemaal later kunnen declareren. De tijd tussen behandeling en facturering is in de nieuwe bekostiging structureel langer. Ziekenhuizen moeten daardoor langer wachten op hun geld. Zorgverzekeraars waren onwelwillend om ziekenhuizen tegemoet te komen met voorschotten, zoals in het verleden. Ze hebben zich dit jaar in de onderhandelingen over nieuwe contracten hard opgesteld. Er kon pas sprake zijn van bevoorschotting als er een afspraak was over volume en prijs voor dit jaar.
Cashprobleem ziekenhuizen steeds nijpender
Het cashprobleem werd voor ziekenhuizen nog nijpender doordat zorgverzekeraars de schulden van ziekenhuizen terugvorderen. De verzekeraars moeten zelf ook aan steeds strengere financiële eisen voldoen. De totale schuld die ziekenhuizen aan zorgverzekeraars hebben is in 2011 opgelopen tot circa twee miljard euro per eind december 2011. Dat bedraag is een optelsom van 1,1 miljard overfinanciering en 0,9 miljard aan voorschotten. De overfinanciering zit ingebakken in de systematiek van het oude bekostingssysteem en zal met de invoering van DOT geleidelijk verdwijnen.
Banken steeds strenger
PwC schat de extra liquiditeitsbehoefte van ziekenhuizen op drie maanden omzet. Voor alle ziekenhuizen samen gaat het dan om maximaal circa 3,5 miljard euro. Ziekenhuizen moeten daarvoor aankloppen bij banken, maar die voorzien slechts gedeeltelijk in het gat dat verzekeraars laten vallen. De zogeheten financieringskasstromen door banken is in 2011 met 700 miljoen euro toegenomen, maar dat is ontoereikend om het cashprobleem van ziekenhuizen op te lossen. Volgens PwC-partner Arjen Hakbijl gaat de kapitaalstroom momenteel met twee snelheden. ‘Het tempo waarin banken ziekenhuizen van financiering voor investeringen en werkkapitaal voorzien, loopt achter op het tempo waarin verzekeraars financiering terugvorderen. Als er niets gebeurt, zullen er ziekenhuizen in betalingsmoeilijkheden komen.’ Het gaat om circa vijf ziekenhuizen. Enkele daarvan kwamen onlansg al in het nieuws. Zo kwam zorgverzekeraar Achmea het noodlijdende Rode Kruis Ziekenhuis alsnog tegemoet in ruil voor invloed in de raad van bestuur. (Zorgvisie - Bart Kiers)
Lees meer
Opbrengsten en schulden ziekenhuizen stijgen
Ziekenhuizen hebben onvoldoende cash