Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Zorgsector kan brandveiligheid zélf eenvoudig verbeteren

Brandveiligheid in de zorg gaat nu vooral over bouwkundige veiligheid, oftewel de eisen in het Bouwbesluit. Een minstens zo groot – zo niet groter – gevaar is het interieur. Daaraan stelt de wetgever namelijk helemaal géén eisen.
Zorgsector kan brandveiligheid zélf eenvoudig verbeteren

De brandveiligheid in de zorg ligt al enkele jaren onder het vergrootglas. De indruk is dat er weinig van deugt. Zo signaleerden een aantal rijksinspecties twee jaar geleden in het rapport Brandveiligheid van zorginstellingen een groot aantal afwijkingen van het Bouwbesluit. Uiteraard moet aan de regels worden voldaan, daarover geen misverstand. In de praktijk zien we echter dat vrijwel geen enkel gebouw eraan voldoet. Zorggebouwen scoren niet slechter dan gebouwen met een andere bestemming – sterker nog, soms scoren ze beter.


Brandveiligheid interieur

De overmatige aandacht voor de bouwkundige kant van brandveiligheid heeft een belangrijk nadeel. Ze gaat namelijk ten koste van een andere kant, waarop juist in zorggebouwen meer nadruk zou moeten liggen dan bij andere gebouwtypen. Dat is de brandveiligheid van het interieur. Denk aan matrassen, bankstellen, gordijnen en andere brandbare onderdelen. In tegenstelling tot de wettelijke bepalingen in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, stelt de Nederlandse wet op dit gebied geen enkele eis.

Focus op gebouw

Brandregelgeving is in ons land niet primair gericht op brand voorkomen, maar op voorkomen dat het vuur zich uitbreidt naar andere gebouwdelen, als er eenmaal brand is. Vandaar die focus op het gebouw. Alles is erop gericht om de brand in te perken. Maar wie zich in het deel bevindt dat in brand staat, heeft steeds minder kans om het er heelhuids vanaf te brengen. De kunststoffen die in interieurs worden verwerkt, branden snel en agressief en produceren daarbij veel rook en giftige dampen.


Minder kans op overleven

Breekt in een kantoor of school brand uit, dan zullen de aanwezigen in de regel zelf snel een veilig heenkomen kunnen zoeken. In de zorg is dat moeilijker. Mensen met een zorgbehoefte maken minder kans om een brand –  die in een andere situatie niet tot slachtoffers zou leiden – te overleven. Hun kansen zijn nog kleiner als de brand ’s nachts uitbreekt in de instelling waar ze verblijven, een moment waarop personeel en dus hulp beperkt aanwezig is.

Binnenaanval

Daar komt nog bij dat het in het verleden bijna vanzelfsprekend was dat bij brand de brandweer een zogenoemde binnenaanval pleegde om de brand te bestrijden. Vanwege de kans op ongevallen wordt steeds vaker van deze offensieve binneninzet afgezien. Het is dus niet meer vanzelfsprekend dat de brandweer een rol speelt in het evacueren van bewoners. Brandveiligheid en hulpverlening bij brand worden daarmee steeds meer zaken die zorginstellingen zelf moeten oppakken.


Eenvoudige middelen

Zorginstellingen kunnen met relatief eenvoudige middelen de risico’s aanzienlijk verkleinen. Dat kan onder meer door in het interieur uitsluitend brandvertragende materialen toe te passen, zoals in het Verenigd Koninkrijk verplicht is. Toepassing daarvan vergroot de kans op het overleven van een brand en het voorkomen van verwondingen aanzienlijk. De aanschafkosten kunnen geen struikelblok zijn: brandvertragende meubels en stoffering zijn in de regel niet of nauwelijks duurder.

Minimale regels

Bouwregelgeving is in Nederland het uitgangspunt voor het brandveilig ontwerpen, bouwen en beheren, ook in de zorg. Die regels zijn een minimum. Wie eraan voldoet, heeft daarmee niet per definitie een brandveilig gebouw. Het vergroten van de veiligheid is een kwestie van bewustwording en aandacht voor een aspect dat de wetgever tot nu toe laat liggen. Het goede nieuws is dat instellingen met relatief beperkte middelen zelf aan de slag kunnen. Geld is niet het probleem; andere keuzes maken, daar gaat het om.


Ing. Emiel van Wassenaar MSc is senior adviseur brandveiligheid bij advies- en ingenieursbureau LBP|SIGHT (Nieuwegein).

Eén reactie

  • EvVliet@amphia.nl

    Mooi verhaal er is in Nederland echter geen leverancier die zoiets wil leveren zolang het niet geeist wordt.
    Ikea levert in Engeland alle meubels met brandvertragend schuim e.d. maar in Nederland is er niet aan te komen.
    Moeten we dus alles in Engeland gaan aanschaffen?

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden