Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

NFU: 20 procent ziekenhuiszorg is overbodig

Tien tot twintig procent van de ziekenhuiszorg biedt patiënten geen gezondheidswaarde. Dat stelt de koepel van academische ziekenhuizen NFU in een advies om de groei van het basispakket in te dammen en de specialisten in loondienst te nemen.
NFU: 20 procent ziekenhuiszorg is overbodig
Foto: ANP - Lex van Lieshout

De uitgaven voor de curatieve zorg zijn de afgelopen tien jaar verdubbeld. Slechts vijftien procent van die groei is toe te schrijven aan vergrijzing. De NFU ziet twee hoofdoorzaken voor de groei die besloten zitten in de structuur van het zorgstelsel. Het stelsel is gestoeld op de principes 'boter-bij-de-vis' en markconcurrentie om de prijs per verrichting te drukken. Het voordeel is dat hierdoor de wachtlijsten kort zijn. Het nadeel is dat het ziekenhuizen uitlokt tot het doen van zo veel mogelijk verrichtingen.

Genereus basispakket

Als tweede hoofdoorzaak ziet de NFU dat bijna alle zorg die medisch specialisten geven automatisch onder het basispakket valt. Dat pakket blijft door medische verbeteringen constant uitdijen. Wat ontbreekt is een systeem dat nieuwe en bestaande zorg wetenschappelijk toetst en zo nodig de toegang tot het pakket ontzegt.

NFU: geen gezondheidswaarde

Het gevolg van deze systeemfouten is dat er steeds meer diagnostiek, meer behandelingen en meer preventieve controles zijn die patiënten niet altijd meer gezonde levensjaren of meer kwaliteit van leven bieden. Van sommige zorg is de meerwaarde niet aangetoond. Soms is niet behandelen net zo goed. Sommige zorg past niet bij de specifieke diagnose van patiënten of de wensen van patiënten. Sommige zorg vindt plaats in een ziekenhuis, terwijl een huisarts die evengoed had kunnen doen. De NFU schat dat tien tot twintig procent van de huidige ziekenhuiszorg geen gezondheidswaarde biedt aan patiënten.

Medisch specialisten in loondienst

De NFU ziet de oplossing in het verminderen van de productieprikkels in het zorgstelsel en het beperken van onnodige zorg. Concreet gaat het om het afschaffen van het vrije ondernemerschap van medisch specialisten. Daarmee zou een einde komen aan de maatschappen van medisch specialisten. Dat zijn in feite kleine winkels in het ziekenhuis die nu nog hun winst zien stijgen als ze meer behandelingen doen. Die prikkel valt weg als de dokters in loondienst van het ziekenhuis zijn. Daarnaast pleit de NFU voor een eenduidige patiëntgerichte zorgregistratie, waardoor artsen, andere professionals en patiënten makkelijker overzicht hebben welke behandelingen een patiënt krijgt. Verder pleit de NFU ervoor om patiënten beter te ondersteunen bij het nemen van zware beslissingen over de voor- en nadelen van interventies.

Beheers het basispakket

Om de onbeheerste groei van het basispakket onder controle te krijgen, zou er een voor- en achterportaal voor het basispakket moeten komen. In het voorportaal komen alleen nieuwe verrichtingen (inclusief nieuwe medicijnen, diagnostiek en technologie). Die worden alleen vergoed voor patiënten die deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek. Het achterportaal is bedoeld om wetenschappelijk te toetsen of bestaande verrichtingen nog wel gezondheidswaarde bieden of dat ze beter uit het pakket kunnen worden verwijderd. Wetenschappers zouden de screening van het basispakket op zich moeten nemen. Ook ziet de NFU een rol weggelegd voor patiëntervaringen, omdat patiënten de geleverde zorg anders kunnen waarderen dan artsen.

6 reacties

  • Paulus

    Als iedereen voor eigen parochie preekt, ken ik er ook nog een. Gisteren gehoord op jaarcongres ZKN: het wordt tijd dat de verzekeraars hun verantwoordelijkheid en zorg daadwerkelijk selectief gaan inkopen. Veel behandelingen kunnen goedkoper, sneller en doelmatiger in ZBC's gedaan worden. Waarom wodt rim 96% van alle curatieve zorg dan nog steeds in het ziekenhuis ingekocht?

  • linkerkant

    als de zorgverzekeraars,clienten en zorgverleners hun verantwoordelijkheid voor hun werk kennen zou dat beslist zo wel zijn?

  • Jan C

    Hartstikke goed van de regering. Lekker de uitgavenriem (geldverspilling) flink aantrekken, dan komen vanzelf de efficiency, besparingsmaatregelen en bezuinigingsmaatregelen van de ziekenhuizen en de zorg.
    Gevangenissen gaan massaal dicht (werknemers dus weg) en wat gebeurt er: Het gevangeniswezen doet plotseling geweldige besparings en efficiency voorstellen die miljoenen opleveren.
    DENK NU EENS GOED NA OVER DIE AANPAK (management heeft al die tijd lekker veel geld 'gekregen' voor vooral weinig doen).

  • Teun

    Zorgkosten kunnen eenvoudig omlaag: a. 70% van ieders zorgkostenconsumptie zit in laatste 3 levenmaanden -> 3 maanden eerder stoppen met leven(verlengen); b. 50 % van ziekenhuiskosten diagnostiek betreft uitsluitingsdiagnostiek 'niks aan de hand, er mee leren leven, we kunnen er niets mee, we kijken het even aan' -> vertrouwensrelatie patient-arts verbeteren, deskundigheid arts verbeteren;

  • Maarten1

    Klassiek voorbeeld belangenbehartiging: bezuinigen kan op de zorg die de andere ziekenhuizen leveren, wij kunnen ook meehelpen om te bezuinigen maar dan willen wij meer geld (voor ons onderzoek), en by-the-way wij hebben de juiste organisatievorm waardoor wij geen prikkel tot overproductie hebben.

    Ik ben benieuwd wat de NVZ hier tegenover zal zetten. Iets in de trant van: onze specialisten die worden betaald per verrichting zijn veel efficienter dan die van de academische ziekenhuizen. Onze zorg is objectief even goed, maar wij doen veel minder diagnostiek en risicovolle ingrepen. Maak de werkelijke kosten van academische zorg transparant en het zal duidelijk worden dat de niet-academische ziekenhuizen veel goedkoper zijn. Geef ons een deel van het volume dat naar de academische ziekenhuizen gaat en de zorg zal goedkoper worden.

    Ik pak even de popcorn en de cola...

  • Mr Sophie Hankes, SIN-NL

    Artikel bevat tekstuele inhoudelijke fout in een na laatste zin:'Sommige zorg vindt plaats in een ziekenhuis, terwijl die evengoed in een ziekenhuis had gekund.'
    Gaarne correctie.
    Overigens dient de vraag gesteld te worden waarom ziekenhuizen dan toch overbodige zorg aanbieden cq factureren en waarom zorgverzekeraars klakkeloos de facturen vergoeden. Follow the money?!

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden