Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Zorgverzekeraar kan verplichte mantelzorg contracteren’

Zorgorganisatie Vierstroom heeft na een succesvolle proef besloten vaste afspraken over mantelzorg te maken met familie. De ‘verplichte mantelzorg’ past volgens staatssecretaris Martin van Rijn in zijn beleid. Hij ziet een rol voor zorgverzekeraars om bij de zorginkoop de mantelzorginzet mee te nemen.
‘Zorgverzekeraar kan verplichte mantelzorg contracteren’
Foto: ANP Roos Koole

‘Er geen sprake van verplichting van mantelzorg,’ benadrukt bestuurder Jeroen van den Oever van Vierstroom ‘Wij mogen geen cliënten weigeren als familie geen mantelzorg zou willen bieden. Dat is vastgelegd in het zorgcontract met zorgverzekeraars, zij hebben zorgplicht voor hun premiebetalers.’ De verzekeraars kunnen volgens Van den Oever in contracten met instellingen opnemen dat ‘een instelling bepaalde bijdragen van familie vraagt. Alleen dan is het mogelijk om familie, en dus ook de cliënt, die geen mantelzorg wil geven buiten de instelling te houden.’ Staatssecretaris Van Rijn zegt in een reactie dat hij graag zou zien dat zorgverzekeraars bij het inkopen van zorg gaan meewegen of de zorgaanbieder ook een goede positie van de mantelzorger heeft opgenomen.

Netwerkparticipatie

Van oktober 2012 tot en met juni 2013 is op drie locaties van de Vierstroom het experiment Netwerkparticipatie gestart. Kern was de vraag of familie en/of kennissen bereid zijn tenminste 4 uur per maand actief een bijdrage te leveren aan het welzijn van hun naaste en andere bewoners. Bij het experiment zijn 103 cliënten betrokken geweest. Netwerkparticipatie gaat om  activiteiten als samen wandelen, koffieschenken, spelletjes doen en koken.

Welbevinden

Grote ophef over “verplichte mantelzorg” bij Vierstroom ontstond al bij het begin van het experiment. Na ruim een half jaar blijkt dat slechts met familie van één nieuwe cliënt geen mantelzorgafspraak gemaakt kon worden. ‘Die is zelf op zoek naar een andere instelling gegaan,’ zegt Van den Oever. Bij 80 procent van de naasten was er geen probleem, zo'n 15 procent van de  nieuwe cliënten ging het netwerk pas akkoord met mantelzorg na enige discussie. Verder bleek het welbevinden van de bewoners aanzienlijk te verbeteren. Van den oever: ‘Uit ons observatiemeetsysteem kwam een score van boven de negen, die zat eerst tussen de zeven en acht.’

Enthousiast

Staatssecretaris Van Rijn maakt zich hard maakte voor het experiment met de “verplichte mantelzorg” bij de Vierstroom. Hij bezocht begin juli persoonlijk een locatie van Vierstroom. In een reactie laat de staatssecretaris weten dat dit experiment goed aansluit bij zijn plannen voor de mantelzorg. Hij noemt de resultaten bemoedigend: ‘Familie, cliënten en medewerkers zijn enthousiast. Het welbevinden van bewoners lijkt tijdens het experiment gestegen.’

Fysieke zorg

De vaste mantelzorgafspraken die de Vierstroom maakt met naasten van een cliënt gaan uitsluitend over welzijn, benadrukt Jeroen van den Oever. Hij ziet geen mogelijkheden om een stap te zetten naar fysieke zorg. ‘Fysieke zorg is aan professionals. Maar professionals kunnen het leven van mensen met dementie niet gelukkiger maken, mantelzorgers wel.’ De inzet van mantelzorgers levert ook geen bezuiniging op, volgens Van den Oever. ‘Integendeel, het kost iets meer inzet.’

Carolien Stam

27 reacties

  • midden

    Daarmee doe je het verdienmodel oftewel beloningssysteem geweld aan?
    De excessieve beloningen aan de top etc. moeten omlaag om de zorg betaalbaar te houden zoals ook bij alle andere dienstverlenende instanties(banken gemeenten)Die minister van Fin. heeft het blijkbaar nog niet begrepen.Hij werkt daarmee alleen nog meer ontevredenheid in de hand
    En we laten hun wel hun eigen beloningssysteem bepalen??
    Heb vaak gezegd, je werkt de goede bonusverdieners zo nog meer in de hand.
    Alleen met risicodragende verdiensten lijkt mij gunstige beloningsprincipes aanvaardbaar.
    Eens en voor altijd moet de kogel door de kerk, zorg, banken etc!

  • j

    Mantelzorg!
    maar wat doen die instellingen met al het geld dat binnenkomt. als mensen ondersteunende begeleiding geindiceerd krijgen wordt een instelling daarvoor ook betaald. Waar blijft dat geld voor salarissen aan Dir en dure managers?

  • Jan C

    Vierstroom en vooral directeur van den Oever zijn duidelijk op zoek naar publiciteit. Twee jaar geleden kondigde van den Oever dezelfde actie ook al aan. Die werd toen landelijk verworpen. Zijn argument was toen financiele nood en wat schets mijn verbazing: een jaar geleden wilde van den Oever een ziekenhuis kopen. Bovendien 'krijgt' hij met toegiften een salaris van ver over de 300.000 euro.
    En nu haalt hij zijn oude stokpaardje van verplichte mantelzorg weer uit de kast.
    Hoe publieksgeil kun je zijn.
    Twee belangrijke zaken horen daarbij. Geen van de overige 2500 verpleeg- en zorginstellingen steunen de verderfelijke actie van van de Oever. Dat is toch erg opvallend. Ook de landelijke dagbladen stemmen TEGEN zijn voorstel met meer dan 80%.
    Maar een tweede punt is nog belangrijker. Ik ben goed bekend in zulke instellingen en zeer zeer weinig familieleden doen geen mantelzorg; sterker nog verreweg de meesten helpen tot 4 a 5 uur PER DAG mee; dan zou voor van den Oever een COMPENSATIE moeten zijn voor de enkeling geen mantelzorg doet omdat die ver weg woont of geen kinderen heeft e.d.
    Maar nee, in zijn geilheid om publiek te scoren gaat hij daaraan voorbij en stoot veel mantelzorgers voor het hoofd door te suggereren dat er geen mantelzorg in instellingen wordt gedaan. Een graaier van het ergste soort.

  • j.veenstra

    @Jan C Had liever niet gelijk gekregen maar het blijkt nu wel dat u een persoonlijke vete aan het uitvechten bent. Heel erg wat u mee gemaakt heeft met uw echtgenote. Dat wens ik niemand toe. Persoonlijk ken ik Jan van Den Oever niet, maar heb zelf teveel ervaringen opgedaaan met kinderen die hun ouders in een verpleeg-of verzorgingshuis droppen en ze daarna minimaal bezoeken. Over het salaris van den Oever kan ik alleen aar zeggen dat ik een grote voorstander ben van de Balkenende norm in de zorg en overheid. Ik hoop u uw groot verdriet nog een plekje in uw leven kunt geven en het beste van uw laatste levensfase maakt.

  • fred

    Geachte lezer,
    Weet U nog wanneer de verpleeghuizen zijn opgericht?
    Weet U wat het doel was?
    Weet U wie de oprichting stimuleerden?
    Clienten behoren zolang als mogelijk thuis te blijven wonen met zonodig hulp van professionele en betrokken hulpverleners d.w.z. zorg dicht in de buurt.
    Wanneer het echt onmogelijk is om thuis te blijven dan kan worden overwogen worden om client te verhuizen naar een verpleeghuis en onder welke voorwaarden..
    Onderzocht moet worden welke verpleeghuisclienen weer geleidelijk aan begeleid kunnen worden naar een min of meer zelfstandig woonsituatie.
    Het verpleeghuis is toch niet per definitie de laatste verblijfplaats? Dat hebben de oprichters van de verpleeghuizen nooit gewenst.
    Vriendelijke groet.

  • Jan C

    @j.veenstra. Wat zou ik er graag zijn kop afhakken

  • Jan C

    @j.veenstra. Dan zijn er hierboven nog veel meer die een persoonlijke vete aan het uitvechten zijn met van den oever. Lees -- als goede bekende van graaier van den Oever -- hierboven maar eens wat er staat geschreven over je vriend en volgens de Telegraaf was 80% TEGEN het verderfelijke Vierstroomplan; schandalig om te denken dat de familie geen mantelwerk doet, want dat zegt Vierstroom; ik was vijf jaar lang ELKE DAG (ook weekend, dus 365 dagen)10 uur mantelzorger in het verpleegtehuis; niets hoefden ze aan mijn vrouw te doen en dan lieten ze haar nog meer dan een half uur op het toilet zitten terwijl ze eenzijdig verlamd was).
    En op de website van Elsevier van vandaag zijn de negatieve reacties vijf keer zolang en 8 maal erger; nee veenstra ga maar lekker met van den oever heulen (en zijn schandalige salaris; daar lul je niet over) en wees er gelukkig mee dat je iemand die het helaas aan den lijve heeft ondervonden hoe het in verpleegtehuizen gaat, in de houding kunt zetten (mijn lieve knappe vrouw -- nog maar 68 -- is vanwege die 'fijne' zorg uit het leven gestapt).
    Ik kan er niet eens kwaad om worden, want op mijn leeftijd weet ik dat je ongelooflijke klootzakken kunt tegenkomen.

  • j.veenstra

    @Jan C. volgens mij bent u een persoonlijke vete met de heer Van den Oever aan het uitvechten. Als ik de cijfers die u uitkraamt mag geloven, dan bent u zeker niet goed ingevoerd in de zorg. Jammer dat u op deze manier van uw frustratie af moet komen.
    Ik hoop oprecht dat Johan van den Oever zich de ongenuanceerde kritiek niet teveel aantrekt. Ook nu blijkt weer: 'Wie zijn hoofd boven het maaiveld uitsteekt, daarvan wordt zijn kop afgehakt'.

  • Jan C

    @marja.pijl. U hoeft niet alle reacties te lezen, als u de reactie van @marja.pijl (hierboven) maar leest; dan weet u voldoende. Marja is te oud anders draait ze van den Oever (terecht) de nek om.

  • Marjo

    Ik wil wel even duidelijk stellen, dat mijn opvatting over vanzelfsprekendheid van zorgplicht bij mantelzorgers ook alleen hierover gaat.
    Die graaicultuur van managers, die al maar 'nieuwe' ideeën opperen, om hun onmisbaarheid te bewijzen, moet wat mij betreft ontmanteld worden.

  • marja.pijl

    Ik ben oud, ik heb geen familie en mijn vrienden en kennissen zijn van mijn leeftijd. Ik zal geen mantelzorg mee kunnen brengen als ik (wat de hemel verhoede) naar een zorginstelling zou moeten. Als de instellling mij al zou accepteren(wat ik betwijfel), dan zal ik worden gediscrimineerd: immers ik heb geen hulp kunnen inbrengen voor de instelling. Maar waarschijnlijk word ik doorgestuurd. Waar kom ik dan terecht? In een gesticht voor maatschappelijk verlatenen? Daar zal het wel gezellig zijn!
    Als oudere voel ik me door deze maatregel, waarbij ik afhankelijk word gemaakt van mijn privé netwerk (dat, als het er is, vaak voor een opname al heel wat heeft gedaan) zo verschrikkelijk bedreigd, ik vind dat hier met de waardigheid van ouderen geen enkele rekening wordt gehouden. Wil de overheid de ouderen alstublieft als zelfstandige burgers beschouwen?

  • Zorg

    Denhaag slapen jullie??????????????/

  • Retep

    Alle zeilen bij zetten, dat moeten we doen. Solidair de schouders er onder, allemaal een steentje bijnivelleren. Ouderenophokplek Vierstroom te Gouda komt handen te kort om alle luiers te verschonen en lammetjespap naar binnen te lepelen. Dus gaat de instelling familieleden verplichten om vier uur per maand te helpen met doorligbejaarden omdraaien. Als u het niet doet zijn wij wel een beetje verdrietig en mevrouw de Jong, 103, die het land na de oorlog heeft helpen opbouwen, kan dan nooit meer douchen. Sta je dan, met je goeie gedrag. Dus alle families leveren 4 uur per maand hand- en spandiensten dankzij een moreel appél van de Vierstroom. Wat wij ons dan weer afvragen: hoe haalt de Vierstroom het in haar hoofd om het woord 'moreel' in de mond te nemen tegenover families van zorgafhankelijken? De instelling prijkt op nummer 34 in de ZorgGraaiTop50. Topman Jeroen van den Oever roofde een salaris van 224 500 euro in 2012, en rijdt een auto van de zaak van €57 292. Hoe kun je rondrijden in 2 verpleegstersjaarsalarissen en beweren 'Het is zonneklaar dat de meeste mensen er geen moeite mee hebben als we zeggen dat het de gewoonte is minimaal vier uur per maand iets te doen.' De zorg is zo dood- en doodziek. Jeroen van den Oever, je bent een hypocriet. Hier is ons moreel appél aan jou: zorg voor je patiënten in plaats van voor je banksaldo.

  • Jan C

    Ben nog vergeten te vertellen dat de zorginstellingen meer dan 180 miljoen op de bank hebben en zich daarnaast gestort hebben in derivaten constructies.
    Voor Vierstroom komt er dan nog bij dat de leiding (van den Oever) zo ego-geil was dat hij in het begin van het jaar nog een ziekenhuis wilde overnemen; waarschijnlijk van het geld dat de meer dan 200 vrijwilligers in zijn instelling voor hem verdienen; wat een ontiegelijke criminele graaier.

  • Jan C

    (vervolg)Wat doet nu deze supergraaier: die zet er structureel minder personeel neer, met mindere opleiding (ex-vakkenvullers bij AH) en behandelt elke patient met ZZP code 1 (dat is de laagste verzorging); vandaar de zeer onterechte opmerking dat er te weinig handen aan het bed zijn: GROTE ONZIN.
    Daarvoor rijdt hij een dikke Mercedes en heeft een 2e huis in Toscane.
    En toezichthouder mevr de Haan, ook voorzitter van de ANBO (alg ned bond v ouderen) DOET IJVERIG MEE.
    Zware uitlatingen, maar het gekke is dat ik die al jaren schrijf maar nooit tegengesproken word.

  • Jan C

    Die directeur-graaier Johan van den Oever van verpleeg en zorginstelling Vierstroom mag mij gerust verplichten gratis mantelzorg te verrichten in zijn instelling maar dan moet hij toch met de billen bloot waarom dat volgens de boeken financieel nodig is; zeer waarschijnlijk is het dan niet meer nodig.
    Hij mag mijn ouder verzoeken naar een andere instelling te gaan, maar dan maak ik daar een landelijk proces van; ook dan kruipt hij in zijn schulp.
    Waarom ik dat allemaal zo goed weet?.
    Ik ben goed ingevoerd in de zorg en supergraaier van den Oever krijgt voor een afdeling van bijv 20 patienten, 100 euro per patient PER DAG van de AWBZ.
    Maar de AWBZ eist daarvoor: een vereist aantal verzorgenden op die afdeling met een voorgeschreven opleiding.
    Bovendien krijgt supergraaier van den Oever meer per patient voor een patient met een hoger zorgzwaartepakket (ZZP 1 t/m 9).
    (vervolg)

  • Henk

    Mag ik ook een betaalde remplacant sturen?
    Het is een gevaarlijke ontwikkeling, vooral voor al die mensen die nu eenmaal niet over mantelzorgers beschikken. Hoe je het ook wendt of keert, die groep wordt op deze manier minder interessant voor een instelling.

  • adje rem

    Eigenlijk las ik in de aanhef dat verzekeraars mantelzorg gaan contracteren . Prima .....Tegen welke VERGOEDING ? ?

  • adje rem

    Als mantelzorger moet je niet al te slim zijn en precies doen wat het personeel zegt. Een eigen visie en inbreng op de verzorging wordt vaak als lastig niet op prijs gesteld . Ook vaak terechte kritiek op de 'zorglevering ' is al geheel uit den boze !!! Wederom vraag ik hier wat J. v.d. Oever zelf mantelzorgt , onder het motto , verbeter de wereld begin bij ...........de anderen. ? ?

  • Star

    De grootste graaier heeft een goed idee: mensen voor zijn karretje spannen terwijl hij ook nog winst maakt en de staatssecretaris juicht dat toe. Ik ben benieuwd of van Rijn zich ook heeft laten verplichten tot dergelijke activiteiten of dat hij het houdt bij het wekelijkse bezoekje aan zijn moeder wat hij mantelzorg noemt. Zorg voor de ouders is vanzelfsprekend, maar ik liet me toch niet dwingen door een graaier die zelf niet bereid is 1 cent van zijn buit in te leveren en daarmee al een slecht voorbeeld is. Hier wordt gewoon gebruik en misbruik gemaakt van mensen in een machtspositie en wat doet mijnheer met de winst die hij maakt? Komt die niet ten goede aan de bewoners? Zou zo moeten zijn.Neen deze blaaskaak kreeg mij niet in zijn huis aan de gang, ik zou mijn moeder bezoeken, dat wel. Maar hij vergeet dat mijn moeder pas in dat huis zou zijn als ik haar niet meer zou kunnen verzorgen.Dan liet ik me toch niet door het slechtste voorbeeld, nog tot iets anders dwingen.

  • Marjo

    Triest, dat we hier in Nederland verplicht moeten worden, om een stukje zorg voor je ouders op je te nemen, terwijl dit toch een vanzelfsprekendheid zou moeten zijn.
    Steeds meer wordt afgeschoven op de overheid/zorgverzekeraars. Het begint al bij de zorg voor de kinderen. Ouders willen of kunnen steeds vaker de opvoeding niet meer aan.

  • j.veenstra

    In woonzorgboerderij de Cornelia Hoeve, onderdeel van Hof en Hiem, is familie participatie in de woon-zorgvisie opgenomen. Dit levert tot op heden geen problemen op. Na het overlijden van hun vader of moeder hebben de familieleden een zodanige band met de andere bewoners en medewerkers opgebouwd dat ze vaak aanblijven als vrijwilliger. Het ziekteverzuim onder de medewerkers is over het eerste jaar 0,53%. De tevredenheid onder bewoners en familieleden scoort hoog. In de Cornelia Hoeve is geen verplicht aantal mantelzorg uren vastgesteld, dit gaat in goed overleg.

  • Edwin

    Het verhaal begint met de zin dat er geen sprake is van verplichting van mantelzorg. Later staat de term verplichte mantelzorg tussen aanhalingstekens.
    Uit de tekst blijkt verder dat het mogelijk is om een cliënt die geen mantelzorg wil geven buiten de instelling gehouden kan worden.. Er wordt zelfs een voorbeeld aangehaald waarbij het niet mogelijk bleek om mantelzorgafspraken te maken. De familie moest op zoek naar een andere instelling.
    Hoezo niet verplicht?

  • bezorgde

    Met gescheiden ouders met nieuwe partners zit je royaal in de prijzen. Ook de sportclub en de school wil hulp, want betaalde krachten worden ontslagen. Steeds meer mensen in de uitkering, die tijd genoeg hebben om dat betaalde werk gratis te doen. Dit geeft salarisverlaging op de werkvloer denk ik, kans op werkverdringing. Natuurlijk is het leuk om met familie iets gezelligs te doen wanneer je er toch bent voor de was en natuurlijk geef je die huisgenoot dan ook even aandacht. Dat deden we toch al?

  • j.detering

    Het moet toch niet gekker worden. Als familie geen mantelzorg kan of wil bieden, is er de mogelijkheid om een cliënt niet op te nemen?

  • Cerein

    Een interessante ontwikkeling die de moeite waard is verder te volgen. Dat professionals niet bij kunnen dragen aan het geluk van mensen lijkt mij wat te kort door de bocht. De samenwerking mantelzorgers en professionals geeft volgens mij een reeële bijdrage aan dat geluk en individueel contact tussen de cliënt en professional kan dat ook.
    Paul Sonnenschein

  • Rob

    Het is voor de Vierstroom te hopen dat de familie meer gehoor geeft aan dit morele appel van Jeroen van den Oever dan Jeroen zelf toen hij gevraagd werd om zijn salaris te laten zakken tot de Balkenende-norm.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden