Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Beddenreductie ggz nog beperkt

De afbouw van de capaciteit in de segmenten AWBZ en Beschermd wonen in de intramurale ggz verloopt langzaam. Volgens experts heeft dit te maken met financiële belangen, bedrijfsmatige risico’s en praktische belemmeringen. Dat schrijven zij in de Landelijke Monitor Intramurale GGZ (LMIG).
Beddenreductie ggz nog beperkt

Landelijke partijen hebben in het Bestuurlijk Akkoord afgesproken de intramurale ggz-capaciteit af te bouwen en te vervangen door ambulante zorg. Voor 2020 moet het aantal bedden met een derde zijn teruggebracht. De afspraken worden gevolgd via de Landelijke Monitor Intramurale GGZ (LMIG). De bevindingen in het eerste onderzoek zijn vooral gebaseerd op de cijfers van 33 ggz-organisaties die verenigd waren in de RvB (Raden van Bestuur voor Reductie van Plaatsen).

Intramurale ZVW-productie

De monitorresultaten over 2012 laten zien dat alleen in het segment Zorgverzekeringswet (ZVW) de afbouw in volle gang is (12 procent daling). Volgens het expertpanel komt deze afname van de intramurale ZVW-productie door zorginhoudelijke ontwikkelingen en het zorginkoopbeleid van de zorgverzekeraars. Verzekeraars kopen minder ZVW-plaatsen in; ggz-instellingen proberen steeds meer opnames te voorkomen en/of te verkorten, bijvoorbeeld met High & Intensive Care, opvang voor mensen in een ernstige psychiatrische crisis. Een van de panelleden suggereert dat de invoering van de eigen bijdrage hier ook nog een rol kan spelen.

Voortgezet verblijf

Het voortgezet verblijf (verblijf langer dan een jaar) daalt eveneens, maar in een 'bescheiden tempo' (3 procent daling). Het expertpanel wijst erop dat de zorgkantoren tot dusverre minder actief op beddenafbouw in het voorgezet verblijf hebben gestuurd. Daarnaast waren er voor zowel aanbieders als verzekeraars financiële prikkels om de capaciteit in stand te houden. Ook speelt mee dat afbouw in het voortgezet verblijf minder gemakkelijk te realiseren is dan in de kortdurende intramurale zorg. Bijvoorbeeld vanwege reeds gemaakte afspraken over nieuwe voorzieningen, eerder ingezet beleid dat soms botst met beddenreductie en het gegeven dat voor 'uitstromers' woningen moeten worden gevonden.

Beschermd wonen

Het segment Beschermd wonen is tussen 2010 en 2012 zelfs gegroeid, zij het steeds minder hard. Het aantal plaatsen nam toe van ruim een kwart tot ruim een derde. De capaciteitsstijging was in 2012 wel minder groot dan in 2011 en dan de gemiddelde capaciteitsstijging voor het beschermd wonen in de voorafgaande jaren. 'Mogelijk duidt dit erop dat ook in capaciteitsontwikkeling van de RIBW's een kentering aanstaande is', schrijven de onderzoekers. De toename van het aantal zzp-plaatsen kan bijna geheel worden toegeschreven aan de toename van de productie van de zware zzp-dagen.

Tempoverschillen

De tempoverschillen worden volgens het expertpanel veroorzaakt door verschillende financiële prikkels en uiteenlopende zorginhoudelijke trends binnen de afzonderlijke deelsectoren. 'Met name in het ZVW-segment is de druk van zorgverzekeraars om capaciteit af te bouwen, maar ook de zorginhoudelijke wens om minder en korter op te nemen gemeengoed geworden. Afbouw in het AWBZ-segment is tot dusverre nog geen acuut financieel belang van de zorgverzekeraars geweest', aldus de geraadpleegde experts. 'Ook praktische afbouwbelemmeringen, zoals het vinden van woningen, spelen meer in het AWBZ-segment dan in het ZVW-segment.'

Trends

Aangezien het de eerste meting is, kan volgens de onderzoekers pas bij een volgend rapport gekeken worden naar trends. Zij verwachten wel dat mede door een aantal stelselwijzigingen de beddenreductie verder zal toenemen. Zo wordt het voortgezet verblijf ondergebracht bij de zorgverzekeraars, die daardoor meer belang krijgen bij de afbouw van deze vorm van verblijf. Verder komt beschermd wonen onder de Wmo te vallen. Ook de gemeenten zullen straks een prikkel ervaren om te bezien in welke mate beschermd wonen vervangen kan worden door minder dure zorgvormen. De onderzoekers denken dat ook de druk vanuit financiers voor verdere afbouw van bedden zal zorgen.

Ontwikkelingen

Tot slot stellen de onderzoekers dat de ontwikkelingen intensief gevolgd moeten blijven worden. Zij willen goed kijken naar de opbouw van de ambulante alternatieven in de komende jaren, zowel in het ZVW- als in het Wmo-domein.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden