Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Vijf grootste vraagtekens bij nieuwe Wmo

Kamerfracties bieden vandaag hun schriftelijke inbreng aan staatssecretaris Martin van Rijn (VWS) over de nieuwe Wmo aan. De top-vijf grootste vraagtekens bij de nieuwe Wmo.
Vijf grootste vraagtekens bij nieuwe Wmo
Foto: ANP Koen Suyk

1) Bezuiniging

De transitie van zorgtaken naar het gemeentelijk domein gaat gepaard met fikse bezuinigingen, die al direct bij inwerkingtreding gaan gelden. Kamerleden willen weten wanneer inzichtelijk wordt wat de financiële gevolgen van de overheveling zullen zijn voor burgers. Wanneer komt er meer inzicht in die financiële gevolgen en overweegt het kabinet de huidige plannen nog aan te passen als blijkt dat het allemaal negatief uitpakt? Bijvoorbeeld als de premie voor de zorgverzekeringswet (Zvw) de komende jaren flink gaat stijgen als gevolg van het overhevelen van persoonlijke verzorging naar de Zvw in plaats van naar de Wmo. Of als de hervormingen leiden tot onverantwoord grote lastenverzwaringen voor het bedrijfsleven en zorgaanbieders. En ook de financiële risico's voor gemeenten zijn nog niet in kaart gebracht.

2) Afbakening

De Wmo bestaat niet in een vacuüm. Het past tussen andere zorgwetten als de nieuwe Wet Langdurige Zorg (Wlz) de Participatiewet, de Jeugdwet en de Zorgverzekeringswet (Zvw). Het is niet eenvoudig om binnen deze verschillende financieringsstelsels een goed hanteerbare afbakening te maken tussen verpleging en persoonlijke verzorging enerzijds en begeleiding en overige maatschappelijke ondersteuning anderzijds. Daar bestaat grote onduidelijkheid over. D66-lid Vera Bergkamp: 'De samenhang van de Wmo met andere wetten is voor ons het belangrijkste vraagteken. Ongelukken vinden altijd plaats in grensgebieden tussen financieringsdomeinen. Omdat de tekst van de nieuwe AWBZ, de Wlz, niet bekend is, is een goede waardering van de nieuwe Wmo ten opzichte van de andere transitiewetten eigenlijk niet mogelijk voor Kamerfracties.'

3) Snelheid van invoering

Veel ophef is ontstaan over de invoeringstermijn. Een derde van de Nederlandse gemeenten zegt niet klaar te zijn voor de uitvoering van de extra zorgtaken ondersteuning en begeleiding in de Wmo. De roep klinkt harder nadat bleek dat de zorgfunctie Persoonlijke Verzorging niet door gemeenten maar door verzekeraars uitgevoerd gaat worden. Ook de Raad van State is in haar advies over de wettekst niet geheel gerust. Kamerlid Linda Voortman (GroenLinks) vraag zich af waarom niet is afgesproken dat er minimaal een jaar tussen behandeling in de Staten-Generaal en de inwerkingtreding van de wet zit. Dit was wel het geval bij de veel kleinere overheveling van huishoudelijke hulp naar gemeenten. 'Is de staatssecretaris nog steeds van mening dat inwerkingtreding van voorliggend wetsvoorstel per 1-1-2015 verantwoord is? Heeft de regering alternatieve scenario's achter de hand, mocht duidelijk worden dat gemeenten zich onvoldoende hebben kunnen voorbereiden?'

Transitie langdurige zorg

De AWBZ gaat in delen over naar de Wmo en de Zorgverzekeringswet. Ook de Participatiewet en de Wet jeugdzorg worden gedecentraliseerd. Hoe verloopt deze enorme stelselwijziging?

4) Kwaliteit

Genieten burgers die ondersteuning of begeleiding nodig hebben onder de Wmo wel dezelfde bescherming als in de AWBZ? Het is de bedoeling van de wet dat zij net zo'n kwalitatief goede service krijgen als nu onder de AWBZ het geval is. In de AWBZ zijn de kwaliteit en de veiligheid echter wettelijk geregeld. Er bestaan allerlei normen. En als het fout gaat, kunnen klanten naar de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) stappen. In de Wmo is sprake van een verplichting voor gemeenten om hun best te doen om de kwaliteit te borgen. Maar vastomschreven rechten hebben klanten niet. Hoe gaan gemeenten de professionele standaard van werken vaststellen en met welke meetinstrumenten gaan ze dat meten? Voortman: 'GroenLinks is van mening dat cliënten niets horen te merken van de verschillende zorgwetten van waaruit de zorg wordt geleverd. Niet de systemen, maar de mensen horen centraal te staan. Op welke manier is geborgd dat voor cliënten in de ggz de rechtspositie in de verschillende kaders vergelijkbaar geregeld is?'

5) Arbeidsmarkt

De effecten van de hervormingen op de arbeidsmarkt zijn al overal te merken. Grote massaontslagen vinden nu al plaats bij instellingen die zich voorbereiden op de nieuwe wet. Hans Borstlap schreef in zijn advies aan de staatssecretaris dat een omvangrijk zwart circuit dreigt te ontstaan van thuishulpen die nu hun baan verliezen. Flankerend beleid is nodig. Oppositiepartijen aan de linkerzijde van het politieke spectrum willen dat het kabinet voorwaarden opnemen in de Wmo voor de overname van personeel. Als een gemeente voor een andere aanbieder kiest, zouden de ontslagen medewerkers van de verliezende partij overgenomen moeten worden door de nieuw gecontracteerde aanbieder.

Uw grootste vragen over de nieuwe Wmo

Grote stelselwijzigingen pakken voor ieder individu anders uit. Wat zijn uw grootste vragen over de nieuwe Wmo? Reageer hieronder.

10 reacties

  • Metty

    Vooropgesteld dat ook ik de zorg en verontrusting deel bij het invoeren van de nieuwe wetten en de samenhang daarvan. Maar......
    de onderliggende gedachten zijn dat men op eigen kracht gebruik gaat maken van dat gene wat men echt noodzakelijk nodig heeft. Vragen om standaard regels daarvoor en naar rechten is dus niet aan de orde. Iedere situatie is anders en ieder individu verschilt van elkaar.
    Op basis van deze fundering is het onmogelijk voor alle Nederlanders gelijke zorg te bieden.
    Teveel wordt er van uitgegaan dat de overheid (zowel rijk als gemeenten) dit wel kan/zal gaan regelen.
    Helaas kan er niet meer aan iedereen hulp worden geboden. Wie maakt dat aan de Nederlandse bevolking duidelijk? Dat wij in die situatie terecht zijn gekomen. De portemonnee is bijna leeg.
    De beloningen in de zorg zijn onredelijk en ongelijk. En t.o.v. andere sectoren (banken, verzekeringen, projectontwikkelaars enz.) zou men die ook wel eens mogen aanspreken op hun verantwoordelijkheid.

  • fred

    Geachte lezer,
    Naast de reeds bestaande gezondheidscentra: huisartsen,praktijkondersteuners;krijgen we straks misschien ook sociale wijkteams onder regie van de gemeente.
    Een enorme bureaucratie en bestuurlijke drukte zullen wellicht ontstaan in de buurten. Wie houdt het overzicht,wie houdt de regie?
    De zorgverzekeraar krijgt naast de gemeente een grote invloed op het geheel.Maar hoe staat het dan met het stijgend aantal wanbetalers van de zorgpremie?Worden deze mensen uitgesloten van zorg?De landelijke zorgpremieschuld is op dit moment meer dan 1 miljard euro.
    We moeten zoeken naar een slimme en practische aanpak.
    Vriendelijke groet
    www.stgeerstelijnsklinieken.nl

  • Esther Nieuwenhuizen

    Prima wanneer mensen ondanks leeftijd of gezondheidsbeperking primair weer worden gezien als burger. Dit is afgelopen decennia mis gegaan voor grote groepen mensen die uiteindelijk volstrekt onmondig werden doordat men geheel als client opgenomen werd in zorgcentra.

    De beweging van de WMO is op zich dus prima, echter er dient oog te zijn voor de gevolgen van een herordening die maar eens in de zoveel decennia plaatsvindt. Hoewel de herordening al jaren is voorzegd, is de impact van het feit van daadwerkelijk doorvoeren van de transitie afgelopen jaar pas werkelijk doorgedrongen zo lijkt het.

    Het zou ons inziens goed zijn wanneer er neutrale standaard(en) zouden zijn waarlangs inzet en uitkomsten van WMO inzichtelijk worden op niveau van burger, zorgorganisatie en gemeenten en dat naleving onafhankelijk kan worden getoetst. Dan kan er nog wel sprake zijn van diversiteit qua invulling en strategie van WMO en zorgorganisaties. Echter daarnaast zou er regionaal of landelijk een gemeenschappelijk referentiekader ontstaan. Waarbij benadering van burgers met gezondheidsbeperking, en de mate waarop gemeenten hierin voorzien, landelijk wel navolgbaar is. Wel zo'n veilig idee...
    Stichting Beheer Improvement Model heeft de ambitie om deze neutrale maar samenbindende modus te faciliteren en inhoudelijk voor te staan. Zowel bij het ondernemend zorg werkveld, als bij stakeholders als VNG, brancheorganisaties, zorgverzekeraars, Inspectie etc.

  • Zorg

    400 gemeentes 400 regels wetten vergeten
    hoe gaat dat werken.
    Niet zo moeilijk .
    Lekker oppotten

  • veenbaas

    Ik lees net dat mensen zélf hun rolstoel zouden moeten aanschaffen en alléén als ze dat qua inkomen niet kunnen de gemeente verstrekt. Met een eigen bijdrage weliswaar, dus dan betaal je hem grotendeels toch nog zelf.
    Deze wet verdient echt de prullenbak, want discriminatoir. Ik snap nu waarom Teeven niet wil dat rechters toetsen aan de grondwet en aan VN verdragen. Waar blijft die allang toegezegde ratificatie van het VN verdrag voor mensen met een handicap eigenlijk?
    Welke motivatie hebben mensen nog om te participeren, als elke verdiende cent meteen weer voor EB noodzakelijke basishulpmiddelen wordt afgepakt? En wat betekent dit voor de hulpmiddelen branche, nog méér werklozen?

  • Zorg

    Gemeente kleden de zorg verder uit en sta achter GroenLinks.
    Ook zijn gemeente al bezig geld wat voor zieken naar gemeente gaat zo,als wtcg apart te zetten en op te potten.
    Zo las ik op ,, welkom in zuidhorn.
    Ze zijn volop bezig de nieuwe wet ??al gestalte te geven en uit te voeren.
    Daar gaat niets van terecht komen.
    Niet de brief die men naar denhaag moet sturen voor 28-02-2014 gaat gebreuren dat voorzie ik echt.
    Nu al zijn er mensen die minder uren hebben gekregen maar ook vervoer s pas ingenomen.
    Er zou echt controlle moeten zijn op zorgkantoren.
    Men prijst zich rijk maar geven niets aan zorg vragers die worden massaal uitgeknepen.door gemeente en rijk.

  • Johan Amsterdam

    Heel slim wat de, onze, regering doet. De centrale overheid stelt de decentrale overheid verantwoordelijk voor beleid dat de centrale overheid niet langer wil doen. Te moeilijk, te duur.
    De decentrale overheid moet het beleid van de centrale overheid uitvoeren met minder geld en voor eigen risico. De decentrale overheid ontbeert de kennis maar moet het wel allemaal tot in detail regelen. Daarnaast wordt ook nog een de regie bij de burger gelegd.
    Als het fout gaat is de lijdende verantwoordelijk, moet degene die het niet weet ervoor betalen, en staat de centrale overheid op afstand klaar om iedereen op de vingers te tikken en te beboeten. Dat heet handhaven in nieuwspraak.
    Wie is hiervoor verantwoordelijk? Heeft u daarvoor uw stem uitgebracht?

  • FJJ Conijn

    4. Door de ongeveer gelijktijdige afschaffing van het ZZP 3-recht op een plaats in een verzorgingshuis ontstaat een enorm stapelingseffect. Op veel meer aspecten dan alleen de verhoging van de zorgverzekeringspremie door de overheveling van de wijkverpleging naar de zorgverzekering. Hoe kunt u dan, ook gezien de andere vragen, nog steeds volhouden dat de kwaliteit van de ouderzorg er niet onder zal gaan lijden?

  • FJJ Conijn

    Mijn grootste vragen zijn:

    1. Het SCP heeft een onderzoek gedaan waaruit blijkt dat de grenzen van de mantelzorg al bereikt zijn, zowel van de kant van de naasten als de ouderen zelf. Verder doet 42% van de bevolking al vrijwilligerswerk. Hoe verhoudt zich dat tot de gedachte van de participerende (i.c. meer zelfredzame) samenleving, die mede de basis vormt voor de extramuralisering van de ouderenzorg, die onderdeel is van het kabinetsbeleid?

    2. De Raad voor de Leefomgeving & Infrastructuur heeft een onderzoek gedaan waaruit blijkt er grote onroerendgoedproblemen gaan ontstaan door de huidige kabinetsplannen i.c.m. het tijdspad ervan. Graag uw reactie daarop.

    3. De Raad voor de Volksgezondheid & Zorg stelt in zijn advies dat er o.a. een landelijke jaarlijkse enquête onder ouderen zou moeten komen om de kwaliteit van de ouderenzorg te meten. Hoe staat het met de realisatie van dat advies? Verder stelt de Raad dat er een beloningssysteem zou moeten komen voor die gemeenten die er voor zorgen dat ouderen langer thuis kunnen én willen blijven wonen. Hoe staat het met de realisatie van dat advies?

  • Keesmarges

    Terecht dat kwaliteit een hoge prioriteit heeft bij Tweede Kamerleden en dat ze daar meer duidelheid over willen hebben. De beleidsvrijheid die gemeenten hebben en de bezuigingen op de Awbz taken die ze gaan overnemen, maken het waarschijnlijk datjuist op kwaliteit bezuinigd gaat worden als geen objectieve eisen gesteld gaan worden aan de kwaliteit van de wmo zorg die zorgaanbieders willen leveren. Maar ook moet toegezien worden op de naleving van de gestelde eisen. Door de gemeente als opdrachtgever maar met een onafhankelijke scheidsrechter op de achtergrond want gemeenten hebben zelf ook belang bij goedkope zorg, vanwege de bezuinigingen.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden