Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Ziekenhuizen fuseren te makkelijk’

Ziekenhuizen moeten bewuster kiezen wat ze willen bereiken met samenwerken voordat ze zich in een fusie te storten. Roland Berger Strategy Consultants stellen in het rapport ‘Samen beter: Think act’ dat ziekenhuizen veel rigoureuzere medisch-inhoudelijke keuzes moeten maken.
‘Ziekenhuizen fuseren te makkelijk’

De consultants constateren dat bij de fusiegolf van de laatste jaren defensieve motieven de boventoon lijken te voeren. Ziekenhuizen reageren op externe druk, zoals veranderende regelgeving, marktomstandigheden en de noodzaak om kosten te beheersen. 'Als alleenstaand ziekenhuis kunnen ze bijvoorbeeld niet voldoen aan volume- en kwaliteitsnormen', zegt René Seyger, partner bij Roland Berger. 'Met een fusie kunnen ze blijven doen wat ze altijd deden. De fusie is dus gericht op het bestendigen van de status quo. In de meeste gevallen eet een groot ziekenhuis een klein ziekenhuis op.'

Schaalvergroting

Veel fusies behalen niet de beloofde efficiency- of kwaliteitswinsten doordat de samenwerking vooral is gericht op schaalvergroting. De fusiepartijen streven ernaar om op alle locaties een zo compleet mogelijk aanbod te behouden. De consultants stellen dat het enkel stapelen van activiteiten lang niet de weg is naar betere resultaten. Willen ziekenhuizen de zorg echt doelmatiger en kwalitatief beter maken, dan zullen ze naar de individuele zorgactiviteiten moeten kijken. 'Het optimaliseren van een orthopedische straat vraagt een totaal andere aanpak, dan het verbeteren van de borstkankerzorg omdat de activiteit zo totaal anders is. Voordat je gaat samenwerken of fuseren zul je eerst moeten nadenken over wat je samen wilt bereiken. Daarna pas hoe je dat wilt doen. De vorm van de samenwerking is meestal niet moeilijk als de inhoud goed is doordacht', stelt Anne Schrama-Kiers, senior consultant.

Kiezen en onderscheiden

Om samenwerking meerwaarde te geven moeten ziekenhuizen kiezen waarmee ze zich gaan onderscheiden en met welke zorg ze gaan stoppen. Dat kan op het niveau van de basiszorg, (boven)regionale speerpunten of het opzetten van zelfstandige specialistische centra. In de basiszorg kunnen ziekenhuizen inzetten op de beleving van patiënten. Dat betekent zorgen voor een superieure logistiek, krantvriendelijkheid, korte wachttijden en service. Ook kunnen ze overwegen om activiteiten die ze alleen niet voldoende kostendekkend kunnen aanbieden samen te brengen op één locatie.

Speerpunten en superspecialisatie

Met de keuze voor speerpunten kunnen ziekenhuizen proberen voldoende volumes aan zich te binden waarmee zij zich kunnen onderscheiden op kwaliteit en kosten. Daarvoor moeten ze niet alleen een speerpunt als verloskunde kiezen, maar ook de volgende stap zetten: alle specialisten en hulpmiddelen bij elkaar zetten. In zulke 'patiëntgerichte centra' zijn de aandoeningen van patiënten leidend voor de organisatie van zorg. Een voorbeeld is een gespecialiseerd kankercentrum waar patiënten op één dag alle specialismen zien. Wanneer zo'n centrum er echt in slaagt om een 'state-of-the-art'-centrum te worden, kan het regionale of zelfs landelijke aantrekkingskracht hebben.

Kleine ziekenhuizen

Opvallende bevinding van de consultants is dat kleine ziekenhuizen helemaal niet  hoeven te fuseren om te overleven. Als ze zich maar beperken tot de basis. Te vaak is er de neiging om complexe en dus dure dingen te gaan doen, stelt Seyger. 'Bestuurders moeten dan de moed hebben te zeggen "daar zijn wij niet van". Dus niet die extra medische apparatuur kopen of die extra operatiekamer bouwen.'

Concentratie en netwerken

Concentreren of alleen verder? Voor die vraag staan veel zorginstellingen in deze onzekere tijden.
Bekijk het dossier

Eén reactie

  • Reactie verwijderd door een beheerder

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden