Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

ActiZ geeft Van Rijn schot voor de boeg

Het akkoord over de uitvoering van de wijkverpleging staat volgens brancheorganisatie ouderenzorg ActiZ zwaar onder druk. De forse tariefkortingen van zorgverzekeraars zijn in strijd met deze afspraken, schrijft ActiZ aan staatssecretaris Martin van Rijn van VWS.
ActiZ geeft Van Rijn schot voor de boeg
Foto: © iStock

De staatssecretaris heeft in maart 2014 met zorgorganisaties en zorgverzekeraars het 'Onderhandelaarsresultaat transitie verpleging en verzorging' ondertekend. De forse tariefkortingen, oplopend tot 15 procent op het basistarief, die verzekeraars thuiszorgaanbieders willen opleggen bij de zorginkoop voor 2016, zijn 'niet in lijn met de landelijke afspraken' uit dit akkoord, schrijft ActiZ in een brief aan Van Rijn. De afspraak was om in de overgangsperiode van de wijkverpleging van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet (ZVW) bezuinigingen te realiseren via het zorgvolume. Daarnaast is de afspraak dat er ruimte zal zijn voor aanvullende beloningsafspraken. 'Dat is iets anders dan eerst geld weghalen en vervolgens dit geld onder voorwaarden weer beschikbaar stellen. Deze "sigaar uit eigen doos" is voor ActiZ onacceptabel', schrijft ActiZ.

Budget wijkverpleging te krap

De brancheorganisatie wil met Van Rijn de afspraken in het akkoord herbevestigen en actualiseren. Het meest nijpend is het tekort aan geld doordat er meer cliënten zijn dan verwacht. De inschatting die is gemaakt voor het macrokader wijkverpleging 2015 en 2016 blijkt te krap. Volgens ActiZ is er 242 miljoen euro meer nodig dan verwacht. Ook verzekeraars vinden dat er geld bij moet. Zij houden het voorlopig op circa 200 miljoen euro. Zowel verzekeraars als zorgorganisaties vinden dat de staatssecretaris het zogeheten 'Macro Beheersinstrument' (MBI) van tafel moet halen als hij besluit om extra middelen beschikbaar te stellen. Van Rijn kan besluiten om het MBI, een generieke strafkorting voor alle zorgaanbieders, in te zetten als het macrobudget voor wijkverpleging wordt overschreden.

Van Rijn geeft geen krimp

Vooralsnog geeft Van Rijn geen krimp als het gaat om de roep om extra geld. Hij kaatst de bal terug naar zorgverzekeraars. Volgens de wet (ZVW) zijn zij verantwoordelijk voor het budget wijkverpleging. Als ze niet uitkomen met het geld, moeten ze maar interen op hun eigen vermogen, redeneert Van Rijn. Maar verzekeraars willen dat omdat de eisen van hun toezichthouder De Nederlandse Bank juist steeds strenger worden.

Gespecialiseerde wijkverpleging loopt risico

Een ander pijnpunt betreft de gespecialiseerde wijkverpleging voor ouderen met een complexe zorgvraag. Thuiszorgorganisaties hebben hiervoor kostbare voorzieningen georganiseerd, zoals respijtzorg voor mantelzorgers en gespecialiseerde wijkpleegkundige teams die 24/7 beschikbaar moeten zijn. Deze voorzieningen worden bedreigd als zorgverzekeraars in 2016 alleen nog voor hun eigen verzekerden zorg gaan inkopen. Voor 2015 doet de grootste zorgverzekeraar in een regio ook namens de andere verzekeraars de onderhandelingen bij de zorginkoop. Maar deze zogeheten 'inkoop in representatie', die gangbaar was in de AWBZ, is vervallen in de ZVW. Als de grootste regionale zorgverzekeraar bijvoorbeeld een marktaandeel heeft van zeventig procent, dan koopt hij die in bij een voorkeursaanbieder, vaak een van de grotere regionale aanbieders. Of de andere verzekeraars dat voorbeeld volgen, valt nog te bezien. In dit voorbeeld is dan dertig procent van het budget onzeker. ActiZ roept verzekeraars op om elkaar te volgen. Het vervallen van de inkoop in representatie geeft verzekeraars 'geen vrijbrief voor free-rider gedrag buiten hun kernwerkgebieden', schrijft ActiZ.

Overleg Van Rijn

ActiZ onderhandelt vandaag, donderdag 15 oktober, voorafgaand aan het debat in de Tweede kamer, met Van Rijn en de zorgverzekeraars over de problemen bij de wijkverpleging. De inzet is om het onderhandelaarsakkoord nieuw leven in te blazen. Het eerste overleg, ruim twee weken geleden, verliep volgens ActiZ zeer teleurstellend. Of ActiZ bereid is om het akkoord op te zeggen als de uitkomst wederom tegenvalt, wil een woordvoerder niet zeggen. 'Het akkoord staat onder druk doordat de uitvoering niet volgens afspraak verloopt. Het schenden van de afspraken is een glijdende schaal.'

Cliëntenstops

Sommige thuiszorgorganisaties is het water zo aan de lippen gestegen dat ze geen andere mogelijkheid meer zien dan het afkondigen van een cliëntenstop. Opella uit Gelderland neemt sinds 12 oktober geen cliënten meer op. Fundis uit Gouda deed dat al eerder. Maar deze organisatie gaat deze geleidelijk opheffen na een gesprek met de zorgverzekeraar.

Innoveren tijdens de transformatie langdurende zorg

De decentralisatie van de zorg is een botsing van culturen. Gemeenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars proberen vanuit hun eigen wereld tot nieuwe oplossingen te komen voor de zorg en ondersteuning van mensen thuis. De bezuinigingen zetten onderhandelingen op scherp. Hoe ontstaan succesvolle innovaties bij deze transformatie? Laat u inspireren op het Zorgvisie-congres op 1 december door onder meer Jan Rotmans, Doekle Terpstra, Anne-Mei The, Tim Robbe en Ard Leferink.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden