Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Meeste chronisch zieken blijven verlieslatend

Minister Schippers wil verzekeraars stimuleren zich op kwetsbare verzekerden te richten. Voor 350 duizend chronisch zieken krijgen de zorgverzekeraars vanaf 2016 een hogere compensatie. Maar de meerderheid van de chronisch zieke verzekerden blijft voorlopig verlieslatend.
Meeste chronisch zieken blijven verlieslatend
Foto: ANP/Nils van Houts

Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Hoogleraar sociale ziektekostenverzekering Wynand van de Ven: 'Het is een flinke stap in de goede richting maar het doel, chronisch zieken financieel aantrekkelijke klanten maken voor zorgverzekeraars, is nog niet volledig gerealiseerd.'

Risicoverevening

In het huidige risicovereveningssysteem krijgen zorgverzekeraars onvoldoende compensatie vooraf voor chronisch zieke patiënten. Op de 350 duizend chronisch zieken die in 2016 extra worden gecompenseerd, lijden de zorgverzekeraars gemiddeld 5000 euro verlies. In 2016 zal dit verlies zijn weggewerkt.

Zorgverzekeraars

Blijft over: een groep van circa drie miljoen chronisch zieken waar zorgverzekeraars ook onvoldoende compensatie voor krijgen. Van de Ven: 'Ik schat dat daar sprake is van gemiddeld een paar honderd euro voorspelbaar verlies per verzekerde per jaar. Dat zal verzekeraars nog steeds niet enthousiast maken.' Uiteindelijk moet het voor een zorgverzekeraar niet uitmaken of hij jonge, gezonde of ongezonde klanten aantrekt. Dat zal voorlopig nog geen werkelijkheid zijn, denkt Van de Ven: 'Ik zie zorgverzekeraars eind van dit jaar hun reclamecampagnes nog niet richten op de chronisch zieken. Dat zou bij wijze van spreken financiële zelfmoord zijn.'

Ggz

Schippers wil verzekeraars ertoe verleiden om kwalitatief goede zorg in te kopen voor mensen die veel zorg nodig hebben. Daarom voert zij in 2016 tijdelijk een extra vereveningskenmerk in de wijkverpleging, curatieve ggz en langdurige ggz in: de zorgkosten in het voorgaande jaar. Die kosten worden ingedeeld in vijf klassen en verrekend in het ex-ante vereveningsbedrag. Uiterlijk over drie jaar vervalt dit model omdat het zorgverzekeraars niet beloont voor scherp inkopen en het zelfs perverse prikkels tot overconsumptie bevat.

Intussen werkt VWS aan verbetering van het ex-ante vereveningsmodel.

Wijkverpleging

Voor wijkverpleging, geneeskundige ggz en langdurige ggz zijn nog geen goede modellen beschikbaar. Schippers zegt te zoeken naar objectieve medisch-inhoudelijke vereveningskenmerken die niet beïnvloedbaar zijn door de zorgverzekeraar. Ze krijgt het lastig, zegt Van de Ven: 'Neem wijkverpleging. De hoeveelheid geïndiceerde wijkverpleging hangt af van de beschikbare mantelzorg. Dat is een bijzonder subjectief criterium. Als een chronisch zieke gaat scheiden van haar partner, neemt meteen de aanspraak op wijkverpleging toe.'

Ex-ante model

Dergelijke subjectieve criteria maken het dus onmogelijk om iemands zorgkosten voor wijkverpleging te voorspellen op basis van objectieve kenmerken. Aan het ministerie de taak om binnen drie jaar een valide risicovereveningsmodel te ontwikkelen. Schippers heeft al gezegd dat zij de wijkverpleging en de langdurige ggz niet in de Zorgverzekeringswet vindt thuishoren als er geen goed vereveningsmodel voor is te ontwikkelen. Zorgonderdelen waarin geen beloning zit voor scherp inkopen, moeten volgens haar terug naar de Wlz. Van de Ven: 'Ik ben er niet optimistisch over. Uit de literatuur blijkt het vinden van objectieve criteria erg lastig. Als het in drie jaar niet lukt, hebben we plan B nodig.'

13 reacties

  • Simon de Waal

    Weg met de marktwerking in de zorg,geen mens is verliesgevend! Duitsland vanaf 1933 t/m 1945 heeft laten zien hoe gevaarlijk het is om te spreken over chronisch zieken in termen van winstgevendheid.

  • infobidoc@zinl.nl

    Een brandverzekeraar verzekert niet iemand wiens huis in brand staat. Dat geldt mutatis mutandis voor elke verzekering, behalve voor .... de zorgverzekering. Iemand die ziek is kan gerust overstappen naar een andere verzekeraar, zelfs tegen dezelfde premie. Verzekeraars kunnen dit alleen doen als zij daarvoor gecompenseerd worden. Anders lopen zij immers het risico dat zij failliet gaan (bijvoorbeeld als alle mensen met diabetes zouden kiezen voor één verzekeraar, omdat die voor hen een voordeel biedt). 

  • Henk

    Helaas is de grondslag van verzekeren dat een verzekeraar het risico van een verzekerde probeert in te schatten en daarbij een premie vaststelt. Doet een verzekeraar dat anders, dan is hij binnen de kortste keren failliet. Op een vrije verzekeringsmarkt zou een chronisch zieke dus een torenhoge premie moeten betalen of zelfs onverzekerbaar raken. Dat kan je een naar idee vinden, maar zo werken verzekeringen. Het is de reden dat we de zorgverzekeringen niet aan de vrije markt hebben overgelaten, maar allerlei regels hebben bedacht. De acceptatieplicht, het verbod op premiedifferentiatie en het vereveningssysteem zijn daar voorbeelden van. En ja, dan moet je dus gaan uitrekenen wat de meerkosten van een chronisch zieke zijn, zodat de verzekeraar kan worden gecompenseerd. Dat kan je nog steeds een naar idee vinden, maar doen we het niet dat zijn de gevolgen voor chronsich zieken pas echt vervelend. Alleen lees ik in de woorden van Van de Ven dat een afdoende werkend verveveningssysteem eigenlijk onmogelijk is. De logische conclusie is dan dat het huidige systeem kennelijk niet kan werken, zou je zegen.

  • Helena Kampinga

    Uit de vreselijke titel blijkt maar weer eens hoe naar chronisch zieken gekeken wordt: als mensen die teveel geld kosten, niet als waardevolle mensen. Want ieder mens is waardevol, of hij/zij nog in staat is om nog te werkenof niet zorg nodig heeft of wat dan ook. Het laat nog maar eens zien waar het in onze maatschappij om gaat: om geld en om regels, niet om mensen, niet om de menselijke maat. Maar het is zoals Joke Hermsen zei: Politici, wij willen geen economie, wij willen een samenleving.

  • JanB

    Grondslag van verzekeren is dat de grote groep de lasten draagt voor het individu met tegenslag. Subsidiëren van 'verlieslatende' (wat een vies woord in dit verband) individuen is in tegenspraak met dit principe. De verzekeraars krijgen teveel macht en alleen de financiën tellen. Als deze subsidie doorgaat ligt het in de rede dat de verzekeraars het overgehouden deel van de premie die ze ontvangen van 'winstegevende' verzekerden terugstorten in dat subsidiefonds. Is ook goed voor de werkgelegenheid, houdt weer een aantal administratieve ambtenaren van de straat. Krijgt iedere verzekerde straks ook een baten en lasten overzicht van zijn/haar 'presteren' over de afgelopen periode?

  • Paul Jansen

    Nog afgezien van de vreselijke titel van dit artikel (mooi voorbeeld van wat Groen-links inmiddels 'de vereconomisering van de maatschappij' noemt) is het hele idee van een verzekering nooit(!) dat elke individuele verzekerde zijn eigen kosten dekt maar dat daar de premiebetalende klanten voor zijn die de mazzel hebben geen aanspraak te hoeven doen op de verzekering. Echt, dit artikel slaat helemaal nergens op en draagt alleen maar bij aan een verdere negatieve stemmingmakerij tegen mensen die langdurige zorg nodig hebben. Excuses zijn zeker op zijn plaats.

  • infobidoc@zinl.nl

    De titel is inderdaad ongelukkig gekozen. Inhoudelijk: als een verzekeraar voor een chronisch zieke onvoldoende ontvangt uit de vereveningspot (dat is alle premiegeld dat de belastingdienst int; ongeveer evenveel als wat de zorgverzekeraars zelf aan premie innen), dan zullen verzekeraars zich inspannen om zoveel mogelijk gezonde verzekerden aan te trekken en wordt het lastiger voor een chronisch zieke om over te stappen van verzekeraar. De vereveningspot is ervoor bedoeld om te zorgen dat elke burger, ziek of niet, bij elke verzekeraar terecht kan voor ongeveer dezelfde prijs. Zo is de solidariteit geregeld. 

  • De Vogelvrije Huisarts


    van de Ven en Schippers zitten in dezelfde tunnel opgesloten.  Waarom is er geen land te vinden die het Nederlands Model overneemt? Van een professor zou je verwachten dt die met een open vizier kijkt naar de zaken.

    Wat stond in redactioneel commentaar van The Economist? Single Payer wrs de beste optie... Ook liberalen met open vizier weten dat er uitzonderingen in eht leven zijn. Zelfs Friedman maakt voor de zorg een uitzondering en niet blootstellen aaneen neoliberale utopie.

    Ook voor economen is de essentie dat ze voor hom of kuit moeten kiezen. Of blijft het “Paradise By The Dashboard Light”?

  • bezorgde

    Solidariteit is het sleutelwoord. Maar moeilijk te combineren met winstoogmerken van verzekeraars. Alleen door weer heel heel veel dure ingewikkelde bureaucratie erbij.

  • Esther Nieuwenhuizen

    Eens met #2, dit is een vrij platte manier van communiceren. Dat kan beter, met meer gevoel voor de mensen om wie het gaat. De titel is prikkelend maar over de rug van een hele groep medeburgers, die ongewild in een kwetsbare situatie zijn. En morgen kan jij of ik ook chronisch ziek worden... 

  • Teceer

    de eerste vraag die bij mij opkomt, is in hoeverre de jaren worden meegerekend, dat iemand verzekerd was voordat hij 'chronisch ziek' werd. want laten we wel zijn: de essentie van ons verzekeringsstelsel is een voorziening te creëeren voor ziektekosten en zolang we niet ziek zijn, maakt onze zorgverzekeraar winst. maar als een verzekerde (chronisch) ziek wordt, gaat de verzekeraar kosten maken en dat gaat ten koste van de winst.

    het eerste probleem is dan ook, dat doordat verzekerden vaker van verzekeraar wisselen, de winst die hun verzekeraar maakt zolang ze gezond blijven, niet verrekend wordt met het verlies dat hun ziek zijn betekent. doordat verzekerden over en weer wisselen en de meeste verzekerden gezond zijn, kunnen de verzekeraars winst blijven maken (de wet van de grote getallen). en natuurlijk, doordat zij de echt grote risico's op de overheid kunnen afschuiven. 

    het probleem voor de verzekeraars is, dat verzekerden met lage risico's (vooral jongeren) steeds meer wordt voorgehouden toch vooral meer risico niet te verzekeren. de winst op die verzekerden daalt, terwijl de kosten voor verzekerden met hoge risico's stijgen. een verlies/verlies-situatie. maar toch, en dat geldt niet alleen voor zorgverzekeraars, verzuimen zij hun verzekerden te wijzen op de hoge kosten, die in een latere levensfase hun deel (kunnen) zijn. maar dat is kennelijk inherent aan de manier waarop de markt werk.

  • Treg

    Wat een afschuwelijke titel van deze nieuwsbrief......
    Als vader van een chronisch zieke zoon roept deze titel afschuwelijke associaties op..... 

  • Bea Diekmann


    maar verzereaars maken toch ieder jaar winst? 

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden