Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Helft darmkankerpatiënten krijgt dure medicijn niet’

De helft van de darmkankerpatiënten krijgt niet het dure geneesmiddel Avastin, omdat ziekenhuizen daar geen geld voor hebben. ‘De postcodegeneeskunde is helemaal terug’, zegt Kees Punt, hoogleraar Interne geneeskunde in het AMC.
Prof. Kees Punt, hoogleraar Interne geneeskunde AMC
Prof. Kees Punt, hoogleraar Interne geneeskunde AMC - Foto: AMC

Volgens de landelijke richtlijn voor darmkanker behoort het voorschrijven van Avastin tot de standaardbehandeling. Maar de helft van de patiënten krijgt dat niet, omdat ziekenhuizen er geen geld voor hebben. Dat blijkt uit een nog niet-openbare studie naar uitgezaaide darmkanker, die professor Punt leidt. De behandeling met dure medicijnen als Avastin kost rond de 5000 euro per maand. Patiënten krijgen gemiddeld een behandeling van negen maanden. De totale kosten per patiënt bedragen tussen de 40.000 en 50.000 euro.

Directie zet maatschap onder druk

De beslissing voor wel of niet voorschrijven wordt op ziekenhuisniveau genomen. De bekostiging van dure geneesmiddelen is enkele jaren geleden op de schop gegaan. Sinds 2013 moeten ziekenhuizen de kosten betalen uit hun reguliere budget. Ze krijgen daar wel extra geld voor, maar dat is niet genoeg. De NVZ liet onlangs weten dat ziekenhuizen jaarlijks enkele tonnen tot vier miljoen euro per ziekenhuis tekort komen. Punt hoort dat de ziekenhuisdirecties druk uitoefenen op specialisten bij het wel en niet voorschrijven. 'Maatschappen krijgen van de raad van bestuur te horen dat ze maar een specialist moeten ontslaan.'

Zorgverzekeraars

Sommige zorgverzekeraars compenseren ziekenhuizen voor de extra kosten, maar andere slechts gedeeltelijk of helemaal niet. Alle ziekenhuizen moeten de extra kosten achteraf terug krijgen, vindt de NVZ. NVZ-voorzitter Yvonne van Rooy waarschuwt dat 'we moeten voorkomen dat patiënten de dure geneesmiddelen die ze nodig hebben niet meer kunnen krijgen'.

Zorgplicht artsen

Maar volgens Punt, die zaterdag een brief stuurde naar NRC Handelsblad, is dat al lang een gepasseerd station. Patiënten die toevallig in de buurt van ziekenhuizen wonen die geen geld hebben voor dure geneesmiddelen zijn de klos. 'De postcodegeneeskunde is helemaal terug', vertelt Punt. 'Veel patiënten weten helemaal niet dat ze het geneesmiddel niet krijgen, omdat artsen dat niet vertellen. In één geval had een oncoloog de naam van het middel zelfs doorgestreept. Patiënten krijgen te horen dat het middel in hun geval niets toevoegt of bijwerkingen heeft, terwijl dat niet zo is. Medisch specialisten vinden het kennelijk te moeilijk om eerlijk te zeggen dat ze het medicijn niet kunnen of mogen voorschrijven. Maar artsen hebben een zorgplicht. We mogen patiënten die medicijnen helemaal niet onthouden. We moeten ze gewoon behandelen.'

Kosten stijgen hard

Veel dure geneesmiddelen die in het buitenland wel worden gebruikt, worden in Nederland helemaal niet voorgeschreven. Dat komt doordat in Nederland een commissie van oncologen eerst groen licht moet geven. Ondanks de extra drempel stijgen ook in Nederland de kosten van dure medicijnen hard. 'Er zijn steeds meer kankerpatiënten en er zijn steeds meer behandelopties', zegt Punt.

80.000 euro voor gewonnen levensjaar

Een oplossing is volgens Punt niet eenvoudig. 'De prijs van geneesmiddelen moet omlaag. In Amerika heeft een farmaceut onlangs de prijs gehalveerd. Dat is bemoedigend. Daarnaast ontkomen we niet aan een discussie over hoeveel geld we over hebben voor gezondheidswinst. Gaan we de grens van 80.000 euro per gewonnen levensjaar nu wel of niet hanteren? De politiek moet zich daar over uitlaten.'

6 reacties

  • Adriaan Keij

    Interessant interview zojuist op Radio 1. Jammer dat (ook) Kees Punt voorbij gaat aan het feit dat veel 'medicijnen' helemaal niet werken - ok, hij zei dat medicijnen bij een DEEL van de patiënten niet werken. Maar neem nou de statines: waanzin dat die nog zo massaal worden voorgeschreven. Lees <a title='Dr Browstein / Goodman's reactie' href='http://blog.drbrownstein.com/14000-for-new-cholesterol-lowering-drugs-we-must-be-out-of-our-minds/' target='_blank'>Dr Browstein / Goodman's reactie</a> op het stuk in de NYT.

    Graag wijs ik Kees Punt ook op dit artikel, waarin de <a title='Cannabis doodt kankercellen' href='http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/11820620/US-government-says-cannabis-kills-cancer-cells.html' target='_blank'>Amerikaanse overheid erkent</a> dat cannabis kankercellen doodt. Weg met het verbod op 'wiet', zet deze uiterst goedkope medicijn in. Wacht niet tot Big Pharma er in de komende jaren mee komt (uiteraard tegen betaling van enorme bedragen).

  • Elisabeth49

    Zorgverzekeraars behoren ook zorg in te kopen voor verzekerden met autisme. De zgn WWA-Workhomes. Dit gebeurt onvoldoende, willens en wetens wachtlijsten van 20 jaar zijn geen uitzondering!!!Met medeweten van VWS,
    twee handen op een buik is mijn ervaring.
    De verzekerden met autisme vallen  dan in de WMO.!!!! Omdat zij eerst drie jaar in de ZVW moeten vallen om in de WLZ te mogen komen gaan zij als thuis en daklozen naar de WMO.
    Hoe kan dit in Nederland toch gebeuren ???

  • rjmoeke

    Wanneer ik gebruik maak van de zorgbemiddeling van een verzekeraar kan die mij dan vertellen in welk ziekenhuis er wel of geen beperkingen zijn m.b.t. het verstrekken van dure medicijnen? Ik vermoed, dat ik die informatie daar niet kan krijgen, anders zou dat betekenen dat de verzekeraar deze handelwijze accepteert of in ieder geval tolereert. Hoe verhoudt zich dit dan tot haar zorgplicht?

  • KaMa

    Is het niet zo dat zorgverzekeraars zorgplicht hebben. Is dat een wassen neus?

  • SBOG

    Transparantie is hier een plicht. Ziekenhuizen kunnen op hun website weergeven of en welke beperkingen er zijn. Patiënten kunnen dan kiezen of hun zorgverzekeraar vragen het medicijn als nog te vergoeden.

  • Teceer

    opnieuw een pervers resultaat van een beleid dat probeert de zorg betaalbaar te houden voor de belastingbetalers, die die zorg (nog) niet nodig hebben. een beleid dat kennelijk niet bereid is hen met de harde werkelijkheid te confronteren, dat als ze ooit wel zorg nodig hebben, die zorg er gewoon niet (meer) is.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden