Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Care-instellingen vrezen faillissement

Een vijfde van de zorginstellingen in de care verwacht op korte termijn een ‘continuïteitsrisico’. Dat komt door een cumulatie van knelpunten in de transitie langdurende zorg. Dat blijkt uit een enquête van de brancheorganisatie ouderenzorg ActiZ onder haar leden.
Care-instellingen vrezen faillissement
Foto: ANP

Ruim driekwart van de zorgorganisaties verwacht in financiële problemen te komen door de transitie van de langdurende zorg. De meeste thuiszorginstellingen kunnen de tegenvallers voorlopig wel opvangen door in te teren op buffers. Maar 19 procent van de zorginstellingen vreest op de korte termijn wel een risico op een faillissement te lopen, zo blijkt uit de enquête van ActiZ. In de toelichting bij de open antwoorden wijst een directeur op 'onzekerheid over toekennen herindicatie', 'versnippering van inkomsten' en 'te grote voorfinanciering uit eigen middelen (reserve)'. Een andere directeur stelt dat er financieel wel 'een stevige buffer voorhanden is om negatieve exploitatiekosten op te vangen', maar ervaart problemen met de liquiditeit omdat 'de afrekening stroef op gang kwam en de ontvangen voorschotten ontoereikend waren'. Daarnaast zijn banken 'niet scheutig met het verstrekken van rekening courant kredieten'.

Overschrijding wijkverpleging

De financiële problemen komen door de transitie van de langdurende zorg. In de wijkverpleging komen zorgorganisaties niet uit met het budget. Er dreigt volgens ActiZ een overschrijding van 242 miljoen euro. Op de vraag wat de doorslaggevende oorzaak is van de tekorten in de wijkverpleging, antwoordt de helft van de zorgorganisaties dat de zorgverzekeraar het budgetplafond te laag heeft vastgesteld. Een vijfde stelt dat het financiële landelijke kader voor wijkverpleging te krap is. Nog een vijfde noemt het groeiende aantal cliënten dat thuis zorg nodig heeft als belangrijkste oorzaak. Een directeur zegt bij de open vragen dat de zorgverzekeraars de extra toestroom van cliënten hadden verwacht op te kunnen vangen met strengere herindicaties. De verzekeraars hadden ingezet op een geplande reductie van vijftien procent. Maar de toename van de zorgvraag is groter. Ook bestaande cliënten hebben steeds meer zorg nodig. Er zijn steeds meer thuiswonende cliënten met complexe problemen omdat steeds minder mensen worden opgenomen in verzorgingshuizen.

Kortingen op tarieven en volumes in Wmo en Wlz

Naast de problemen in de wijkverpleging hebben zorgorganisaties te maken met problemen in de Wmo en de Wlz. Gemeenten korten fors op tarieven, soms wel tot 25 procent. Omdat de infrastructuur voor digitaal declareren op veel plaatsen niet op tijd af was, moeten zorginstellen lang wachten op hun geld voor zorg die al lang is geleverd. Ook is er onzekerheid over zorgvolumes in de Wmo en de Wlz. 'Op alle terreinen worden volumes en tarieven verlaagd', stelt een directeur. Daarnaast zorgt de toename van de administratieve lasten voor extra inzet van mensen.

Wie betaalt de extra uitgaven wijkverpleging?

Zorgverzekeraars hebben toegezegd dat ze extra wijkverpleging gaan inkopen. ActiZ is daar erg blij mee, maar ziet het als een eerste stap, laat woordvoerder Bernadette Naber weten. 'We weten nog niet waar dat geld vandaan komt en hoeveel er extra wordt ingekocht. We zien bij de zorginkoop 2016 dat verzekeraars de tarieven opnieuw verlagen. Zilveren Kruis betaalt bijvoorbeeld maar 85,5 procent van het maximale NZa-tarief voor persoonlijke verzorging. Op die manier verhalen ze het geld op de zorgaanbieders en is het een sigaar uit eigen doos.'

Inzet macrobeheersinstrument is voor ActiZ onbespreekbaar

ActiZ gaat de komende periode overleggen met zorgverzekeraars en staatssecretaris Martin van Rijn over de problemen in de wijkverpleging. De brancheorganisatie wil dat Van Rijn er een reëel budget voor beschikbaar stelt. De eerder afgesproken extra 100 miljoen euro bezuiniging op het landelijke budget voor wijkverpleging in 2016 gaat wat ActiZ betreft van tafel. Ook de eventuele inzet van het macrobeheersinstrument door VWS bij overschrijdingen, zoals afgesproken bij de hoofdlijnenakkoorden, is voor ActiZ nu onbespreekbaar. Naber: 'Het kan niet zo zijn dat zorgverzekeraars eerst extra middelen beschikbaar stellen en dat VWS die vervolgens weer weghaalt via het macrobeheersinstrument.'

Wake-up call accountants

Eerder deze week uitte de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants zijn zorgen over de financiële gevolgen van de transitie. In een brief gericht aan de raden van bestuur van zorginstellingen in de care en de ggz riep de NBA op om niet op Den Haag te wachten voor een oplossing, maar zelf een actieplan te maken om de continuïteit te garanderen.

Transitie langdurige zorg

De AWBZ gaat in delen over naar de Wmo en de Zorgverzekeringswet. Ook de Participatiewet en de Wet jeugdzorg worden gedecentraliseerd. Hoe verloopt deze enorme stelselwijziging?
Bekijk het dossier

2 reacties

  • Inkrimpen zonder nieuw businessmodel leidt tot 'dood in de pot', vroeg of laat. Transitieleed is terecht en ergelijk, maar niet de hoofdzakelijke trouble.
    In het kader van marktwerking veronderstellen beleidsmakers, zonder conceptuele richting te geven, dat zorgondernemers zelf anticiperen op de veranderingen en buiten hun kaders denken en het roer omgooien. Het is de vraag of organisaties hiertoe in staat zijn.

    Om te gebinnen zouden organsiaties (ook accountants!) met een andere bril en vanuit een ander denkmodel moeten scannen op risico's, continuiteit en bestaansrecht. De bekende bril bood immers geen oplossing. 

    De zekerheid en legtimatie ligt niet meer bij de organisatie (branche, volume, regionale positie), maar bij de klant en de manier waarop organisaties met hun businessmodel kunnen anticiperen op een nieuw onderscheid in de vraagstelling.

    Organisaties hollen hun marktpotentieel vaak zelf uit, om de simpele reden dat de weg om een nieuwe vraag te realiseren onbekend is. 

    Behoefte aan houvast? bezoek dan ons kenniscentrum op www.novire.nl

  • Geert-Jan

    Goed artikel. Ook binnen de Jeugdzorg is dit zeer herkenbaar. Tarieven onder druk met zeer sterk oplopende administratieve en organisatorische lasten. Voor veel instellingen op termijn een onhoudbare situatie.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden