Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Het zorgstelsel loopt op zijn eind’

Tien jaar na de invoering werkt het zorgstelsel nog steeds niet zoals het is bedoeld. Grootste weeffout is de zorginkoop. Dat stelt Rien Meijerink, oud-voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ, tegenwoordig Raad voor Volksgezondheid en Samenleving).
Meijerink.jpeg

‘Het Nederlandse zorgstelsel loopt op zijn eind’, luidt de prikkelende kop van de lezing die Meijerink geeft tijdens het mini-symposium dat het Leids Universitair Medisch Centrum op 21 januari organiseert rond het afscheid van Jetty Hoeksema, LUMC-directeur strategie. In een volle collegezaal wijst Meijerink erop dat de stijging van de zorguitgaven nog steeds de grootste uitdaging is voor het zorgstelsel. Als de huidige trend doorzet, vormen de zorguitgaven in 2030 dertig procent van het BNP. Innovatie en preventie zijn volgens Meijerink nodig om die groei een halt toe te roepen. Maar de werking van het stelsel is contraproductief als het gaat om innovatie en preventie. ‘Het stelsel bevordert de productie van zo veel mogelijk dbc’s, niet de preventie van ziekenhuisbehandelingen. Zorgverzekeraars willen ook niet investeren in preventie, omdat ze bang zijn dat concurrenten daarvan profiteren. Met innovatie is het niet beter gesteld. Er worden in Nederland prachtige vernieuwingen gedaan, maar een brede invoering duurt dramatisch lang.’

Overheid gaat over kwaliteit
Meijerink benoemt vijf hardnekkige weeffouten in het zorgstelsel. In de eerste plaats is kwaliteit van zorg gebaat bij goede samenwerking, terwijl het zorgstelsel juist van concurrentie uitgaat. In de tweede plaats zou de overheid verantwoordelijkheid moeten nemen voor de definitie van basiskwaliteit van zorg. ‘Minister Schippers laat dat aan de zorgaanbieders over, maar die komen er niet uit. Het Kwaliteitsinstituut zou nu normen moeten vaststellen, maar dat schiet niet erg op.’

Inkopen op kwaliteit lukt niet
De derde weeffout in de ogen van Meijerink is de beheersing van het basispakket. ‘Het lukt de politiek maar niet om behandelingen uit het pakket te halen, ook al zijn daar goede argumenten voor. Bij elk protest van patiënten gaat de politiek weer door de bocht.’ De vierde en volgens Meijerink grootste weeffout is de zorginkoop. ‘Zorgverzekeraars slagen er na tien jaar nog steeds niet in om in te kopen op kwaliteit. Ik heb bij de RVZ diverse rapporten hierover gepubliceerd en elke keer luidde de discussie dat het de goede kant op gaat. Maar als dat zo lang duurt zonder wezenlijke verbetering, dan zit er fundamenteel iets fout in het stelsel.’

Polis-rimboe
De laatste weeffout is de concurrentie tussen zorgverzekeraars. ‘Wat je wil is dat verzekeraars verzekerden proberen te werven met het argument dat ze de beste zorg inkopen. In de praktijk gaat het vooral om geld. Er is een polis-rimboe ontstaan. Met name mensen met een kleine beurs zijn de dupe van de budgetpolis-ellende. Daarmee gooien verzekeraars de solidariteit in het stelsel te grabbel.’

Gezondheidswinst belonen
De belangrijkste oplossing zoekt Meijerink in de richting van een nieuwe bekostigingssystematiek waarin zorgaanbieders worden beloond voor de gezondheidswinst die ze bij hun patiënten weten te boeken. ‘Je moet sturen op gezondheid en zorgaanbieders belonen voor de resultaten. Minister Schippers heeft twee rapporten van de RVZ persoonlijk in ontvangst genomen. Dit rapport was er één van. We hadden ons voorbereid op stevige kritiek, maar ze zei "U heeft helemaal gelijk met uw analyse".’

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden