Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Casemanagement dementie bespaart kosten

Langdurige begeleiding van thuiswonende personen met dementie levert een besparing op van 11.000 tot 16.000 euro per patiënt per jaar.
dementie fotolia.gif

Eén begeleider van vijftig cliënten kan de maatschappij jaarlijks 550.000 tot 800.000 euro besparen. Dit blijkt uit een studie van huisarts- en ouderengeneeskunde VUmc die zojuist is gepubliceerd in Plos One.

Casemanagement
In de afgelopen vijftien jaar zijn in Nederland initiatieven ontstaan om thuiswonende personen met dementie en hun mantelzorger beter te begeleiden. Dat gebeurt meestal door een verpleegkundige met aanvullende scholing op het gebied van dementiezorg. De COMPAS-studie (Collaborative dementia care for patients and caregivers study) van VUmc is de eerste studie die keek naar de effecten van langdurige begeleiding. De onderzoekers onderscheidden twee organisatievormen die in Nederland het meest voorkomen. In het netwerkmodel delen samenwerkende thuiszorgorganisaties een wachtlijst en expertise en kunnen casemanagers advies vragen aan externe experts, zoals een geriater. In sommige regio’s zijn ook gespecialiseerde organisaties actief waarbij casemanagers binnen één organisatie nauw samenwerken met een expertteam.

Lagere kosten
Vergeleken met de controlegroep bleken de gemiddelde kosten van zorg lager als de patiënten werden begeleid vanuit zowel het netwerk als een gespecialiseerde organisatie. De kwaliteit van leven van personen met dementie en hun naasten bleef stabieler bij begeleiding vanuit een gespecialiseerde organisatie vergeleken met een netwerkorganisatie. De onderzoekers hebben wel een kanttekening: het betreft geen gerandomiseerde trial, dus de resultaten moeten met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.

Kwaliteit van leven
Personen met dementie en hun mantelzorgers zijn dus het beste af met een begeleider die werkt binnen een gespecialiseerde organisatie. Ze houden dan een stabielere kwaliteit van leven. In het netwerkmodel schommelt die kwaliteit veel meer. In beide vormen van begeleiding zijn grote maatschappelijke besparingen te behalen: 11.000 tot 16.000 euro per patiënt per jaar. Eén begeleider van vijftig cliënten kan de maatschappij jaarlijks 550.000 tot 800.000 euro besparen.

Kwaliteit onder druk
Onderzoeker Hein van Hout maakt zich zorgen over de huidige ontwikkelingen: ‘Ondanks deze positieve boodschap staat een goede kwaliteit van casemanagement onder druk sinds de grote zorgtransitie waarbij casemanagement is ondergebracht bij de wijkverpleging. Een wijkverpleegkundige wordt geacht casemanagement erbij te doen, zonder daar speciale deskundigheid voor te bezitten. Aan de andere kant staat een deel van de bestaande casemanagers op straat omdat ze geen verpleegkundige achtergrond hebben.’

Te duur
Op verschillende plaatsen in het land, waaronder Amsterdam, zijn de langlopende ketens waarbinnen meldpunten, coördinatie van wachtlijsten en kennisuitwisseling tussen casemanagers werd geregeld gestopt vanwege financieringsproblemen. Van Hout: ‘Wijkverpleegkundige organisaties in de stad werken niet meer samen op dit onderwerp en ieder geeft er zijn eigen invulling aan. Het is daardoor momenteel volstrekt onoverzichtelijk en onduidelijk waarheen je iemand moet verwijzen voor kundig casemanagement. Ook de meest effectieve, geïntegreerde organisatievorm, waarbij casemanagers zijn ingebed in multidisciplinaire teams is grotendeels verdwenen. Alzheimer Nederland heeft de noodklok geluid maar heeft tot nu toe geen weerklank gekregen.’

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden