Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Chronisch zieke kan winstgevend worden

Chronisch zieken zijn al sinds de invoering van het zorgstelsel voorspelbaar verliesgevend voor zorgverzekeraars. Wetenschappers van het iBMG zijn dicht in de buurt van een oplossing voor dit probleem.
WynandvdVen_450.jpg
Wynand van de Ven: 'Voor doelmatige verzekeraars worden chronisch zieken winstgevend.' - Foto: iBMG

De risicoverevening, een systeem dat verzekeraars compenseert voor voorspelbare verliezen op bepaalde groepen verzekerden, vormt de basis van ons zorgstelsel, waarin verzekeraars met elkaar concurreren om de gunst van verzekerden. Verzekeraars hebben immers een acceptatieplicht en mogen hun zorgpremie niet laten variëren op basis van leeftijd en gezondheid. De risicoverevening werkt echter niet optimaal. Chronisch zieken zijn bijvoorbeeld al sinds de invoering van het zorgstelsel voorspelbaar verliesgevend. Verzekeraars leggen gemiddeld per jaar een paar honderd euro op deze patiënten toe. Of verzekeraars chronisch zieken ook bewust en actief weren, is niet bekend. Mogelijk dat het onderzoek van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), dat binnenkort wordt gepubliceerd, daar meer licht over laat schijnen. Een goede aanleiding voor een interview met expert op het gebied van risicoselectie, Wynand van de Ven, emeritus hoogleraar zorgverzekeringen aan het Instituut voor Beleid en Management aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

Minder erge risicoselectie
Over bepaalde vormen van risicoselectie hoeven we ons volgens Van de Ven niet wakker te liggen. ‘Sommige verzekeraars slagen erin om relatief veel gezonde verzekerden aan te trekken. Bijvoorbeeld hoogopgeleiden of mensen die vrijwillig een hoog eigen risico kiezen. Ze genieten waarschijnlijk een voordeel van circa honderd euro per jaar per verzekerde. Politici gaan dan vaak met een rode vlag wapperen, maar dat vind ik bij deze vorm van risicoselectie niet zo nodig. We hebben een goed vereveningsstelsel. Als de zorgkosten voor een groep verzekerden bijvoorbeeld 10.000 euro zijn, wordt er voor 9.700 euro gecompenseerd. Volledige perfectie is niet mogelijk. En door de concurrentie tussen verzekeraars, moeten ze het voordeel van risicoselectie via een lagere zorgpremie teruggeven aan verzekerden.’

Ernstige risicoselectie
Een veel ernstigere vorm van risicoselectie is volgens Van de Ven als een verzekeraar actief en doelbewust chronisch zieken als verzekerden probeert te weren. ‘Verzekeraars geven al heel lang aan dat zolang de risicoverevening imperfect is, ze liever zouden zien dat de financiële prikkels andersom zouden staan: dat de chronisch zieken voorspelbaar winstgevend zouden zijn, want dat stimuleert ze om de zorg voor deze mensen te verbeteren. Maar verzekeraars die dat nu doen, trekken veel chronisch zieken aan en delven zo hun eigen graf. Het probleem is: hoe maak je chronisch zieken op een objectieve manier winstgevend? Want anders is sprake van willekeur en is de overheid kwetsbaar voor juridische procedures.’

Wijkverpleging: voorspelbaar verliesgevend
De problematiek speelt bijvoorbeeld voor mensen die wijkverpleging ontvangen. Tot 2016 leden verzekeraars op deze groep jaarlijks een voorspelbaar verlies van ruim duizend euro per verzekerde. Minister Schippers van VWS heeft dit tijdelijk ‘onorthodox’ opgelost. Voor verzekerden die in 2015 wijkverpleging kregen, ontvangen verzekeraars dit jaar een hogere vereveningsbijdrage. Deze oplossing gaat echter ten koste van de doelmatigheid, want ook onnodig gebruik van wijkverpleging wordt beloond. Hoe meer wijkverpleging verzekerden krijgen, hoe meer compensatie een verzekeraar krijgt. Volgens minister Schippers moet dit ‘onorthodoxe’ vereveningkenmerk in 2019 van tafel. Maar wat dan?

Chronisch zieken winstgevend
Door een nieuwe methode lijkt een doorbraak nabij. De oplossing is om ‘wijkverpleging in het voorgaande jaar’ niet langer als een apart vereveningskenmerk in de risicoverevening op te nemen, zoals leeftijd, medicijngebruik en ziekenhuisdiagnoses, maar als een randvoorwaarde. ‘De randvoorwaarde is dat voor deze groep verzekerden het voorspelbare verlies nul is. Omdat er een samenhang is tussen de vereveningskenmerken van deze groep en die van de chronisch zieken, pakt de randvoorwaarde ook goed uit voor de chronisch zieken. Voor sommige groepen chronisch zieken verdwijnt de ondercompensatie zelfs. Het mooie van de nieuwe methode is dat het mogelijk is om de ondercompensatie op de chronisch zieken op een objectieve manier fors te verminderen, of zelfs te elimineren. Voor doelmatige verzekeraars worden chronisch zieken dan winstgevend.  Dan kunnen we dus reclames voor deze chronisch zieken verwachten.’

Zorginkoop
Zorgverzekeraars kopen zorg in bij zorgaanbieders. De contractonderhandelingen verlopen niet altijd even gemakkelijk. Hoe het de partijen vergaat, leest u in het dossier zorginkoop. >>Bekijk het dossier

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden