Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Fuseren volgens het boekje

Fusies waaruit grote zorgorganisaties ontstaan, zijn nogal eens onderwerp van discussie. Zo niet de fusie die tot Zorggroep Noord-Limburg leidde. Deze eenwording van vijf organisaties wordt internationaal zelfs bestudeerd als voorbeeld van hoe het moet.
Fuseren volgens het boekje

Bestuurder Frank Rijnders vertelde een groep Europese zorgbestuurders vijf jaar geleden over het samengaan van Woon-Zorgpalet, Boncura, Huize Erkenkamp, Het Groene Kruis Noord-Limburg en de Professor Dubois Stichting. Dat deed hij tijdens een studieprogramma op de internationale businessschool INSEAD in Frankrijk. De professoren van dit instituut waren zo onder de indruk van de presentatie, dat de fusie sinds dit jaar een heuse casestudy is bij INSEAD. De studie is inmiddels ook verkocht aan het vermaarde Harvard University. "Er bestaat maar weinig documentatie over Europese zorgfusies", relativeert Rijnders het succes. "En we hadden alles zo goed vastgelegd in een draaiboek, dat van ons verhaal betrekkelijk eenvoudig een casestudy te maken was."

Moeilijke besluiten

Veel grote fusieorganisaties in de zorg redden het niet. Dat geldt niet voor Zorggroep Noord-Limburg. Bestuursvoorzitter Jos Spätjens onthult de succesfactoren: "Toen wij in 1999 begonnen met een fusie om goede ketenzorg in de hele regio mogelijk te maken, hebben we allereerst de moeilijke besluiten genomen." Al vroeg werd bepaald wie in de nieuwe raden van bestuur en toezicht gingen zitten. Organisaties die deze gevoelige knoop pas in de eindfase doorhakken, krijgen volgens Spätjens vaak problemen. "Je moet vanaf de startlijn zo duidelijk mogelijk zijn."

Nieuwe organisatie

Duidelijkheid is 'los van bestuurdersbenoemingen' een centraal thema in de case van Zorggroep Noord-Limburg. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat gekozen is voor de oprichting van een totaal nieuwe organisatie. Fusies gaan vaak mis wanneer betrokken partijen hun identiteit niet willen opgeven. Dan ontstaat een onsamenhangend geheel van verschillende eilandjes. "Bij ons was van begin af aan duidelijk dat we het allemaal heel anders gingen doen", zegt Rijnders. "Wij hebben dan ook heel veel moeite genomen om het personeel met allerlei bijeenkomsten en projecten zoveel mogelijk te binden aan de nieuw te vormen organisatie."

Interne communicatie

Niet alleen de interne communicatie is belangrijk. De buitenwacht moet ook op de hoogte blijven van wat er allemaal gaande is. "Transparantie is belangrijk", zegt de bestuurder. Met dat oogpunt heeft de Zorggroep tussentijdse evaluaties naar buiten gebracht. Het gaat om een nulmeting in 2002, een tussenmeting in 2003 en een eindmeting in 2005. "We hebben tevredenheid van medewerkers, stakeholders en cliënten gemeten", vertelt Spätjens. "Op drie momenten in de tijd, zodat indien nodig tussentijds gestuurd kan worden."

Beproefd recept

Zorggroep Noord-Limburg schrijft zwarte cijfers in tijden dat de sector het zwaar heeft. Dat komt deels door de grotere schaal en diversiteit van activiteiten. Maar de manier waarop de organisatie gedurende de fusie in elkaar is gezet, speelt zeker ook mee, aldus de bestuurders. "Onder het bestuur hangen vijf redelijk autonome directeuren", zegt Rijnders. "Die zijn verantwoordelijk voor hun eigen regio en hebben hun eigen begroting. Dat betekent dat die directeuren flexibel kunnen handelen in hun eigen gebied, waar zij ook de wethouders en anderen beter kennen dan wij bestuurders. Dat is lokale verankering."

Opnieuw fusie

Inmiddels heeft Zorggroep Noord-Limburg er een nieuwe fusie met Thuiszorg Midden-Limburg en Land van Gelre en Gulick opzitten. Deze stap is grotendeels volgens beproefd recept genomen. "De situatie is nu wel anders, omdat Zorggroep Noord-Limburg veel groter is dan de twee 'infuserende' stichtingen uit Midden-Limburg. Maar het is absoluut geen overname; het is een echte zorgfusie." De naam voor de nieuwe organisatie is ook al bekend: Dé Zorggroep. (Zorgvisie - Wouter van den Elsen)

Administrator

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden