Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Pilot wijkverpleging blijft steken

Onduidelijkheid troef was het, tijdens de kick-off van de pilot wijkverpleging. Vooral de financiële constructie belemmert de samenwerking.
utrecht_450.jpg

Op 18 januari is de pilot wijkverpleging van Zilveren Kruis in Utrecht officieel van start gegaan. In theorie, want er geldt nu nog een overgangsperiode van drie maanden. Eind vorig jaar spande thuiszorgaanbieder Careyn samen met cliëntenradenorganisatie LOC een rechtszaak aan tegen Zilveren Kruis. Daardoor zijn de voorbereidingen vertraagd. Zilveren Kruis won de rechtszaak. Op 1 april start de proef echt. Dan moeten alle problemen uit de weg zijn geruimd.

Zilveren Kruis
Zilveren Kruis is nog steeds overtuigd van de pilot: ‘We proefden positieve energie en natuurlijk zijn de zorgen en vragen die bij een verandering horen niet in één keer opgelost. Dat snappen we heel goed en daarover moeten we met elkaar in gesprek blijven.’

Niet enthousiast
Huisarts Carin de Kok, tevens medisch directeur van de Coöperatie Huisartsen Utrecht Stad, ziet dat anders. Zij bespeurde weinig enthousiasme tijdens de kick-off: ‘Er was geen enkele betrokken partij die kansen ziet door deze pilot. Samenwerking vindt iedereen belangrijk, maar die was er voor de pilot ook al. Wij hadden graag gezien dat deze samenwerkingsverbanden verder worden bekrachtigd. Met name de financiële inrichting van de pilot staat samenwerking juist in de weg, terwijl dit wel de bedoeling is van Zilveren Kruis.’

Financieel gedrocht
De Kok noemt de aanbesteding van de wijkverpleging een ‘financieel gedrocht’. De voorkeursaanbieders zijn verantwoordelijk voor het budget en de inrichting van de wijkverpleging in een wijk. Wie geen voorkeursaanbieder is en wel wijkverpleging levert, ontvangt van Zilveren Kruis 75 procent van het NZa-tarief.  Een voorkeursaanbieder kan ook zelf onderaannemers inhuren en met hen een tarief afspreken, dat boven de 75 procent kan uitkomen. Dat gaat wel allemaal uit het wijkbudget.

Alleen voorkeursaanbieders
Zilveren Kruis wil stimuleren dat de voorkeursaanbieders in elkaars wijken leveren door middel van dit onderaannemerschap. Dit levert de zorgaanbieders echter extra administratieve lasten op. Zij vinden dat de zorgverzekeraar zijn eigen werk naar hen afschuift. Al met al maakt de constructie het onderaannemerschap niet aantrekkelijk. Het is niet duidelijk wat er gebeurt als het budget van een wijk op is.

Concurrentie
Het werd op de bijeenkomst ook duidelijk dat er een oplossing moet komen voor zorgaanbieders met huizen in wijken waarin zij geen voorkeursaanbieder zijn. Volgens de regels van de pilot moet de voorkeursaanbieder in principe de wijkverpleging uitvoeren. Dat zou betekenen dat zij in huizen van de ‘concurrent’ aan de slag moeten. De woordvoerder van Zilveren Kruis laat weten het probleem te onderkennen. ‘We hebben afgesproken om wijkverpleging in huizen en hospicezorg samen met elkaar op te pakken. Het is als een uitdaging annex vraagstuk benoemd om met elkaar goed te kijken hoe we met zorgaanbieders met huizen omgaan.’

Geen tariefaanpassing
Zilveren Kruis zal niet gaan tornen aan het tarief, zo laat de woordvoerder weten: ‘Ook niet-voorkeursaanbieders blijven zorg verlenen aan onze verzekerden, tegen 75 procent tarief. Als ze als onderaannemer aan de slag gaan, spreken ze met de voorkeursaanbieder onderling een tarief af. Want de klant kiest en als die kiest voor een niet-voorkeursaanbieder dan is dat de keuze van de klant.’

Gespecialiseerde thuiszorg
Een ander probleem is de gespecialiseerde thuiszorg. Tot nu toe was Careyn de enige zorgaanbieder met gespecialiseerde thuiszorgverpleegkundigen. Huisartsen maakten daar veelvuldig gebruik van, tot grote tevredenheid van klanten en huisartsen. Careyn zegt nu deze gespecialiseerde thuiszorg niet meer kostendekkend te kunnen aanbieden in de wijken waarin zij geen voorkeursaanbieder zijn. Careyn heeft nu acht wijken, inclusief drie wijken die Buurtzorg heeft moeten ‘teruggeven’ aan Zilveren Kruis omdat het niet lukte de wijkteams rond te krijgen. Zilveren Kruis heeft de wijken toen gegund aan Careyn, de nummer twee op de lijst. Buurtzorg heeft op dit moment zeven wijken.

Spil van de wijk
Zilveren Kruis heeft toegezegd de gevolgen van de pilot maandelijks te monitoren. De zorgverzekeraar heeft naar eigen zeggen begrip voor de problemen waar zorgaanbieders in de praktijk tegenaan lopen. ‘Wij zien de wijkverpleegkundige naast de huisarts als spil in de wijk. Samen zijn zij verantwoordelijk voor zorg dichtbij, zodat mensen zo lang als mogelijk in hun vertrouwde omgeving thuis kunnen blijven wonen. Samenwerking met andere zorgverleners in eerste lijn en sociale domein is essentieel. ’

Huisartsen
Huisartsen zien dit ook zo, maar hebben last van de uitwerking van dit idee in de praktijk, zegt de Kok: ‘Huisartsen willen graag dat de wijkverpleegkundige en de huisartsen werken voor dezelfde populatie. De wijken voor de pilot zijn nu verdeeld op basis van de verdeling van de sociale wijkteams en deze komen niet overeen met de populatie van de huisarts.’ De Huisartsen Stad Utrecht hebben dit  al vaker aangegeven bij de zorgverzekeraar, maar hieraan is geen gehoor gegeven.

De pilot, hoe zat het ook weer?

Voorkeursaanbieder
De voorkeursaanbieder in de wijk krijgt een contract voor drie jaar met een gegarandeerd budget voor de wijk. Dit budget is wat de zorgaanbieder zelf gevraagd heeft om de zorg in de wijk te kunnen organiseren. Voorheen werd de wijkverpleegkundige zorg per uur betaald, dat is in de pilot van Zilveren Kruis anders. De zorgverzekeraar wil zo de wijkverpleegkundige meer vrijheid geven om de zorg te geven die passend is voor de klant. In Utrecht hebben vier voorkeursaanbieders contracten met Zilveren Kruis: AxionContinu, Buurtzorg, Careyn en  Leven en Zorg.

Kwaliteit
Bij de keuze voor de voorkeursaanbieders heeft Zilveren Kruis het aanbod beoordeeld op kwaliteitskenmerken als: het kwaliteitsmanagementsysteem, voldoende niveau 4 en 5 verpleegkundigen, inschrijvingen in kwaliteitsregister V&VN, naleving van protocollen. Daarnaast is gekeken naar bekendheid met de wijk, plan van aanpak, de prijs, de scores op de CQ-index  en ook de beoordeling van andere zorgverleners in de buurt zoals huisartsen, ziekenhuizen en de gemeente.

Overgangsperiode
Tot 1 april financiert Zilveren Kruis de niet gecontracteerde aanbieders met klanten van Zilveren Kruis 25 procent bij, tot honderd procent van het tarief dus. De voorkeursaanbieders ondervinden daar volgens de zorgverzekeraar geen hinder van. De niet-voorkeursaanbieders kunnen bij nieuwe klanten geen gebruik maken van deze compensatieregeling: zij hebben immers geen contract. 

Zwolle
Utrecht is niet de enige plek waar de pilot in de opstartperiode weerstand oproept. In Zwolle verloopt het begin van de pilot evenmin probleemloos. Daar nam de gemeenteraad onlangs een motie aan waarin zij de Zorgverzekeraar oproept meer uitleg te komen geven. De betreffende wethouder heeft in Den Haag haar zorgen geuit. 

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden