Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Afschuifgedrag blijft risico in langdurende zorg’

Gemeenten en zorgverzekeraars laten zich vooral leiden door hun eigen financiële belangen. Er is een risico dat ze cliënten te snel doorsturen naar de Wlz. Dat zegt Patrick Jansen van het onderzoeksbureau HHM in een interview met Zorgvisie.
Patrick Jansen_450.jpg
Patrick Jansen: 'Partijen zouden veel meer samen moeten kijken hoe mensen langer thuis kunnen wonen.'

Ouderen zo lang mogelijk thuis laten wonen. Dat is het doel van het kabinetsbeleid. Maar de wettelijke kaders van de Wlz, de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wmo botsen daar soms mee, merkt Patrick Jansen. Vooral  op de grensvlakken, als niet duidelijk is onder welk regime mensen thuishoren.

Gemeenten en verzekeraar sturen door naar CIZ
‘Als mensen zelf twijfelen, dan sturen gemeenten en zorgverzekeraars ze eerst richting Wlz, vanuit hun eigen budgettaire belangen. Verzekeraars en gemeenten zeggen: “U voldoet waarschijnlijk aan de Wlz-criteria, gaat u dan maar eerst naar het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)”. Terwijl voor deze mensen ook mogelijkheden zijn binnen de Zvw en de Wmo. Voor burgers is de overgang naar het Wlz-regime financieel onaantrekkelijk, want daar moeten ze een forse eigen bijdrage betalen. Los van de financiële gevolgen zou je graag zien dat verzekeraars, zorgkantoren en gemeenten vanuit gezamenlijkheid bekijken hoe mensen de juiste zorg krijgen. Partijen zouden veel meer samen moeten kijken hoe mensen langer thuis kunnen wonen. Nu laten ze zich vooral leiden door hun eigen financiële belangen.’

Licht verstandelijk gehandicapten vallen onder Wmo
Jansen heeft, in opdracht van het ministerie van VWS, onderzoek verricht naar jongeren met een lichte verstandelijke handicap dat raakt aan dit afschuifgedrag. ‘Die werden van het kastje naar de muur gestuurd. Gemeenten en verzekeraars stuurden deze doelgroep direct door naar de Wlz. Uiteindelijk hebben alle partijen ingezien dat deze lgroep het beste past bij gemeenten. Die hebben daar onlangs 60 miljoen euro voor gekregen.’

Indicatiestelling CIZ
De aanleiding voor het gesprek met Jansen, die met zijn bureau HHM aan de wieg heeft gestaan van de zorgzwaartefinanciering, is de strengere indicatiestelling in de Wlz. ‘Indicaties voor zware verpleeghuiszorg halveren’ kopte Zorgvisie onlangs, op basis van rapporten van het CIZ. Jansen legt uit dat dit beeld niet helemaal klopt. Voor een eerlijke vergelijking van de indicatiestelling in de AWBZ en de Wlz moet je ook de tijdelijke indicaties voor eerstelijnsverblijf (ELV) meenemen. In de AWBZ zijn die inbegrepen, maar in de Wlz niet. De Wlz is immers alleen voor mensen die blijvend 24/7 zorg of toezicht nodig hebben. Als je de indicaties voor tijdelijke 24/7 ELV mee telt, dan stijgt het aantal indicaties voor zware verpleeghuis licht, zoals je zou verwachten op grond van de toename van het aantal ouderen met een zware zorgvraag.
Alleen bij zzp 7 is sprake van een halvering van het aantal afgegeven indicaties. Dat is voor mensen met dementie en ernstige gedragsstoornissen. Jansen: ‘Dat vind ik opvallend. Ik ben benieuwd of er grote regionale verschillen zijn in de manier waarop er wordt geïndiceerd. Er is sinds de Wlz minder centrale aansturing binnen het CIZ.’

Herziening zzp-bekostiging
Het verzoek van ActiZ voor herziening van de zorgzwaartefinanciering juicht Jansen toe. De verblijfsduur in verpleeghuizen neemt spectaculair af. Vroeger bedroeg die een jaar en zeven maanden, nu nog maar negen maanden. De bewoners die in verpleeghuizen komen, hebben een steeds zwaardere zorgvraag. Daar houdt de zzp-bekostiging geen rekening mee, vindt ActiZ. ‘De bekostiging stamt uit 2004. Toen kwam voor het eerst de zorgvraag in beeld van bewoners in verpleeg- en verzorgingshuizen. Het lijkt mij verstandig om zo’n systeem een keer in de tien jaar tegen het licht te houden. De NZa doet dat nu ook, in opdracht van de staatssecretaris.’

Transitie langdurige zorg
De AWBZ gaat in delen over naar de Wmo en de Zorgverzekeringswet. Ook de Participatiewet en de Wet jeugdzorg worden gedecentraliseerd. Hoe verloopt deze enorme stelselwijziging? >Bekijk het dossier

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden