Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Zorg in Nederland bureaucratischer dan elders

Uit een vergelijkend promotieonderzoek naar wijkverpleging in Nederland, Duitsland, Frankrijk en Denemarken blijkt dat Nederland is doorgeschoten in de bureaucratisering en het ‘managementisme’ in de zorg. Dat meldt het Research Magazine UM.

Hannerieke van der Boom promoveert 25 juni aan de Universiteit Maastricht op haar proefschrift ‘Home Nursing in Europe’. “De ontwikkeling in Nederland van de afgelopen twintig jaar lijkt heel vanzelfsprekend, maar aan de hand van zo’n vergelijkend onderzoek, kun je vraagtekens zetten bij die vanzelfsprekendheid”, zegt Van der Boom in Research Magazine UM. “Dan zie je dat de bureaucratie in vergelijking met andere landen in Nederland ver is doorgeschoten, met alle gevolgen van dien.”

Verpleegkundige zorg

In de Nederlandse gezondheidszorg lijkt de administratie van taken soms belangrijker te zijn dan de taak zelf. Een oudere die zijn handtekening moet zetten op het formulier van een wijkverpleegkundige, is soms langer bezig zijn bril te zoeken en de krabbel te zetten dan dat de verpleegkundige zorg heeft verleend.

Bureaucratie in de zorg

Van Nederland had de promovenda bij het begin van de studie het idee dat de wijkverpleging op een hoog peil stond. “Het is ook overal beschikbaar, wijkverpleegkundigen hadden tien jaar geleden nog een aardige autoriteit naast artsen, hun niveau was goed. Maar de laatste tien à twintig jaar is dat langzaamaan afgebrokkeld. De zorg is gebureaucratiseerd. Wijkverpleegkundigen rennen van de ene naar de andere patiënt, moeten iedere minuut registeren, waardoor het zetten van de handtekening door de patiënt soms langer duurt dan het verlenen van de zorg. Je zou kunnen concluderen dat de zorg nog wel beschikbaar is, maar dat het ver is doorgeschoten in de bureaucratisering. En dat heeft een aantal negatieve gevolgen.”

Indicatiestelling CIZ

Van der Boom noemt bijvoorbeeld de indicatiestelling, die vroeger door de verpleegkundige thuis werd gedaan, maar nu door het CIZ. De wijkverpleging valt nog steeds onder de AWBZ, maar de gezinszorg is nu overgegaan naar de Wmo, waarbij de (her)indicatie door gemeenten soms zelfs via de telefoon wordt gedaan, zonder thuis bij de cliënt de situatie te beoordelen. “Een zorgelijke ontwikkeling.” Ouderen betalen tegenwoordig geen tien tot vijftien gulden per jaar zelf bij in de vorm van lidmaatschap van een lokale Kruisorganisatie, maar tien tot vijftien euro per uur. “Dat verhoogt de drempel om een beroep te doen op zorg, waardoor het beroep op mantelzorgers groeit. Er zijn in Nederland cursussen om mantelzorgers te professionaliseren, omdat de echte professionals steeds minder taken mogen of kunnen uitvoeren. Dat zou in Denemarken ondenkbaar zijn.” Al deze ontwikkelingen maken het beroep van wijkverpleegkundige ook minder aantrekkelijk. “Er is hier sprake van deprofessionalisering van de zorg. Het meest zorgelijk is in mijn ogen dat de thuiszorg als ‘product’ gezien wordt, dat je vergelijkbaar met een pak suiker kunt kopen of niet. Ook het argument dat thuiszorg goedkoper is dan het ziekenhuis of verpleeghuis wordt nauwelijks meer genoemd. De drijfveer van de overheid is vooral kostenbesparing geworden. De marktgerichtheid heeft echter nadelen en onrust tot gevolg.” (Research Magazine UM)

Lees ook:

Test voor bureaucratie in de zorg
Bussemaker pakt bureaucratie aan
Elfde scène: Mateloze bureaucratie

Administrator

Gerelateerde tags

Eén reactie

  • no-profile-image

    Paula

    Ik wil geen informatie maar graag even reageren op het Telegraafartikel van afgelopen zaterdag 21 juni.....

    EEN ARTIKEL NAAR MIJN HART!!

    Geen idee waar ik "mijn ei" kwijt kan, vandaar dat ik mij richt tot dit algemene emailadres....Hopelijk komt het via deze weg op de plaats van bestemming....wat de plaats van bestemming ook moge zijn....

    Wat een supergoed en zéér herkenbaar artikel!! De Amsterdam Thuiszorg in de Diamantbuurt heeft blijkbaar net zo'n betrokken team als wij, het extramurale team van De Diem uit Diemen van Cordaan....Wij zijn een aantal jaren geleden heel kleinschalig begonnen, maar door fusie (van Cordaan) etc. steeds groter geworden en het één en ander brengt (het lijkt wel per máánd!!) meer administratieve rompslomp met zich mee!! Ongekend en zéér nutteloos! En....nog belangrijker: het gaat ábsoluut ten kostte van de kwaliteit die we aan zorg kunnen leveren! Ik roep het in bijna alle vergaderingen maar vecht voor mijn gevoel tegen de bierkaai...Er zitten ook teveel managers tussen. Want mijn directe zorgmanager begrijpt ons voor een groot deel wel...maar krijgt ook maar "alles" van hoger hand (manager op manager < mensen die het blijkbaar "goed" kunnen bedenken maar er ábsoluut geen weet van hebben hoe het in de praktijk wérkt! ) opgedragen. Ik heb al een paar keer gevraagd of het dan niet mogelijk is "die hoge Pieten" bij ons simpelweg uit te nodigen en ze het uít te leggen dat we hier zéker door failliet gaan... Maar dit lijkt niet te lukken..
    Mijn vraag bij deze is dan ook:
    HOE NU VERDER?? Hoe kunnen we samen sterk staan en "men" bewijzen dat we op deze manier níet op de goede weg bezig zijn ondanks ons allen, ons állerbeste wil!! We willen heel graag zórgen voor onze medemens en géén administratieve baan die alleen maar geld kóst én, nógmaals, HELAAS ten kostte van de zorg van de client gaat!!!
    ...TRIEST! ...(en érg!)

    met vriendelijke groet, Paula van Doorne

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden