Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Nieuwsgierige instituties

Zorginstellingen moeten aan verschillende institutionele stakeholders verantwoording afleggen. Welke zijn dit en waar letten ze op?

Bij het overheidstoezicht gaat het om de kwaliteit, de toegankelijkheid en de bereikbaarheid van de zorg. Het streven is om het toezicht in de zorg te laten uitoefenen door bestaande, algemene toezichthouders zoals de Nederlandse Mededingingsautoriteit en de Nederlandsche Bank. Er zijn daarom slechts twee sectorspecifieke toezichthouders: de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de Inspectie voor Gezondheidszorg. Om te voorkomen dat algemene toezichthouders en sectorspecifieke toezichthouders elkaar in de weg lopen, maken ze onderling afspraken over wie waarop toeziet. Ook delen ze elkaars informatie. Het is zelfs de bedoeling dat ze gezamenlijk toezichtbezoeken afleggen.
Om de toezichtdruk zo beperkt mogelijk te houden, streeft de overheid ernaar om het toezicht “slimmer” te organiseren. Zo maken de NZa en de inspectie bijvoorbeeld risico-analyses op basis waarvan ze beslissen waar ze wel of niet nader onderzoek verrichten. Ook maken de toezichthouders zoveel mogelijk gebruik van bestaande informatie uit bijvoorbeeld jaarverslagen.
De bevindingen van de toezichthouders zijn als het enigszins kan openbaar. Omdat het nuttige informatie oplevert voor de overheid: het laat zien hoe het overheidsbeleid in de praktijk uitpakt. En omdat verzekerden en cliënten er dankbaar gebruik van kunnen maken om bijvoorbeeld te bepalen bij welke zorgverzekeraar ze een verzekering afsluiten of in welk ziekenhuis ze zich laten opnemen.

AUTORITEIT FINANCIËLE MARKTEN
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op financiële dienstverleners en dus ook op private zorgverzekeraars. Ze houdt in de gaten of financiële dienstverleners deskundig personeel in dienst hebben en zich bij de verkoop van hun producten behoorlijk gedragen.


DE NEDERLANDSCHE BANK
De Nederlandsche Bank (DNB) ziet erop toe dat zorgverzekeraars over voldoende reserves beschikken (prudentieel toezicht). De Nederlandsche Bank is hiertoe bevoegd omdat zorgverzekeraars als financiële dienstverlener over een vergunning van De Nederlandsche Bank moeten beschikken. DNB ziet tevens toe op de deskundigheid en integriteit van de bestuurders van de zorgverzekeraars. Ook houdt ze de inrichting van de administratie bij de zorgverzekeraars in de gaten.


NEDERLANDSE MEDEDINGINGSAUTORITEIT
De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) houdt toezicht op de naleving van de Mededingingswet en de Europese mededingingsregels. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het handhaven van het verbod op onderlinge prijsafspraken en kartelvorming en het tegengaan van misbruik van economische machtsposities. Doel is uiteindelijk het in stand houden van effectieve concurrentie tussen bedrijven. Zodra er, in delen, van de zorgsector sprake is van marktwerking, is de Mededingingswet van toepassing. De NMa grijpt in de regel pas in als marktpartijen zich misdragen. Ze treedt niet preventief op en treft geen maatregelen om de concurrentie te bevorderen. Overtreden marktpartijen de Mededingingswet dan kan de NMa een boete of een dwangsom opleggen.


INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) ziet toe op de kwaliteit van de zorg. Houden zorgaanbieders zich aan de voorschriften? Leveren ze verantwoorde zorg? De inspectie verricht hiervoor onderzoek, brengt adviezen uit en verstrekt inlichtingen aan de minister van VWS. Ook heeft de inspectie een meldpunt waar burgers misstanden kunnen melden. Dit meldpunt is overigens niet bedoeld als een klachteninstantie maar dient om signalen op te vangen over zorg die onder de maat is. Als de zorg door de bodem zakt, dan kan de inspectie een zorginstelling onder verscherpt toezicht stellen. Verder heeft de inspectie de mogelijkheid om beroepsbeoefenaren voor de tuchtrechter brengen. Wanneer er spoed vereist is, heeft de inspectie de bevoegdheid om een instelling of afdeling tijdelijk te sluiten. In alle andere gevallen is het de minister die, in de regel op advies van de inspectie, ingrijpt.


NEDERLANDSE ZORGAUTORITEIT
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op de zorgverlenings-, zorgverzekerings-, en zorginkoopmarkt. De NZa ziet bovendien toe op de uitvoering van de Zorgverzekeringswet. Daarbij gaat het onder meer om de naleving van de acceptatieplicht, de zorgplicht en het verbod op premiedifferentiatie. En zolang nog niet in alle deelmarkten in de zorg sprake is van marktwerking, stelt de NZa voor deze deelmarkten tarieven vast. Verder is het de taak van de NZa om marktwerking in de zorgsector te stimuleren en ervoor te zorgen dat er een gelijk speelveld is voor zorgaanbieders en zorgverzekeraars. De NZa komt ook op voor de belangen van patiënten en verzekerden door ervoor te zorgen dat er informatie beschikbaar is op basis waarvan ze zorgaanbieders en zorgverzekeraars met elkaar kunnen vergelijken.
De NZa voert risico-analyses uit, rapporteert en brengt adviezen uit aan de minister van VWS. Ze kan ook de NMa adviseren omdat alleen de NMa kan ingrijpen op grond van de Mededingingswet. De NZa heeft ook een meldpunt dat niet bedoeld is als klachteninstantie maar om informatie te verzamelen over problemen die zich voordoen op de zorgmarkt. De NZa kan algemene regels opleggen aan zorgverzekeraars en zorgaanbieders om de concurrentie op gang te brengen. Ook kan ze boetes en dwangsommen opleggen als zorgaanbieders en zorgverzekeraars proberen de markt te frustreren. (Mario Gibbels)

Administrator

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden