Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Onverantwoord ondernemen

Stichtingen, coöperaties en bv’s in de zorg doen het niet goed. Ze maken zich schuldig aan onverantwoord ondernemerschap. Als ze winst willen maken, moeten ze zich eerst laten omvormen tot een maatschappelijke onderneming. Dat is althans de boodschap die minister Klink heeft in zijn brief over governance in de zorg.
Onverantwoord ondernemen

De maatschappelijke onderneming komt uit de koker van het CDA. Het is een nieuwe rechtsvorm die minister Hisch Ballin van Justitie in 2007 ontwierp voor organisaties in de semi-publieke sector, zoals scholen, woningcorporaties en zorginstellingen. We hadden er een tijd niets over gehoord, maar nu tovert Klink het opeens uit de hoge hoed. Cruciaal is dat de koers is ingegeven door het maatschappelijk belang en niet het particulier belang. Een maatschappelijke onderneming heeft een belangenvertegenwoordiging met bijvoorbeeld cliënten. Het is een manier om te voorkomen dat binnenkort op winst beluste aandeelhouders het voor het zeggen krijgen in zorginstellingen.

Geldschieters

De vraag is of het ook gaat werken. Met marktwerking wil de overheid private investeerders aantrekken om een deel van de alsmaar groeiende zorgkosten voor hun rekening te nemen. Wie geld stopt in zorg-instellingen, zal willen weten hoe hij daarop rendement kan maken. Private partijen willen zeggenschap in ruil voor kapitaal. Je kunt denken aan een positie in de raad van bestuur of toezicht. Wie betaalt, bepaalt de strategische koers. Maar in een maatschappelijke onderneming gaat die vlieger niet op. Iedereen praat, denkt en beslist mee. Dat kan geldschieters afschrikken.

Slecht nieuws

Voor organisaties die nu al winst maken, zoals zelfstandige behandelcentra, is het slecht nieuws. Zij moeten zich verplicht omvormen tot maatschappelijke onderneming, als Klink zijn zin krijgt. Dat is nog maar de vraag. Voor het CDA is de nieuwe rechtsvorm een manier om winstuitkering in de zorg acceptabel te maken. De PvdA laat weten sowieso niets te zien in het uitkeren van winst. In dit kabinet wordt het niets met marktwerking in de zorg. (Zorgvisie - Bart Kiers)

5 reacties

  • no-profile-image

    Dick van Goor

    Reactie op Maarten de Vries: er heerts blijkbaar een grote verwarring omtrent marktwerking in de gezondheidszorg. Doelmatig en vooral doegericht werken heeft niet zo alleen wat van doen met marktwerking. Dat kan en moet ook zonder marktwerking bereikt kunnen worden en dat is in vele situaties al zo.
    Een markt kent aanbieders en afnemers waarbij de afnemer de vrijheid heeft om een dienst al dan niet af te nemen. En die vrijheid is er niet! Een patiënt (en dat geldt ook voor zorgverzkeraars) heeft immers niet de kennis om te beoordelen of datgeen dat wordt aangeboden ook noodzakelijk is en kwalitatief van voldoende niveau is. Daarbij komt dat er nog altijd een tekort is aan aanbieders zodat een afnemer gedwongen wordt om de dient af te nemen die hem wordt aangeboden. En dan nog niet ingegaan op de rol van de zorgverzekeraars die de hele situatie diffuus maakt als 'zorgmakelaar'.
    Wanneer staat er nu echt eens iemand met gezag op die gaat vertellen dat het tijd wordt dat marktwerking een mislukt traject is voor de zorg.

  • no-profile-image

    W.F.Willems

    Maarten de Vries:Bewaar ons voor het Engelse systeem,want daar doet de uitdrukking "the lunatics have taken over the asylum"opgeld.

  • no-profile-image

    C. de Graaf

    Maatschappelijk ondernemen, hetzij in de private sector, hetzij in de publieke sector of een combinatie hiervan (publiek/private samenwerking) is kennelijk nog een vies woord in de zorgsector. Marktwerking is een beladen woord gebleken, maar de wetgever heeft via de zorgverzekeringswet ruimte gemaakt voor "gereguleerde marktwerking" in de zorgsector. Dat betekent dat de doelmatigheid van en effinciency in de zorg veel meer aandacht verdient. Ook zal er meer oog moeten komen voor de vraagkant van de patiënt (logistieke processen afstemmen op de patiënt i.p.v. op de verschillende specialistische disciplines in ziekenhuizen). Dus het in praktijk brengen van patiëntenlogistiek, goederen en inkooplogistiek en farmalogistiek zal een besparing opleveren van vele miljarden euro's. Het kan dus écht: betere zorg voor minder geld! Dat is ook de taak van de overheid, want de zorgpremies worden bijeengeschraapt door alle Nederlanders. En hoeveel denkt u dat een werkgever bijdraagt aan de zorgpremie? De werkgever betaalt een procentuele (gemaximeerde) premie voor al zijn werknemers. Hoezo is er dan geen maatschappelijk belang? Het maatschappelijke belang is voor zowel werkgevers als werknemers en niet werknemers om de zorgpremies in het gareel te houden. En waarom kunnen zorgverzekeraars geen mede-eigenaar zijn van een ziekenhuis? Zorgverzekeraar DSW is het lichtende voorbeeld. En waarom zouden grote farmaceuten of ziekenhuisbeddenlevernaciers etc. geen belang kunnen nemen in ziekenhuizen? Dat is dus absoluut geen onverantwoord ondernemen, maar maatschappelijk en zorgvuldig ondernemen. Dat verdient navolging. En tegen de zorgsector zou ik willen zeggen: staakt uw wild geraas en verspilde energie tegen marktwerking in de zorg. Zolang de doelmatigheid, efficiency en de vraagkant van de patiënt in de zorg nog niet centraal staan, bent u nog lang geen maatschappelijke onderneming. Of blijft u als zorgsector liever met uw vingertje wijzen naar de overheid als er ergens tekorten dreigen. Wat heeft u er dan zelf aan gedaan om de doelmatigheid in de zorg te bevorderen? De visie over de zorg vanuit de overheid is er dus wel degelijk, maar de liefde moet wel van twee kanten komen!

  • no-profile-image

    maarten de vries

    In mijn artikelen o.a. in Het Friesch Dagblad van 15 juli heb ik betoogd, dat de maatschappelijke onderneming een instrument moeten worden voor de hele de non-profit sector. De nieuwe rechtsfiguur zou vooral de invloed van de burger op het bestuur moeten terugbrengen. Evenals in Engeland moet de overheid er voor zorgen dat het een onderneming wordt en blijft die noch markt noch staat is. Sociaal rendement zou het leidinggevend principe moeten zijn van deze onderneming. Helaas biedt de overheid te weinig prikkels om burgers te verleiden om bestaande stichtingen in deze nieuwe rechtsvorm om te zetten. Ook zullen sociale ondernemers er geen aanleiding zien deze rechtsvorm toe te passen op hun nieuwe initiatieven. Helaas heeft geen enkele politieke partij een helder beeld wat zij met onze non-profit sector wil. Er is dus ook geen visie over de zorg. De huidige onvrede bij de burgers wordt mede daardoor veroorzaakt.

  • no-profile-image

    William D.(Bill) Hermsen.Dordrecht.NL

    Wat willen we nu als Samenleving ? De Politiek heeft gekozen voor " Marktwerking ". Die richting is helder , maar gaan we achteraf weer in discussie ? Laten we in Discussie gaan over Nationaliseren van de Gezondheidszorg in Europa ! Brussel wordt wakker en ga aan de slag. Veel ouderen ( 55+ ) willen graag naar Zuid-Frankrijk & Spanje, & Italie ; etc..Maak het voor deze " Doelgroep " eenvoudig om zich in Europa te verplaatsen .

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden