Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

NMa beboet LHV: een wederzijds foutenfestival

De Nederlandse Mededingingsautoriteit heeft op 30 december 2011 een boete van maar liefst 7,7 miljoen euro opgelegd aan de Landelijke Huisartsen Vereniging. De NMa verwijt de LHV haar aanbeveling dat zittende huisartsen betrokken moeten zijn bij de vestiging van nieuwe huisartsen in hun regio. Zittende huisartsen zouden zo het aanbod van huisartsenzorg moeten monitoren en “in balans houden”.
NMa beboet LHV: een wederzijds foutenfestival

Opvallende zaken

Het 64 pagina’s tellende besluit van de NMA bevat enkele opvallende zaken. Zo dicht de NMa zittende huisartsen een beslissende rol toe bij de toetreding van nieuwe huisartsen. De zittende huisartsen geven zorgverzekeraars een advies over de kandidaat-toetreder. Dit advies volgt de zorgverzekeraar doorgaans op bij de beslissing om al dan niet een contract te sluiten met de nieuwe toetreder. Zonder contract is het aanbieden van huisartsenzorg namelijk feitelijk ondoenlijk. De NMa stelt dat zorgverzekeraars enige invloed hebben, maar dat de gevestigde huisartsen de beslissende stem hebben als het gaat om toetreding van nieuwe huisartsen. Deze stelling lijkt te kort door de bocht. Zorgverzekeraars bepalen op grond van hun contracteerbeleid en op basis van nadere onderhandelingen immers zelf wie voor een contract in aanmerking komt en tegen welke (kwaliteits)voorwaarden. Zorgverzekeraars maken bij dit proces gebruik van het oordeel van de zittende huisartsen. De NMa keert het om en suggereert dat de zittende huisartsen beslissen. Dit is vreemd omdat het huidige wettelijke kader juist uitgaat van de zorgverzekeraar als enige zorginkoper van ondermeer huisartsenzorg.

Boete arbitrair

De NMa heeft de hoogte van de boete op vrij arbitraire wijze vastgesteld. In mededingingszaken wordt eerst een boetegrondslag vastgesteld. Die wordt vervolgens vermenigvuldigd met de duur van de overtreding en daarna met een ‘ernstfactor’ (een factor tussen 0-5). Tot slot neemt de NMa boeteverhogende of boeteverlagende omstandigheden in aanmerking. De boetegrondslag is doorgaans 10 procent van de betrokken omzet van de ondernemingen (huisartsen) die door de ondernemingsvereniging (LHV) worden vertegenwoordigd. Die rekenregel resulteert in een boetegrondslag van 200 miljoen euro. Dat vindt de NMa te hoog. De NMa vindt de contributie-inkomsten daarentegen weer te laag. De NMa stelt vervolgens – zonder enige onderbouwing – een boetegrondslag vast van 750.000 euro. Deze werkwijze maakt een onzorgvuldige indruk.

LHV niet handig

Ook de LHV lijkt (tot op heden) niet heel handig te hebben geopereerd. Zo heeft de LHV haar ‘vestigingsbeleid’ gewoon op haar website laten staan nadat de NMa een inval op diverse kantoorlocaties van de LHV had gedaan. Had de LHV haar ‘vestigingsbeleid’ meteen verwijderd - wat gebruikelijk zou zijn geweest - dan was de boete vanwege de kortere duur van de inbreuk 3,4 miljoen euro lager uitgevallen.
Verder valt op dat de LHV geen efficiencyverweer heeft gevoerd. Als de LHV kan aantonen dat haar ‘vestigingsbeleid’ ten goede komt aan de patiënt en het vestigingsbeleid de enige manier is om dat effect te bereiken, dan zou een eventuele mededingingsbeperking gerechtvaardigd zijn. Ervan uitgaande dat de LHV de patiënt voorop stelt, zou op dit punt toch veel meer verweer van de LHV verwacht mogen worden?

LHV en NMa lieten steken vallen

Het heeft er kortom alle schijn van dat zowel LHV als NMa steken heeft laten vallen. Sommige fouten kunnen echter nog hersteld worden. Zo doet de LHV er goed aan om uit te leggen waarom de patiënt gebaat is bij haar vestigingsbeleid (efficiency-verweer). De NMa zou het marktonderzoek een ‘herkansing’ moeten geven. De rol van de zorgverzekeraar is tot nu toe onderbelicht en de hoogte van de boetegrondslag is ronduit nattevingerwerk. Als beide partijen hun huiswerk goed doen, zou er wel eens een spannende rechtszaak kunnen komen, met wellicht een heel andere - en voor LHV aanmerkelijk gunstiger - uitkomst.

Tom van Helmond, advocaat bij Loyens & Loeff N.V.

Lees ook:

NMa: LHV krijgt boete van 7,7 miljoen wegens marktbeperking
Schippers komt niet tussen NMa en huisarts

11 reacties

  • no-profile-image

    W.F.Willems

    Rob, invloed van lagere overheden
    dwz gemeenten was nou net de bedoeling van de Wet Voorz. Gezondheidszorg,maar die wet werd al snel de nek omgedraaid, dodoor wie? Daar kunnen de regio Kennemerland en Eindhoven wel over meepraten.

  • no-profile-image

    fred van de laar

    Een boete van meer dan 7 miljoen is wel een beetje veel.
    Huisartsen zijn betrokken bij de komst van een nieuwe collega i.s.m. de zorgverzekeraar.Overleg is een goede zaak.
    LHV doet er goed aan om bezwaar te maken tegen de boete.

  • no-profile-image

    adje rem

    Waarom de zorgkosten omhooggaan??
    Lees bovenstaande ""zorgwekkende"" JURIDEBILISERING, in "dit regeltjeslandse paradijs voor juridische adviseurs. Dag ZORG, dag.

  • no-profile-image

    ANH Jansen

    Beste Rob. Het zijn de drie directeuren van de verzekeraars die aangeven dat de zorgaanbieders een veel sterkere rol hebben dan zijzelf. Hugo Keuzenkamp heeft op diezelfde Dag van de Zorgverzekeraars een dia laten zien waarop de marktaandelen van verzekeraars zijn weergegeven. Natuurlijk hebben verzekeraars een monopolie positie in hun voormalige ziekenfondsgebieden. Met 81% spant DFZ/Achmea/Agis in Friesland de kroon. En ze willen voor het behoud van deze dominante positie steun van de NMa. Zonder dominantie kunnen zij hun "regie"rol niet vervullen: opleggen op de onderliggende zorgaanbieders wat zij willen.

    De verzekerden hebben in dit systeemmodel van verzekeraars geen rol meer. Bij aanvang van het zorgstelsel 2006 werd beoogd dat verzekerden met de voeten konden stemmen als een verzekeraar niet deed wat zij wilden: beste zorg voor de beste prijs inkopen.
    Of verzekeraars de toetreding van zorgaanbieders in gebieden bepalen? Zonder contract ben je nergens, tenzij je een niche markt bezet. Net een Belgische internist gesproken met een praktijk zonder enig contract. Gaat prima met hem.
    En die praktijk is in Nederland. Patiënten zijn bereid voor kwaliteit te betalen: Restitutie polis!

    Als alle zorgaanbieders dit voorbeeld zouden volgen kan de zorg in Nederland beter worden: laat de patiënten maar zelf kiezen.

    Maar ja, als iedere zorgaanbieder dit gaat doen, is er geen niche meer en grijpt de Overheid in: Budget wordt immers bepaald door de Overheid.

  • no-profile-image

    ANH Jansen

    Beste Rob. Het zijn de drie directeuren van de verzekeraars die aangeven dat de zorgaanbieders een veel sterkere rol hebben dan zijzelf. Hugo Keuzenkamp heeft op diezelfde Dag van de Zorgverzekeraars een dia laten zien waarop de marktaandelen van verzekeraars zijn weergegeven. Natuurlijk hebben verzekeraars een monopolie positie in hun voormalige ziekenfondsgebieden. Met 81% spant DFZ/Achmea/Agis in Friesland de kroon. En ze willen voor het behoud van deze dominante positie steun van de NMa. Zonder dominantie kunnen zij hun "regie"rol niet vervullen: opleggen op de onderliggende zorgaanbieders wat zij willen.

    De verzekerden hebben in dit systeemmodel van verzekeraars geen rol meer. Bij aanvang van het zorgstelsel 2006 werd beoogd dat verzekerden met de voeten konden stemmen als een verzekeraar niet deed wat zij wilden: beste zorg voor de beste prijs inkopen.
    Of verzekeraars de toetreding van zorgaanbieders in gebieden bepalen? Zonder contract ben je nergens, tenzij je een niche markt bezet. Net een Belgische internist gesproken met een praktijk zonder enig contract. Gaat prima met hem.
    En die praktijk is in Nederland. Patiënten zijn bereid voor kwaliteit te betalen: Restitutie polis!

    Als alle zorgaanbieders dit voorbeeld zouden volgen kan de zorg in Nederland beter worden: laat de patiënten maar zelf kiezen.

    Maar ja, als iedere zorgaanbieder dit gaat doen, is er geen niche meer en grijpt de Overheid in: Budget wordt immers bepaald door de Overheid.

  • no-profile-image

    Rob

    De heer Jansen begrijpt e.a. niet met betrekking tot de macht van de zorgverzekeraars. In veel gebieden zijn zij monopolist met een marktaandeel van 70%. En is wel degelijk de zorgverzekeraar die het beleid bepaalt in een gebied i.v.m toetreding en het lijkt mij uit patiënt oogpunt ook zeer juist de niet iedere huisarts zich kan vestigen in een gebied waar een overcapaciteit dreigt voor huisartsen. Het zou juist zijn dat wanneer ook lagere overheden hierbij een rol gaan spelen m.b.t. spreiding en vestigingsbeleid

  • no-profile-image

    Antoine Noord

    @Mitrasing begrijpt het niet helemaal. Met zulke leden heeft de LHV geen vijanden meer nodig.

  • no-profile-image

    ANH Jansen

    De Dag van de Zorgverzekeraars is altijd boeiend. Via de Webcasts op Farmaactueel is e.a. te volgen. Achmea's Konterman, Coop VGZ's Bontje en DFZ/Achmea/Agis's Monissen geven aan de dat dominante positie van zorgverzekeraars in kerngebieden, de voormalige ziekenfondsgebieden, sterk wordt overdreven en dat het juist de blokken van zorgaanbieders zijn die het de zorgverzekeraars het leven zuur maken en het vuur aan de schenen leggen.

    Daarmee nemen zij met hun drieeën een voorschot op het oordeel van de Rechter op de boete van de NMa: de boete is terecht want zorgaanbieders bepalen de gang van zaken en niet de verzekeraars.

    De positie van de verzekeraars moet juist worden versterkt om de toegewezen "regie' rol te kunnen waarmaken.

    Wel vinden de drie verzekeraars dat de NMa zich moet terugtrekken als de verzekeraars hun regie rol gaan vervullen: schotloze financiering doet immers de concurrentie tussen zorgaanbieders teniet.

    Dit krijg je als je als Overheid weigert je verantwoordelijkheid te nemen.

    Tegen Hypegiaphobia is nog geen pil uitgevonden. Komt dan ook alleen voor in Nederland.

    In andere landen hanteren overheden een vestigings en spreidingsbeleid voor zorgverleners. Dat kan bij een publiek stelsel. De NMa wordt dan legaal buiten spel gezet.

    De NHS is een voorbeeld. Idem het Deense stelsel.

    Mike Farrar, van de NHS, is ook te horen op webcast op farmaactueel.

    In deze tijden verplichte kijk en luisterstof voor alle zorgverleners en beleidsmakers.

    Boete van de NMa zal stand houden. Tenzij de Minister anders beslist. Zo gaat dat in dit land.

  • no-profile-image

    T.Joustra

    @ Mitrasing: door wiens mond brengen lokale omstandigheden hun stem dan uit?
    En: in villa's die van verslonden geld worden gebouwd wonen naar de ervaring leert zelden papieren tijgers..

  • no-profile-image

    Wilhelmien Looyman

    Je zou ook kunnen constateren na lezing van dit artikel dat de LHV nog een uitdaging heeft in het professionaliseren van de organisatie.. Er is een zittende directeur die dit niet allemaal goed in de gaten houdt!!

  • no-profile-image

    Mitrasing, huisarts

    Dank voor de heldere toelichting! Heb, wrs met mij vele huisartsen, nimmer ooit die teksten hierover geraadpleegd. Vestigingsbeleid wordt vooral bepaald door de lokale omstandigheden en niet door al die geldverslindende papieren tijgers.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden