Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Gamificatie verbetert gezondheid ouderen’

Gamificatie, de koppeling van spelelementen aan het echte leven, kan ouderen motiveren beter op hun gezondheid te letten. Dat is een van de conclusies uit de toekomstverkenning ‘Serious gaming voor de nieuwe generatie senioren’ van Stichting Toekomstbeeld der Techniek (STT).
‘Gamificatie verbetert gezondheid ouderen’

STT kijkt sinds 2009 naar serious gaming. De stichting constateert dat games steeds vaker gebruikt worden voor doeleinden anders dan ‘slechts’ entertainment. De zogenoemde serious games kunnen bijvoorbeeld bijdragen aan revalidatie van ouderen, eenzaamheid tegengaan of ouderen simpelweg actief houden. Met de verkenning heeft STT een toekomstvisie willen ontwikkelen op games die een ander primair doel hebben dan het bieden van vermaak.

Gamificatie

Een van de onderwerpen in de toekomstverkenning (PDF) is gamificatie. “Het lukt spelontwikkelaars om spelers uren bezig te houden met een game”, vertelt Jacco van Uden van STT. “Dan is het interessant om te kijken hoe zij dat doen en of succesformules uit de gamewereld gebruikt kunnen worden in het dagelijks leven. Om gedragsveranderingen bij bepaalde doelgroepen te bereiken bijvoorbeeld. Als ouderen vaker moeten bewegen om fit te blijven, horen zij van de therapeut dat zij maar een extra blokje met de hond moeten lopen. Dat voelt als een verplichting, en dat is lang niet zo uitdagend als bijvoorbeeld een stappenteller gekoppeld een beloningssysteem.” Gamificatie biedt volgens Van Uden ook mogelijkheden om bestaande zorgtoepassingen leuker en effectiever te maken. Hij ziet ook kansen in de domotica waar electronische registratiesystemen een oogje houden op ouderen. “Bewegingssensoren kunnen gebruikt in een spelconcept dat ouderen stimuleert om meer te bewegen Als daar een beloning tegenover staat, kunnen ouderen gemotiveerder zijn om aan hun gezondheid te werken. Het is daarbij belangrijk dat ouderen niet benaderd worden als patiënt. Juist het spelelement moet het interessant houden voor ouderen.”

Eenzaamheid

Serious gaming biedt niet alleen een oplossing voor revalidatie. Ook sociale interactie kan worden bevorderd. Van Uden legt uit dat er verzorgingshuizen in Nederland zijn waar ouderen in de gezamenlijke ruimte aan het gamen zijn. “Het is een sociale bezigheid geworden in het verpleeghuis. Ze stimuleren elkaar, helpen elkaar en strijden tegen elkaar. Tijdens de verkenning ontdekten we dat gamen voor ouderen een gezamenlijke ervaring is. Games kunnen zo ontworpen worden dat niet alleen de speler maar ook de omstanders zich betrokken voelen. Dat is een belangrijke factor bij het bestrijden van eenzaamheid en het stimuleren van participatie.”

Wetenschap

Een andere trend die naar voren komt in het toekomstbeeld is ‘evidence based gaming’. Spellen met loze beloften en vage gezondheidsclaims gaan in toekomst plaatsmaken voor games met wetenschappelijk aangetoonde voordelen, hoopt Van Uden. Hij verwijst daarbij naar verkeerd gebruik van de Nintendo Wii. “Mensen proberen daarop zonder begeleiding te revalideren. Dat werkt echter niet. Het apparaat is te ‘grof’ en zonder begeleiding gaan mensen verkeerde bewegingen maken om toch punten te scoren. Daardoor kan het juist een averechts effect hebben.” Juist het onderliggende redenen voor het uitvoeren van bewegingen is volgens Van Uden belangrijk. Hij pleit voor lerende en op maat gesneden games met een wetenschapslabel zodat mensen ook echt de voordelen kunnen genieten.

Toekomstverkenning

De toekomstverkenning is gemaakt door het Kernteam Serious Gaming voor Senioren, bestaande uit Sander Bakkes van de Hogeschool van Amsterdam, Ellis Bartholomeus van Ellis in Wonderland, Thomas Geijtenbeek van Motek Medical, Mary Lam van STT, Sabine Wildevuur van Waag Society en Jacco van Uden. (Zorgvisie – Mark van Dorresteijn | Twitter)

Lees meer:

De toekomstverkenning ‘Serious gaming voor de nieuwe generatie senioren’ (PDF)

Lees ook:

Poll: ‘Serious gaming moet ouderen actief houden’
UMC Utrecht wint Amerikaanse prijs met serious game
Europese conferentie over serious gaming in de zorg

Foto

  • Ouderen in Japan spelen gezamenlijk het spel Drum Master. Bekijk ook de video

    Ouderen in Japan spelen gezamenlijk het spel Drum Master. Bekijk ook de video

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden