Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

BPM is een zegen voor de zorg

De zorg toont tot nu toe weinig interesse in Business Process Management (BPM). Vooral specialisten stellen zich op het standpunt dat de workflow en processen in de zorg niet modelleerbaar zijn, omdat elke patiënt nu eenmaal anders is. Natuurlijk: behandelingen, diagnoses – ze zijn elke keer anders. Maar er is ook een hele reeks gestructureerde processen.
BPM is een zegen voor de zorg

Een business proces start met het moment dat een klant zich meldt bij een organisatie en eindigt als de klant krijgt wat hij nodig heeft, tevreden is en betaalt. Tussen die twee momenten zitten allerlei stapjes, handelingen, interactie en beslismomenten. Business Process Management (BPM) is methode om dat gehele proces in kaart te brengen, om zo meer grip op het proces te krijgen. Het proces wordt vastgelegd in speciale software, zodat door metingen en onderzoeken kan worden vastgesteld waar knelpunten in het proces zitten: waar loopt het proces niet vloeiend en waar komt dat door? De knelpunten worden opgelost, het proces verbetert en wordt efficiënter. Het is de bedoeling dat het proces in een continue verbetercyclus komt. Efficiency en klanttevredenheid zijn de drivers.

Huidkankerpatiënten

Een team van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) heeft samen met een groep dermatologen, gespecialiseerd in huidkanker, het proces rond diagnose en behandeling van huidkankerpatiënten gestroomlijnd in een BPM-computersysteem. De dermatologen verwachten de komende jaren een enorme toestroom van patiënten - vooral ouderen -  die groter is dan de behandelcapaciteit. Door structureel BPM toe te passen, kan de behandelcapaciteit worden vergroot. Dat kan bijvoorbeeld door – waar het kán – verpleegkundigen bepaalde taken van de dermatologen over te laten nemen. Of door bijvoorbeeld huisartsen eerst die patiënten door te laten verwijzen die heel snel behandeld moeten worden. Nogmaals: bijvoorbeeld. Er zijn veel wegen die naar Rome leiden; het BPM-team van de TU/e is nog in discussie met de dermatologen welke weg hun voorkeur heeft.

Het BPM-team heeft uitgebreid gekeken naar wat zich rond de behandeling van een patiënt afspeelt: hoe worden de afspraken gemaakt, op welke volgorde komen de patiënten binnen, welke informatie is nodig over de patiënt, waar komt die informatie vandaan, hoe zijn de facturatie en doorbelastingen?

Stap voor stap

Allereerst is het behandelproces stap voor stap in kaart gebracht: vanaf het moment dat de patiënt een verdacht huidplekje ontdekt tot en met het einde van de behandeling. Dat hele proces nam weken, soms zelfs maanden in beslag. Samen met de dermatologen heeft het BPM-team een manier bedacht patiënten in één dag te diagnosticeren en te behandelen. Er is een vragenlijst opgesteld waarmee huisartsen kunnen bepalen of iemand heel snel behandeld en dus met spoed doorverwezen moet worden. De patiënt maakt een afspraak en gaat naar de dermatologiekliniek. Daar wordt het gehele proces, inclusief een ingreep, binnen één dag doorlopen. Er zijn individuele gevallen waar dat niet altijd lukt, maar in de praktijk blijkt dat deze aanpak voor een hele grote groep uitstekend toepasbaar is.

Belangrijk aspect van BPM is dat het bijbehorende computersysteem de behandelaar precies vertelt in welke fase van het proces de patiënt zich bevindt, welke processtappen al gezet zijn en welke nog gezet moeten worden. Bovendien heeft de specialist direct de patiëntgegevens, foto’s, uitslagen, eerdere onderzoeken met één muisklik bij de hand.

Het BPM-gedachtegoed en ondersteunende computersystemen maken de processen rondom de behandeling efficiënter en effectiever en ontlasten daarmee de zorgverlener. De technologie zal een specialist nooit gaan vertellen wat een patiënt heeft en hoe hij moet worden behandeld, maar helpt het totale klantproces efficiënter te organiseren. Daarmee zijn flinke besparingen in tijd, menskracht en geld te behalen. Een zegen in deze tijd waarin de kosten van de zorg betaalbaar moeten worden gehouden met behoud van kwaliteit.

 

Dr. Hajo Reijers is naast hoogleraar aan de TU/e tevens Head of Businessprocess Management Research bij Perceptive Software.

10 reacties

  • hreijers

    Dank voor alle reacties. Graag wil ik benadrukken dat BPM wat mij betreft niet alleen een technologische component heeft. Veel van de verbeteringen in het project dat ik aanhaal zijn bereikt door een andere manier van organiseren. Ik geloof er uiteraard wel in dat ook de technologie dermate aantrekkelijk is voor de gezondheidszorg dat hier serieuzer naar gekeken zou moeten worden dan nu het geval is.

    Verder ben ik het van harte eens met het punt dat succes wordt bepaald door de belanghebbenden nauw te betrekken bij het nadenken over slimmere manieren om zorgprocessen te organiseren. In feite geloof ik zelfs dat onze successen in het geval van het behandelen van huidkanker voor het grootste deel zijn terug te voeren op het initiatief van de specialisten om de huidige processen ter discussie te stellen en hun bereidwilligheid nieuwe alternatieven te overwegen.

    Tenslotte: Als hoogleraar heb ik natuurlijk altijd de schijn van de 'ivoren toren' tegen. :-) Wat ik wil benadrukken is dat veel van de voorstellen die zijn voortgekomen uit dit project nu in de praktijk worden toegepast.

  • Harry van den Broek

    Er zijn ook tools binnen de BPM suite die kunnen helpen het voor de specialist inzichtelijk te maken hoe de workflow loopt. Dit geschiedt o.a. met process mining. Daarna kan worden geprobeert om het proces, na een eerste optimalisatieslag te automatiseren. Maar automatiseren om te automatiseren is uiteraard een verkeerde insteek.

  • Dat BPM enorme winst kan boeken op de aspecten die genoemd worden staat bij degenen die dit ervaren hebben buiten kijf.
    De kunst is inderdaad om betrokkenen, waaronder specialisten hiervan te overtuigen.
    Een opstapje kan zijn dat betrokkenen via een 'Lean' waardestroomanalyse in slechts 4 uur (!) de meerwaarde ervaren van de inzichten uit een gedeeld opgestelde patiënten-waardestroom. Onze ervaring is dat dan ook elke specialist in die 4 uur om is.
    Maak alleen de drempel niet te hoog door dan al meteen met ICT-ondersteuning aan te willen komen. Doe dat pas na acceptatie van het gedachte-goed uit eigen simpele ervaring....
    Mauk van Heemstra, ZorgSteedsBeter

  • brdi

    De waarde van het bovenstaande zou moeten zijn dat

    1 de patient sneller en adequater wordt
    2 de zorgverlener effectief wordt geholpen in de uitvoering van zijn taak
    3 het proces efficiënt wordt

    Natuurlijk zijn dat beloften die in vanuit ivoren toren al snel als waarheid worden gezien terwijl er heel veel factoren zijn die de realisatie van die belofte kunnen blokkeren.

    Toch verdient deze ontwikkeling een positieve benadering.
    Het ontkennen van de toegevoegde waarde van technologische verandering voor de individuele patiënt, ook al gaat die vooruitgang soms gepaard met allerlei tegenvallers, doet geen recht aan de historische ontwikkeling.

  • Harry van den Broek

    Onderstaande was weggevallen:
    Om nog wat olie op het vuur te gooien:
    Waarom stelt de overheid niet verplicht om de leveranciers (EPD, ZIS, PACS, ECD etc.) van medische data op een open gestructureerde wijze op te slaan (als ik mij niet vergis is daar ook al een Europese norm voor, EN13606). Denk eens aan het prachtige toekomstbeeld: geen conversies meer met kans op dataverlies, geen dure koppelingen meer tussen systemen.. De leveranciers zullen hier niet om springen: de kans dat er iemand switched, of eens zelf iets produceert met een BPM oplossing wordt erg groot..

  • Harry van den Broek

    Ik ben het met Rob eens dat het valt en staat bij de acceptatie van specialisten. Als die een user interface op basis van touchpads (Alert) belangrijker vinden dan wat er onder de motorkap zit, heb je al een probleem. Je komt dan ook meteen uit bij Adje Rem: als je in de shit zit is er waarschijnlijk niet goed nagedacht over de randvoorwaarden. Een helicopterview helpt daarbij, en het is dan ook aan te raden eens over de muren van de healthcare heen te kijken door het lezen van artikelen van Gartner over Hypecycles (met name over de trends binnen de healthcare) alvorens geld uit te geven voor producten die niet geven wat je eigenlijk zou willen hebben. Maar BPM als deeloplossing om een probleem op te losssen kan zeer goed werken, zoals in de markt bewezen is. Zelfs Big Data oplossingen spinnen daar garen bij. Het enige nadeel is (voor de leveranciers) dat er snel geswitched kan worden tussen aanbieders die een innovatief product hebben...

  • Harry van den Broek

    Een paar jaar geleden heb ik getracht BPM onder de aandacht te brengen via de 'Flower' (Pallas Athena, nu Perceptive Software) workflowtool. De markt was er op dat moment nog niet rijp voor en de introductie van BPM te veel gericht op een totaaloplossing. EPD leveranciers (zoals McKesson) zagen de potentie, hebben ook aangeboden met de oplossing (in het Academisch Ziekenhuis Maastricht, Gelre Ziekenhuizen en Beatrix Winterswijk), maar de angst om de core (de workflow) uit handen te geven aan een ander bedrijf is erg groot gebleken. BPM is zoals Hajo al aangeeft een kern van het EPD waar je niet omheen kan. De hele discussie rondom de EPD markt laat ook zien dat de huidige oplossingen niet voldoen, en dat het wachten is op systemen die, zoals brdi aangeeft business rules en data driven workflow combineren op een wijze die de flexabiliteit die nodig is binnen de healthcare garandeert (dus bijvoorbeeld in staat is stappen terug te zetten, over te slaan en vooruit te werken in een workflow.

  • adje rem

    Vroeger stonden de beste stuurlui aan de wal. Nu zijn het hoogzweverige opgeleiden die vanuit hun vogelperspectief de hele wereld gaan verbeteren .wat is de waarde van het bovenstaande voor iemand die letterlijk in de shit zit ? ?

  • Rob

    Over ivoren toren wetenschap gesproken... Er zijn zoveel processen en (beslissingsondersteunende) IT-tools te bedenken die de ziekenhuiszorg productiever of gewoon kwalitatief hoogwaardiger zouden maken. De vraag is daardoor niet wat werkt, maar wat wordt door medisch specialisten geaccepteerd. De schrijver lijkt zich daar onvoldoende van bewust.

  • brdi

    Mooie en compacte beschrijving.

    Het is goed om te lezen dat voor een specifiek zorg- en behandelproces een uitwerking is gemaakt en de effectiviteit is aangetoond van BPM. Op zich overigens geen nieuwe constatering. De effectiviteit van het nadenken over procesinrichting en het modelleren en geïntegreerd managen van die processen is in allerlei bedrijfstakken helder bewezen. En dat niet alleen in seriematige processen.
    Hopelijk is de hier beschreven toepassing geen losstaande puntoplossing die via een complexe uitwisseling van berichten geïntegreerd is in de omliggende informatiearchitectuur (ERP/EPD).

    Want het is in mijn ervaring dat niet de weerstand van de professional, maar vooral de architectuur en het gesloten karakter van de bestaande IT-oplossingen de de toepassing van BPM tot een lastig onderwerp maakt in de zorg.

    Het is vooral de uitdaging voor de leveranciers van informatiesystemen om de ZIS/EPD systemen zo op te bouwen dat workflow engines gebruik kunnen maken van vastgelegde en beheerde business rules en werken op basis van data uit de bronsystemen die gemapped kunnen worden op een centraal bedrijfsgegevensmodel.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden