Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘E-health geeft vrijheid, privacy en zekerheid’

Het gebruik van e-health geeft cliënten de regie terug over hun eigen leven. Zij ervaren meer vrijheid, privacy en zekerheid. Dat bleek tijdens een werkbezoek van Koningin Maxima aan een echtpaar dat dankzij e-health en domotica thuis kon blijven wonen.
‘E-health geeft vrijheid, privacy en zekerheid’
Foto: Martijn de Vries

Het werkbezoek van Máxima is gericht op het Futurelab voor de zorg van Focus Cura. Heb lab is bedoeld om innovatieve zorgoplossingen en technieken te bedenken, ontwikkelen en test waardoor chronisch zieken en ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven. Tijdens het bezoek maakte de koningin ook kennis met de slimme pleister waarmee cliënten gemeten kunnen worden en de Patienthub, een virtuele plek waar artsen en patiënten met elkaar in contact kunnen treden.

Zelfstandigheid terug

Meneer en mevrouw Moret zijn 79 en 77 jaar oud en ontvangen sinds het najaar van 2011 minimaal drie uur ondersteuning van thuiszorgorganisatie Beweging 3.0. Dankzij de komst van beeldschermzorg en de Philips Medido voor automatische medicatieverstrekking weten zij in 2013 het aantal zorguren af te bouwen naar een uur per week. De Medido heeft daar enorm bij geholpen, vertelt meneer Moret, die voorheen zelf de medicatie bewaakte voor zijn vrouw. 'Voorheen moest ik allerlei medicatie verdelen in een speciaal doosje. Dat klinkt eenvoudig maar in de praktijk nog best lastig. Door de Medido ben ik geen oppas meer. Het zorgt dat we een goede relatie met elkaar houden. Mijn vrouw ook diabetespatiënt en als het alarm af gaat van de Medido, spuit zij ook insuline. De thuiszorgmedewerkers controleren dagelijks via de iPad of dat lukt. Dat geeft veel vrijheid en zelfstandigheid omdat we niet dagelijks thuiszorgmedewerkers over de vloer hebben. Soms komen ze wel drie keer per dag langs en dat voelt soms als een inbreuk op de privacy.' Wanneer Máxima vraagt hoe eenvoudig het is om de iPad te bedienen, hoeft mevrouw Moret geen moment na te denken. 'Heel eenvoudig. Ik gebruik het apparaat alleen voor beeldbellen. Wanneer de oproep binnenkomt sleep ik mijn vinger naar rechts en ik kan bellen.' Het was wel even wennen toen ze een nieuwe ringtone uitprobeerde. 'Ik had een kwakende kikker als geluid ingesteld. Mijn eerste reactie was in de tuin te kijken waar die kikkers nou zaten. Het geluid heb ik snel weer aangepast en sindsdien geen problemen gehad.'

 

Omgaan met de iPad

Om ouderen om te laten gaan met de tablet, worden vrijwilligers van ouderenorganisatie KBO opgeleid tot tablet-coach. Nicole Snel en Tim Herfst van Focus Cura leggen uit dat ouderen het soms lastig vinden om te beginnen aan een iPad. 'Wij trainen ouderen in het omgaan met de iPad. Vaak hebben zij geen idee wat apps zijn, daar vinden we nieuwe woorden voor om het toch uit te leggen.' Zijn er ook valkuilen, vraagt Máxima zich af? Die blijken vooral te ontstaan als de taal van ouderen niet gesproken wordt. 'Wij laten ouderen andere ouderen opleiden. We horen regelmatig dat kinderen even snel laten zien hoe het werkt, maar dat gaat vaak te snel. Door geduldig te blijven, merken we dat ouderen de iPad omarmen. Een cliënt vertelde ons dat zijn vrouw nooit achter de computer wilde zitten, maar sinds zij de tablet hadden, was ze er niet meer achter vandaan te krijgen.' Het doel van de KBO is om alle 65-plussers aan de tablet te krijgen. Daan Dohmen van Focus Cura vult aan: 'Alles wat ouderen zelf doen, maakt de zorg goedkoper, maar het is geen heilige graal. Zij moeten nog steeds naar de dokter en dat vergt een nieuwe balans.'

Volgende stap

In de nabije toekomst zullen ouderen en chronisch zieken steeds meer gebruik maken van zelfmeetapps die allerlei data van draadloze apparatuur als een weegschaal en bloeddrukmeter verzamelt. In combinatie met vragenlijsten krijgen artsen en verpleegkundigen een goed beeld van de patiënt. 'Nu maken patiënten nog vooral gebruik van speciale apparaten', vertelt Dohmen. 'Dat worden steeds vaker sensoren die op het lichaam gedragen worden. Bijvoorbeeld een speciale pleister die allerlei waarden als hartslag en temperatuur meet. Eerste tests laten zien dat patiënten heel trouw zijn in het gebruik van de pleister omdat zij het fijn vinden dat iemand meekijkt, zij minder naar het ziekenhuis hoeven en het simpelweg gemakkelijker is dan de huidige mogelijkheden.'

Futurelab

Om de inzet en het gebruik van e-health en domotica verder te stimuleren is het Futurelab bedacht. Een aantal vooruitstrevende personen uit de zorg discussiëren met Máxima over de toekomst van de zorg. Zo stelt onderzoeker Bas Bloem van ParkinsonNet uit dat technologie de wereld kleiner maakt. 'Via een oplossing als patienthub kunnen patiënten gemakkelijk in contact komen met een Parkinson-expert uit Amerika. Natuurlijk vervangt het de fysieke zorg niet, maar we kunnen zo wel de kwaliteit verhogen.' Huisarts Bart Timmers vertelt dat slechts vijf a tien procent van zijn patiënten gebruik maakt van e-health, maar dat hij wel op zoek is om bestaande patronen te doorbreken. Met name op het gebied van visites en het spreekuur ziet hij mogelijkheden voor beeldschermzorg. Tot slot pleit cardiologe Janneke Wittekoek voor een leefstijlspecialist die zich bezighoudt met overgewicht. 'Mensen met obesitas zien soms wel zes verschillende specialisten. Beperk het tot een specialist in combinatie met e-health. Deze specialist neemt de regie en heeft een vertrouwensband met de patiënt. Daardoor zal er sneller verandering optreden.'

Regie en zekerheid

Het doel van de zorgvernieuwingen is om zorgvragers hun zelfstandigheid terug te geven. Dohmen legt uit dat het leven van sommige mensen te veel is gaan draaien om de zorg. 'Ze moeten regelmatig naar het ziekenhuis, de thuiszorg komt dagelijks op bezoek en ga zo maar door. Technologie brengt de rust terug waardoor mensen weer uitstapjes durven maken. We kregen zelfs reactie van een cliënt die na jaren weer op vakantie durfde omdat ze op afstand in de gaten gehouden werd door technologie.' Meneer Moret voegt toe dat een dagje weg ook kan zorgen voor een hoop tumult. 'We waren vergeten door te geven dat wij een dagje uit waren. Het alarm van de Medido werd niet beantwoord en het signaal werd doorgestuurd naar de centrale. Omdat we weg waren namen we de telefoon niet op en later stond het team van de thuiszorg voor de deur. Een onhandige situatie, maar het geeft ons een zeker gevoel dat ze er toch zijn als het mis gaat.'

Foto

  • De meldkamer van FocusCura

    De meldkamer van FocusCura

    Foto: Martijn de Vries
  • Máxima test de Medido

    Máxima test de Medido

    Foto: Martijn de Vries
  • Máxima bekijkt de slimme pleister en krijgt een demo van Patienthub

    Máxima bekijkt de slimme pleister en krijgt een demo van Patienthub

    Foto: Martijn de Vries
  • Bingo-uitzending voor mensen die gebruik maken van een iPad

    Bingo-uitzending voor mensen die gebruik maken van een iPad

    Foto: Martijn de Vries
  • Discussie in het Futurelab

    Discussie in het Futurelab

    Foto: Martijn de Vries
  • Ontmoeting tussen Máxima en thuiszorgmedewerkster van Beweging 3.0

    Ontmoeting tussen Máxima en thuiszorgmedewerkster van Beweging 3.0

    Foto: Martijn de Vries

Eén reactie

  • van Zanten

    Altijd wel opmerkelijk om te lezen dat 'ouderen' geen idee zouden hebben hoe allerlei 'nieuwe' zaken werken. Dat heeft veel minder met ouderdom dan met belangstelling te maken. Ik heb zelf veel familieleden van dik in de 70 en in de 80 die volop van tablets en computers gebruikmaken en dat gaat probleemloos. Dat leren ze gewoon van hun kleinkinderen. Daarnaast is er ook een aantal in de familie die er niets van WIL snappen en niets doet. Dat was 25 jaar geleden ook al zo toen ze nog veel jonger waren met andere zaken waar ze ook niets van begrepen of wilden begrijpen, de reden is doorgaans 'te veel moeite' en zelf stil blijven zitten. Het is dus vooral ook een mentaliteitskwestie, dat zou wel eens wat beter voor het voetlicht mogen komen. Heel veel ouderen zijn prima in staat nieuwe dingen te leren, soms duurt het wat langer maar als je wilt gaat dat best.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden