Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Paro blijft onverminderd populair in de zorg’

Paro de robotzeehond is nog steeds erg in trek in de zorg. Wat kennisniveau betreft, valt er nog wel een brug te slaan. De uitvinder van Paro, Shibata Takanori, en Dick van der Pijl van Focal Meditech vertellen over Paro en geven hun visie op robotica.
<p>Paro wordt opgeladen via zijn speen.</p>
Paro wordt opgeladen via zijn speen.

Paro is een sociale zorgrobot die bedoeld is om mensen te kalmeren en om reacties uit te lokken. In het begin werd de robot vooral ingezet bij dementerende ouderen, maar inmiddels ook bij personen met autistisch spectrum stoornissen, voor meervoudig gehandicapten, bij kinderen met pijn­klachten.

Populariteit Paro

Focal Meditech is de enige distributeur in Nederland. Van der Pijl kan daarom zeggen dat het onverminderd goed gaat met Paro. 'Gemiddeld gaat er per week een Paro de deur uit, daar zit zeker geen verslechtering in.' Hij gokt dat er in totaal circa 250 Paro's in Nederland zijn. Verder wordt de zeehond regelmatig onderzocht door wetenschappers en hogescholen als Zuyd, Avans en Windesheim voeren praktijkexperimenten uit. Takanori bevestigd de populariteit van Paro. 'Het aantal Paro's dat wereldwijd gebruikt wordt, neemt toe. Steeds vaker wordt Paro ingezet binnen ouderenzorg en dementiezorg, maar ook voor palliatieve patiënten en kinderen met gedragsproblemen.' Als interessant voorbeeld noemt hij Denemarken. '80 procent van de gemeenten in Denemarken heeft Paro omarmd binnen de ouderenzorg.'

Acceptatie zorgrobotica

Patiënten en cliënten reageren over het algemeen goed op de babyzeehond. Datzelfde geldt voor zorgprofessionals, toch ziet Takanori een angst bij zorgverleners en therapeuten die nooit met de sociale robot hebben gewerkt. 'Zij denken dat zorg alleen mogelijk is door menselijke handen en niet door robots. De achterliggende angst is dat zorgprofessionals bang zijn vervangen te worden door robots. Vooral in Zweden zijn er veel mensen die zo denken.' De acceptatie van zorgrobotica is wel aan verandering onderhevig, voegt Van der Pijl toe. Hij vergelijkt het met de introductie van de computer in de gehandicaptenzorg. 'Iedereen vond de computer maar lastig en mensen wisten niet goed wat ze met de machine moesten. Dat zien we nu eigenlijk weer met robotica. Mensen vragen zich af wat het oplevert en wat het concreet kan betekenen. De acceptatie van nieuwe techniek heeft simpelweg tijd nodig.'

BMW onder de sociale robots

Paro is niet de enige sociale zorgrobot. Sinds de komst van de zeehond zijn er ook een aantal alternatieven verschenen, zoals de robotkat die eenzelfde effect moet sorteren. De functionaliteiten van deze robots lopen wel een stuk achter, stelt Van der Pijl. 'De unieke wijze van reageren maakt van Paro iets heel aparts. Het heeft te maken met het complexe algoritme van de robot. De zeehond reageert namelijk allerlei soorten input, zoals licht en donker, beweging en geluid. Daarnaast kan hij zijn eigen naam leren kennen.' Ook de keuze voor een babyzeehond is goed getroffen. 'Bij een hond of een kat zeggen mensen al snel dat geen echte is, maar niemand weet eigenlijk hoe een babyzeehond er echt uit ziet of hoe deze zich hoort te gedragen. Tot slot is de kwaliteit van Paro gewoon erg hoog. We zien eigenlijk nooit technische defecten. Paro is eigenlijk de BWM onder de sociale robots.'

Ontwikkeling van Paro

Takanori besteedt zijn tijd nog steeds volledig aan het verbeteren van Paro. Hij werkt mee aan klinisch onderzoek en zelfs gerandomiseerde controle onderzoeken naar de werking van de sociale robot. 'In maart 2015 ben ik uitgenodigd door het Amerikaanse Witte Huis om te vertellen over Paro en mee te denken over de integratie van Paro in de ouderenzorg om de kwaliteit te verbeteren en kosten te verlagen.' Hij ziet dat het lang duurt voordat sociale robots worden geaccepteerd. 'We moeten enorm veel bewijs laten zien dat sociale robots veilig zijn voor mensen en de kwaliteit van zorg verbeteren. Maar steeds vaker beginnen mensen te begrijpen wat het sociale voordeel is van de robots. Voor de nabije toekomst voorspel ik dat het aantal sociale robots in ons leven snel zal toenemen.'

 

Kennisniveau

De robot is ondertussen al ruim tien jaar verkrijgbaar, maar nog niet iedereen kent Paro, legt Van der Pijl uit. 'Mensen zijn nog steeds erg verbaasd als zij Paro zien. Ook binnen de organisaties weten zorgverleners soms niet dat er al een Paro in het bedrijf aanwezig is. Het zou mooi zijn als de resultaten breder gedeeld worden, zodat het kennisniveau toeneemt en iedereen snapt welk voordeel een sociale robot kan hebben. Mensen willen tegenwoordig precies weten wat een robot doet, welke effecten het sorteert en wat het rendement is. Pas dan gaan zij over tot de investering. Prijs is daarbij niet eens het issue.'

Andere robots in de zorg

Focal Meditech maakt zelf ook robotica en het bedrijf is zelf ook begonnen om sociale aspecten toe te passen bij de robots. Een voorbeeld is de eetrobot MySpoon waarmee mensen weer zelfstandig kunnen eten en drinken. 'De robot moedigt mensen aan om te eten en drinken. Het concept is een beetje aan het verouderen, maar nog steeds een van de grootste successen. Er wordt zoveel gevoed in Nederland, terwijl dat niet zou hoeven.' Ander voorbeeld is robot die helpt bij training van arm- en handfunctie voor mensen met een halfzijdige verlamming. 'Mensen kunnen thuis oefenen waardoor de behandeling efficiënter wordt.'

Het lastige is volgens Van der Pijl dat deze hulpmiddelen vaak niet vergoed worden door de verzekeraar. 'Slechts de zorgverlener wordt betaald voor het leveren van zorg. Voor het inzetten van techniek is vaak geen bekostiging beschikbaar. Ondertussen komen er steeds meer oplossingen die het zorgproces kunnen versnellen. Om financiële redenen landen deze innovaties nog niet. Dat wordt ook veroorzaakt doordat de betalende partijen geen rendement ondervinden van de investering. Met een goede kosten-baten analyse door de hele keten heen, zouden we denk ik zien wat de voordelen van technische hulpmiddelen op macroniveau betekenen.'

Paro de zeehond

Paro wordt sinds 1993 ontwikkeld en werd voor het eerst in 2001 aan het publiek getoond. Pas drie jaar later, in 2004, werden de eerste handgemaakte versies verkocht. Vorig jaar is de negende generatie verschenen met als belangrijkste verbeterpunten een robuuster/hygiënischer vacht en een veel langere batterijduur.

De zorgrobot is zo gebouwd dat gebruikers het ervaren als een vrijwel levend wezen. Hiervoor worden tal van sensoren en kleine aandrijvingen in de robot gebruikt. Onder de vacht zitten sensoren die reageren op geluid en spraak, licht (dag- en nachtritme waardoor Paro in de avond slaperig wordt), beweging (optillen, wiegen), druk (aaien, knuffelen of aanraking snorharen). Daarnaast heeft Paro een zelflerend vermogen. Hij kan zijn eigen naam leren en vormt zich naar de gebruiker.

De keuze voor het uiterlijk van een baby zadelrob is volgens Shibata bewust gemaakt omdat niemand precies weet hoe het dier eruit ziet en hoe het zich gedraagt. Bij een kat of hond hebben mensen meer verwachtingen, waardoor zij de robot eerder afwijzen.

Paro is ontworpen door Takanori Shibata van het Intelligent System Research Institute van het Japanse National Institute of Advanced Industrial Science and Technology en de naam voor de robot is afgeleid van de woorden Personal Robot.

Foto

  • ‘Paro blijft onverminderd populair in de zorg’

Gerelateerde tags

2 reacties

  • jscholtes

    Mocht u geïnteresseerd zijn in de mogelijkheden van robots in de zorg dan is het interessant naar de RoboNED conferentie te gaan op 4 Juni. Hier wordt speciaal aandacht besteed aan dit onderwerp samen met ActiZ, Tinie Kardol bestuurder bij Vughterstede en Marcel Heerink van Windesheim Hogeschool Flevoland. 

    Zie website van RoboNED voor meer info: <a href='http://www.roboned.nl/nl/roboned-conferentie-2015'>link</a>. De conferentie is voor iedereen toegankelijk.

  • beamer

    Doet mij denken aan mijn Furby, die was zijn tijd dus ver vooruit :)

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden