Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Uitwisseling zorgdata te ingewikkeld in Nederland’

Nederland kan een voorbeeld nemen aan Amerika als het gaat om het delen van data tussen zorginstellingen. Dat zeggen Wim de Koning, CEO Fenestrae en Harm-Jan Wessels, CEO Forcare. Beide bedrijven zijn gespecialiseerd in interoperabiliteit tussen systemen in de gezondheidszorg,
‘Uitwisseling zorgdata te ingewikkeld in Nederland’
Foto: ANP - Lex van Lieshout

De Koning en Wessels waren onderdeel van een bezoek aan Amerika in kader van 70 jaar bevrijding van Nederland. Zij waren daar met koning Willem-Alexander en koningin Maxima en bezochten tijdens de handelsmissie diverse zorgorganisaties. Op de website van IHE Nederland doen zij uitgebreid verslag.

XDR-model of IHE XDS

Het mooie van Amerika is volgens De Koning dat iedereen verplicht is informatie uit te wisselen met een door de overheid vastgestelde standaard Direct, in IHE-termen het XDR-model (Cross-enterprise Document Reliable Interchange). 'Oftewel, de eerste stap is het point-to-point uitwisselen van informatie, net als email. Nederland kiest echter voor een combinatie van het LSP en regionale oplossingen op basis van IHE XDS (Cross-enterprise Document Sharing; een IHE-integratieprofiel voor het transmuraal delen van vooral documentgerichte patiëntinformatie). Een oplossing die behoorlijk complex is. Wat alleen al blijkt uit het feit dat slechts 5 procent van de radiologen het gebruikt om beelden uit te wisselen. Het genoemde XDR-model is veel simpeler en breed ondersteund door de industrie. Dus mijn advies is te pushen op een simpele standaard, hier mee te beginnen.'

Top down werkt niet

Wessels: 'Nederland heeft inmiddels wel geleerd dat een totale top-down benadering niet werkt. In mijn opinie moet de overheid een faciliterende rol hebben, voorwaarden scheppen en duidelijkheid geven. Voor wat betreft interoperabiliteit en standaarden. Waar investeert de overheid in? Kijk ik naar Amerika, dan zie ik dat de staten nog steeds allemaal hun eigen health information exchange hebben. Ze zijn nog lang niet allemaal gekoppeld. Een top down benadering werkt in de USA ook niet. Het ONC (de Amerikaanse tegenhanger van Nictiz) vervult net als in Nederland een faciliterende rol. Oftewel, ze leggen basisstandaarden neer mét een dresssing er boven op; de Meaningful Use programma's.' Meaningful Use moet goede informatie-uitwisseling tussen systemen bevorderen, patiënten toegang bieden tot hun medische gegevens en het rapporteren van kwaliteitsgegevens verbeteren. Het programma bestaat uit drie stadia. In elk stadium worden hogere eisen gesteld aan zorgprofessionals en aan ziekenhuizen, in de vorm van verplichte criteria en kwaliteitsmetingen.

Leerpunten Amerika

Amerika kan ook iets van Nederland leren, zien De Koning en Wessels. De Koning: 'Kijk naar het ParkinsonNet, een landelijk netwerk van zorgverleners die gespecialiseerd zijn in het behandelen en begeleiden van parkinsonpatiënten. Meer dan 2700 zorgverleners waaronder neurologen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten en verpleegkundigen zijn aangesloten bij dit netwerk. Daar kan Amerika van leren. Ze zijn nog niet zo ver met het organiseren van de zorg rondom de patiënt.' Wessels vult aan: 'De "jongens" van het ParkinsonNet waren mee op handelsmissie. Ze kwamen met een contract op zak terug in Nederland. Michigan gaat nu met hetzelfde concept aan de slag.'

Interview ParkinsonNet

In Zorgvisie magazine, augustus 2015 staat een uitgebreid interview met Bas Bloem, hoogleraar neurologie aan het UMC St Radboud en oprichter ParkinsonNet. Het magazine verschijnt 24 juli en is vanaf dan ook digitaal te lezen.

Gerelateerde tags

3 reacties

  • Results4Care

    Het uitwisselen is qua techniek inderdaad helemaal niet moeilijk, maar mag niet worden onderschat. Zorg kent nuance en individualisering. Naast al genoemde organisatorische problemen (er is bottom up en top down nodig, men moet ook willen uitwisselen) zijn er toch op technisch vlak issues. Nederland draagt fors bij aan het maken van standaarden. Maar dit levert de remmende voorsprong op. Diverse standaarden in gebruik zijn informatieve versies met kinderziekten. Nu de normatieve standaarden beschikbaar zijn blijven we toch hangen in de oude versies. De workarounds hebben een nieuwe business case nodig om tot toepassing van de echte standaarden te komen.
    Een tweede issue is de individualisering. Berichten zijn tot nu toe op de grootste gemene deler gericht. Maar voor de patient is ziekte specifieke informatie noodzakelijk en hoe voeg je die toe? Daar zijn nog geen afspraken over. Ook kent de zorg al decennia het gebod dat elke mens uniek is. Maar hoe individualiseer je dan de informatie in een standaardbericht? Hier zijn goede en bewezen technieken voor (detailed clinical models / zorginformatiebouwstenen) maar worden nog niet voor dit doel toegepast.

  • bwm

    Het echte probleem is dat nederland niet WIL uitwisselen. Vervolgens wordt een excuus bedacht waarom het niet kan of wordt het zo moeilijk gemaakt dat het niet lukt.

    De techniek is nooit het probleem geweest. Ter llustratie. in de logistiek wordt al jarenlang van alles uitgewisseld over goederen en transporteurs (sinds de FAX). Daarom weten we welke gevaarlijke stoffen over de weg en het water gaan.

    Het grootste probleem van dit soort projecten is dat mensen denken dat het ICT (automatiserings)projecten zijn. Het zijn veranderingfsprojecten waarbij partijen het eens moeten worden welke gegevens men wil uitwisselen (en door anderen laten inzien). Daar komen we al jaren NIET uit. Het EPD is mislukt en we gaan er stiekem mee door.

  • Rick Goud

    Helemaal mee eens, hoewel 'XDR' voor de meeste gevallen nog veel te moeilijk is, lijkt me. Artsen gebruiken in de meeste gevallen gewoon e-mail of Whatsapp voor (ad-hoc) uitwisseling....Laagdrempeligheid en eenvoud is cruciaal!

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden