Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Kleine successen versnellen implementatie e-health’

Voor de implementatie van e-health is een cultuuromslag nodig. Wanneer zorgverleners en patiënten kleine successen ervaren, accepteren zij e-health sneller. Dat stelt Lilian Beijer. Zij is per 1 juli 2015 benoemd tot associate lector e-health van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) in samenwerking met de Sint Maartenskliniek in Nijmegen. Binnen het lectoraat wordt expliciet aandacht besteed aan het belang en de ontwikkeling van multi- en interdisciplinaire kennis over e-health.
Lilian Beijer
Foto: HAN

Waar is het lectoraat op gericht?

'Het associate lectoraat e-health maakt deel uit van de programmalijn Zorgtechnologie van het Lectoraat Innovatie in de Care. Het lectoraat richt zich in eerste instantie op chronische – revaliderende – patiënten en op de opleidingen van het Instituut Paramedische Opleidingen van de faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij (GGM). Gezien de focus op e-health voor revalidatiepatiënten is er ook een nauwe relatie met het Centre of Expertise Sneller herstel. Het doel van het lectoraat is valorisatie, ofwel kennis delen en omzetten naar haalbare producten. Zo is het bijvoorbeeld noodzakelijk dat technici en zorgprofessionals elkaars taal leren spreken.'

Welke problemen kent de invoering van e-health?

In de zorg lopen we er nog regelmatig tegenaan dat er wel technologische innovaties zijn, maar dat de implementatie van producten achterblijft. Een van de redenen zit hem in de noodzakelijke cultuuromslag bij zorggebruikers en –verleners, die de bereidheid vergroot om zorg op een andere manier te verlenen. Pas dan kan een inschatting gemaakt worden van het percentage patiënten per doelgroep dat gebruikmaakt van e-health en kan ingeschat worden welke zorgprocessen daardoor efficiënter verlopen. Pas dan kan ook vastgesteld worden of een product verlaging van kosten en verhoging van efficiency van de zorg in de hand werkt. Dat is in het belang van zorgverzekeraars die met businessmodellen bepalen welke zorgproducten vergoed worden. Zo hebben alle stakeholders hun eigen belangen. Verder is het een uitdaging om patiënten en zorgverleners over te halen om e-health daadwerkelijk te gebruiken. Voor een eerder project heb ik met Enny Das, hoogleraar Communicatie en Beïnvloeding aan de Radboud Universiteit, gekeken naar beweegredenen voor ALS-patiënten om zelfstandig informatie op te zoeken over hun aandoening door middel van een speciale digitale poli. We ontdekten bijvoorbeeld dat sommige patiënten geen behoefte aan een digitale poli hebben omdat zij niet van achter hun computer geconfronteerd willen worden met het verloop van het ziektebeeld in de toekomst. Wanneer dat speelt, kan de e-healthtoepassing goed werken, maar niet gebruikt worden.

Wat is de oplossing?

'Betrek patiënten en zorgverleners in een vroeg stadium bij de innovatie. Onderzoek welke groep behoefte heeft aan de oplossing en welke groepen niet. Soms is een applicatie voor 30 procent van een patiëntengroep interessant. Maak dan een businessmodel en kijk of het nog steeds loont als je alleen die groep bedient. De kunst is om in het begin niet te ambitieus te zijn. Neem patiënten rustig mee in de verandering. Start kleinschalig en laagdrempelig. Vaak willen we te snel en te spectaculair innoveren met technologische hoogstandjes. We kunnen vaker gebruik maken van reeds beschikbare en goed werkende apps, zoals een bloeddrukmeter of stappenteller op een mobiele telefoon. Veel mensen kunnen dan zelf al bijvoorbeeld hun bewegingsactiviteit meten en hun eigen verantwoordelijk nemen.

Voor zorgorganisaties is e-health nog om een andere reden interessant. Zorginstellingen willen weten hoe het gaat met patiënten, zeker omdat zij vaker buiten de muren van een instelling verblijven. E-health biedt de mogelijkheid om op afstand data te verzamelen over het functioneren en welbevinden van patiënten. Zorginstellingen kunnen patiënten op deze wijze monitoren en stuurinformatie verzamelen voor zorgvernieuwing. Ook zorgverzekeraars hebben belang bij deze transparantie op basis van data.'

Hoe lang duurt het nog voordat e-health gemeengoed is?

'Onlangs zag ik een video uit het jaar 1999 over mobiele telefoons. Op straat werd mensen gevraagd of zij een mobiele telefoon nodig vinden. Mensen reageerden lacherig dat zij de mobiele telefoon niet nodig hebben. Het antwoordapparaat vinden zij meer dan voldoende. Nu, vijftien jaar later, is de mobiele telefoon niet meer weg te denken. Het filmpje geeft op een grappige manier aan hoe onze wereld verandert. Hoe lang het precies duurt voordat e-health gemeengoed wordt, kan ik niet zeggen. Het heeft tijd nodig.'

Zal straks iedereen gebruik maken van e-health?

'Ik zou het willen vergelijken met de komst van zelfscannen in supermarkten. Een groep gaat direct aan de slag en merkt dat het iets oplevert: tijdwinst en gemak. Zij verspreiden het woord en bepaalde typen klanten zullen volgen. Andere mensen hebben geen behoefte aan de zelfscan en prefereren het praatje met de kassière. Zo werkt het met e-health ook. Per branche en per type patiënt moeten we kijken welke traditionele vormen van zorg we kunnen vervangen door e-health.'

Gerelateerde tags

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden