Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Artsen bezorgd over nieuwe medicijnen tegen trombose

Onder artsen bestaan grote twijfels over de veiligheid van een groep nieuwe medicijnen tegen trombose, die sinds 1 december worden vergoed door Nederlandse zorgverzekeraars. Dit berichtte het VPRO-programma Argos zaterdag op Radio 1.
Artsen bezorgd over nieuwe medicijnen tegen trombose
Foto: ANP Lex van Lieshout

Het gaat om nieuwe orale anticoagulantia, Noac's, aldus Argos. Specialisten in sommige ziekenhuizen - waaronder het academisch ziekenhuis LUMC in Leiden, het Diaconessenhuis in Meppel en de Isala Klinieken in Zwolle - schrijven Noac's daarom in principe nog niet voor aan hun patiënten. Ze zijn bang dat er, wanneer de Noac's in korte tijd massaal, zonder intensieve controle worden geslikt, een tweede Vioxx-affaire zou kunnen ontstaan, zo zeggen zij in Argos. Vioxx was een pijnstiller die als wonderpil in de markt werd gezet. Honderden mensen overleden wereldwijd na innemen van Vioxx aan een hartinfarct; een bijwerking die niet uit klinische studies naar voren kwam. Het middel verdween weer van de markt.

Antistollingsmiddelen
Komende woensdag is er Algemeen Overleg in de Tweede Kamer over de nieuwe antistollingsmiddelen. Daarin komen de zorgen over de veiligheid van de middelen aan bod. En het geheime contract dat minister Edith Schippers (VVD) van Volksgezondheid daarover in november sloot met de farmaceuten Boehringer Ingelheim en Bayer.

Verenigde Staten
In de Verenigde Staten vielen er vorig jaar 542 doden door Noac's en 72 door het oude middel warfarine. Warfarine is te vergelijken met de cumarines die nu in Nederland ter preventie van vorming van stolsels worden gebruikt. Het Amerikaanse Institute for Safe Medical Practices (ISMP) maakt zicht zorgen over deze aantallen doden, en wijt die mede aan de 'agressieve en succesvolle' introductie van de Noac's.

Vioxx
Huub Schellekens, hoogleraar medische biologie in Utrecht en gespecialiseerd in nieuwe geneesmiddelen, bevestigt dit bij Argos: 'Ze zijn nogal fors geïntroduceerd in Amerika, 300.000 recepten in de eerste weken na introductie. Er zijn wel meer ongelukken gebeurd met dit soort hele snelle introducties van geneesmiddelen. Vioxx is een bekend voorbeeld.'

Lareb
Het Nederlandse Bijwerkingen Centrum Lareb, vergelijkbaar met ISMP, registreert meldingen van bijwerkingen van medicijnen, waaronder doden in Nederland. Bij Lareb zijn inmiddels 8 sterfgevallen in Nederland bekend onder de gebruikers van Noac's. Zeven mensen overleden door bloedingen bij gebruik van dabigatran en een persoon stierf na slikken van rivaroxaban.

College ter beoordeling vam Geneesmiddelen. Volgens Lareb valt het verder op dat bij rivaroxaban opmerkelijk vaak, elf maal, een longembolie optrad, terwijl het middel juist longembolie moet voorkomen. Lareb legde in maart van dit jaar de vraag of rivaroxaban wel effectief genoeg is, neer bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.

 

Signaal
Schellekens vindt dat aan de doden in Nederland niet zomaar voorbij kan worden gegaan. 'Lareb registreert spontane meldingen. We weten dat er hele forse onderrapportage is. Dit is wel een belangrijk signaal.'

Trombosdienst

Over Noac's, die gebruiksvriendelijk zijn omdat patiënten niet meer voor controle van de stolling naar de trombosedienst hoeven, woedt de wetenschappelijke discussie nog volop. Toch worden ze per 1 december voor patiënten met boezemfibrilleren vergoed, zo'n 250.000 in Nederland. De Noac's dabigatran (Boehringer Ingelheim) en rivaroxaban (Bayer) gelden als blockbusters. Omdat het wereldwijd om zeer grote groepen patiënten gaat, rekent de farmaceutische industrie op miljardenwinsten. Critici menen dat de farmaceutische industrie ook in Nederland te veel druk bij de introductie van Noac's heeft uitgeoefend.

Commerciële belangen
Martin Schalij is voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Cardiologen. Hij is hoofd van de afdeling Cardiologie van het LUMC in Leiden en voorzitter van de werkgroep die namens de Orde van Medisch Specialisten de Leidraad voor Noac's opstelde, een stuk waar in staat wat er allemaal inzake Noac's geregeld moet zijn. Schalij noemt de introductie van de nieuwe antistolling "vrij heftig" en spreekt van "commerciële belangen". Hij vindt het verder vreemd dat het middel, vooruitlopend op de vergoeding door de zorgverzekeraars, door farmaceuten al voor zevenduizend patiënten werd betaald. Schalij spreekt van "ongewenste druk" door de farmacie.

Spoedeisende hulp
Het grootste medische bezwaar tegen de Noac's is het feit dat er, in noodsituaties, nog geen antigif bestaat voor een patiënt die met een van de nieuwe middelen is behandeld. Jan Gerd Maring, medisch directeur in het Diaconessenhuis in Meppel en apotheker: 'Het kan leiden tot problemen op de spoedeisende hulp. In tegenstelling tot de eigen middelen die de trombosedienst gebruikt, is er geen antidotum beschikbaar. Als een patiënt plotseling binnenkomt met een bloeding, is er geen enkele mogelijkheid om die bloeding te stelpen. Rest de spoedarts niets anders dan toekijken. In het slechtste geval komt de patiënt te overlijden.' (Argos / Beeld ANP Lex van Lieshout)

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden