Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Sterftecijfers worden verkeerd berekend’

De sterftecijfers zoals die nu berekend worden voor de Nederlandse ziekenhuizen zijn geen goede maatstaf voor de kwaliteit van de zorg die ze bieden. Het beeld van ziekenhuizen die het laagste sterftecijfer binnen hun muren hebben, kan ongunstiger uitvallen als ook gekeken wordt hoeveel patiënten er sterven vlak na ontslag uit het ziekenhuis.
‘Sterftecijfers worden verkeerd berekend’

De conclusies over de sterftecijfers komen uit onderzoek van UMC Utrecht en Erasmus MC, dat vandaag is gepubliceerd in het tijdschrift British Medical Journal. De onderzoekers pleiten ervoor om de sterfte na ontslag voortaan mee te laten wegen in de officiële sterftecijfers.

 

Na opname

Uit het onderzoek blijkt dat ziekenhuizen met weinig sterfte in het ziekenhuis juist relatief veel sterfte na ontslag hebben, en andersom. Daarom hebben veel ziekenhuizen op basis van de 30-dagen sterfte (dat is de sterfte die optreedt tijdens de eerste 30 dagen na opname, ongeacht de plaats van overlijden) een andere zogenaamde ‘Hospital Standardized Mortality Ratio’ (HSMR) dan op basis van de ziekenhuissterfte (de sterfte die optreedt tijdens het verblijf in het ziekenhuis). Ook zijn de absolute verschillen in HSMR tussen de ziekenhuizen kleiner wanneer de nieuwe rekenmethode wordt toegepast.

 

Lage HSMR

‘Een lage HSMR, die nu wordt geïnterpreteerd als globale indicatie voor goede kwaliteit van zorg, kan mede het gevolg zijn van een korte ligduur en relatief méér sterfte na ontslag. De verantwoordelijkheid van een ziekenhuis stopt niet direct bij ontslag van de patiënt. Daarom is het belangrijk dat ook de sterfte kort na ontslag wordt meegenomen bij het berekenen van de HSMR’, zegt professor Cor Kalkman, hoogleraar anesthesiologie bij het UMC Utrecht en coauteur van de BMJ-publicatie.

 

GBA

In het onderzoek is gebruik gemaakt van de Gemeentelijke Basis Administratie om patiënten ook na ontslag uit het ziekenhuis te kunnen volgen. Zo konden voor de berekening van de HSMR alle sterfgevallen binnen 30 dagen na opname worden meegeteld, ongeacht de plaats van overlijden.

 

Lastig interpreteerbaar

Volgens de onderzoekers heeft de HSMR als maat voor kwaliteit van zorg ook nog andere beperkingen. Zo is de correctie die plaatsvindt voor de gezondheidstoestand van de patiënt op het moment van ziekenhuisopname beperkt. Verder is één getal als kwaliteitsmaat voor een heel ziekenhuis lastig interpreteerbaar: patiënten weten niet of het ziekenhuis voor hun specifieke aandoening goed of minder goed presteert.

 

Jaarlijks openbaar

De HSMR is een maat waarmee de sterfte in ziekenhuizen wordt uitgedrukt. De HSMR wordt jaarlijks openbaar gemaakt en gepresenteerd als een belangrijke maat voor kwaliteit van zorg. Voor de berekening van de HSMR worden momenteel alleen patiënten die in het ziekenhuis overlijden meegeteld.

3 reacties

  • jvandenhout

    Gegoochel met cijfers!
    Een algemeen sterftecijfer zegt niets over transparantie en niets over kwaliteit.
    In de jaren tachtig werkte ik als verpleegkundige in een ziekenhuis waar de uroloog trots was op zijn lage sterftecijfers, hij vertelde ook trots aan patiënten, bij mij gaat niemand dood. Wat hij er niet bij vertelde was dat patiënten of overgeschreven werden naar een andere specialist als eerste behandelaar, waardoor ze niet meer meetelde in zijn cijfers of als uitbehandeld werden uitgeschreven om thuis te sterven.

  • Alberts

    Ik denk dat de ziekenhuizen eerder bang zijn voor mensen die denken dat sterftecijfers een ruwe indicatie voor de kwaliteit vormen. Dat zijn ze namelijk niet...

  • Mr Sophie Hankes, SIN-NL

    Het is volstrekt duidelijk dat de NLse ziekenhuizen bang zijn voor het publiceren van de sterftecijfers. Deze zijn immers een ruwe indicatie voor de kwaliteit van medisch handelen in dat ziekenhuis. Nu heeft oa Prof. C. Kalkman, UMCU zich bereid verklaard om de kar van ziekenhuizen te trekken en een publicatie te plaatsen in het BMJ, zie volledige artikel onderaan.
    Het is correct dat sterfte na ontslag ook in de sterftecijfers betrokken zou moeten worden. De grens van 30 dagen is echter arbitrair en in het voordeel van de ziekenhuizen.
    Waarom valt een overlijden na bv 6 weken , ipv de grens van 30 dagen, buiten de sterftecijfers?
    Het is correct dat één getal als kwaliteitsmaat voor een heel ziekenhuis lastig interpreteerbaar is, sterker nog dit getal zegt niets over de kwaliteit van medisch handelen van individuele artsen.
    Een ziekenhuis is een gebouw, patiënten hebben recht op informatie over de prestaties van iedere arts. Nu kunnen medische consulten en behandelingen beschouwd worden als Russische roulette, de patient is vogelvrij.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden