Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Management moet patiëntveiligheid beter ondersteunen

Ziekenhuismedewerkers ervaren weinig steun vanuit het bestuur en management als het gaat om patiëntveiligheid. Het ziekenhuismanagement, maar ook het middenmanagement, moet meer uitdragen dat patiëntveiligheid prioriteit heeft.
Management moet patiëntveiligheid beter ondersteunen
Foto: ANP - Lex van Lieshout

Dat blijkt een rapport van het NIVEL en EMGO+ VUmc over patiëntveiligheidscultuur, een van de pijlers binnen het VMS Veiligheidsprogramma. Zij onderzochten de stand van zaken in 2012 en keken of de patiëntveiligheidscultuur sinds 2007 is veranderd.

Cultuuromslag

Over het algemeen is de patiëntveiligheidscultuur de afgelopen jaren op bijna alle terreinen verbeterd. Sinds een aantal jaren werken ziekenhuizen hier heel gericht aan. Dit werpt vruchten af, menen de onderzoekers. Ongeveer de helft van de medewerkers vindt de patiëntveiligheid op de eigen afdeling 'zeer goed' of 'uitstekend' en 47 procent vindt de patiëntveiligheid 'acceptabel'. Verplegend personeel is in het algemeen negatiever dan medisch en overig personeel. Het 'teamwork binnen afdelingen' scoort het beste, gevolgd door 'open communicatie'. Het minst tevreden zijn medewerkers over de 'samenwerking tussen afdelingen', 'meldingsfrequentie' en 'steun vanuit het management'. Maar deze zijn tegelijk ook het meest verbeterd ten opzichte van 2007.

Steun vanuit het management

Om de cultuur te veranderen is het belangrijk dat bestuurders en managers in ziekenhuizen uitdragen dat patiëntveiligheid prioriteit heeft. De onderzoekers geven een aantal tips op basis van literatuuronderzoek. Als advies noemen de onderzoekers dat de raad van bestuur een gedragscode opstelt waaruit blijkt dat men waarde hecht aan veilig gedrag, zoals elkaar aanspreken, melden en handen wassen. Het management kan er tevens voor zorgen dat mensen zich veilig voelen om onveilige situaties aan de kaak te stellen, ook wanneer zij situaties tegenkomen waarin het om handelingen gaat van personen die hoger op de hiërarchische ladder staan. 'Alleen dan zal men een lerende en verbeterende organisatie worden met bijbehorende cultuur', zo menen de onderzoekers.

Verder zouden de raad van bestuur en andere hoge managers in gesprek kunnen gaan met professionals in de directe patiëntenzorg. Dit heeft een positief effect op de patiëntveiligheidscultuur.

Doorgroeien

'Binnen ziekenhuizen zullen de verschillen in perceptie van de patiëntveiligheidscultuur moeten worden besproken om door te groeien naar een proactieve of vooruitstrevende cultuur', stelt NIVEL-programmaleider Cordula Wagner. 'Een kant-en-klaarrecept voor iedereen is niet te formuleren, omdat cultuur per definitie verbonden is aan de lokale situatie. Veiligheidscultuur kan immers per ziekenhuisafdeling verschillen."

Bij alle ziekenhuizen zijn nu veiligheidssystemen om de risico's te beheersen, een volgende stap is volgens de onderzoekers om meer en meer te anticiperen op nieuwe risico's voor patiënten.

Onderzoek

Voor het onderzoek (pdf) is gebruikgemaakt van de Compaz-vragenlijst (Cultuuronderzoek Onder Medewerkers over Patiëntveiligheid in Ziekenhuizen). De vragenlijst is beantwoord door 10.384 medewerkers uit 57 ziekenhuizen.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden