Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Spectaculaire daling vermijdbare ziekenhuissterfte

Het aantal vermijdbare sterfgevallen ging van 1960 in 2008 naar 970 in 2012. Dit is een daling van 53 procent. Het aantal gevallen van vermijdbare schade bij patienten is met 45 procent afgenomen.
Spectaculaire daling vermijdbare ziekenhuissterfte

Dat blijkt uit nieuwe onderzoeksresultaten van onderzoeksinstituut  NIVEL en EMGO+/VUmc die vanmiddag zijn gepresenteerd.

Verbetertrajecten

Volgens onderzoeksleider hoogleraar Cordula Wagner hebben de verbetertrajecten in ziekenhuizen bijgedragen aan het succes: 'We kunnen niet een één-op-één-relatie aangeven maar we denken dat de invoering van het veiligheidsmanagementprogramma een grote invloed heeft gehad. Bovendien komen de gebieden waar we verbetering zien overeen met de veiligheidsthema's.' De looptijd van de meting is met opzet gekozen vanaf het begin tot het eind van het vmsprogramma.  Andere factoren die de daling waarschijnlijk hebben beïnvloed, zijn volgens Wagner de verhoogde aandacht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de richtlijnen van de beroepsgroepen.

Vermijdbaar

Voor het onderzoek zijn 4000 dossiers onderzocht, waarvan 2000 van overleden patiënten en 2000 uit het ziekenhuis ontslagen patiënten. De onderzoekers hebben naar eigen zeggen een representatieve steekproef uitgevoerd onder twintig ziekenhuizen: vier umc's, acht topklinische ziekenhuizen en acht algemene ziekenhuizen, verspreid over het land. Alle dossiers zijn door een verpleegkundige en vervolgens door een arts gescreend op vermoedens van vermijdbare schade. Of de schade aan de patiënt ook verwijtbaar was, is niet onderzocht.

Doorgaan

Aanwezige kopstukken van brancheorganisaties van ziekenhuizen, umc's, medisch specialisten en verpleegkundigen brachten dezelfde boodschap: 'We zijn verheugd met het resultaat, maar het is nog niet genoeg. We moeten hier vooral mee doorgaan.' Marcel Daniels van de Orde van Medisch Specialisten zegt dat specialisten nog beter de richtlijnen moeten gaan naleven en  dat ook het elkaar aanspreken op fouten beter kan. Ook Henk Bakker van Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland wijst daarop: 'Het is belangrijk dat we een cultuur hebben waarin we elkaar kritisch houden.' Wilna Wind van de Nederlandse Patiënten/Consumenten Federatie vindt dat ziekenhuispersoneel veel meer pro-actief zou moeten gaan werken. Dat is volgens haar in meer dan de helft van de ziekenhuizen nog niet het geval. ErasmusMC-bestuurder David Voetelink vat het continue proces samen: 'Kwaliteit is niet iets dat op een gegeven moment klaar is.'

9 reacties

  • anhjansen

    En hoe is dit te rijmen met de ingreep van de IGZ bij het MST van Bas Leerink, ex Menzis? VMS niet op orde en dat ziekenhuis was niet het enige. IGZ was geen partij bij dit Nivel rapport.

    Lijkt mij dat de disclaimer op pagina 107 geheel terecht is.

    De Minister maakt goede sier met een windei en hoopt dat niemand verder kijkt dan de managementssamenvatting.

    De Nivel onderzoekers doen er inmiddels het zwijgen toe; een windei is toch ook een ei?

  • rechtsvanlinks

    de meeste weten gewoonweg niet dat er richtlijnen zijn, wat denk je met die dollartekens in de ogen?

  • Frank Dotman/ LeanConsult

    50% van de UMC's, 29% van de STZ en ongeveer 10% van de perifere huizen en 4000 dossiers is ongeveer 0,2% van het aantal opnames. Dat is dus bij bestaande performance (AQL) helaas geen representatieve steekproef. Beoordeling aan de hand van dossiers door verpleegkundigen is geen juiste analyse, immers welke informatie mist er in de dossiers en hoe deskundig zijn betreffende verpleegkundigen in de beoordeling? Wel groot respect voor initiatief en inspanningen, want dat het nodig is en dat er hard aan gewerkt wordt, staat buiten kijf.
    Net zelf bijna twee weken in een van de topziekenhuizen gelegen , enerzijds grote bewondering over wat er allemaal kan tegenwoordig, maar toch ook wel geschrokken over wat er allemaal fout gaat, veelal op detailnivo. Overigens blij dat bij mij het resultaat volledig behaald is.

  • anhjansen

    Correct. En het wachten is dus op de toelichting door experts van Nivel. Geen bericht is in deze een bevestiging van de constatering dat het hele rapport op los zand is gebaseerd en er niets is veranderd sinds de eerste meting. 25% van de dossiers had geen medicatie lijsten; wat voor problemen zou dat nu veroorzaken? Welke medicijnen krijgt de buurman en van wie en voor wat? Dat soort fouten zijn schering en inslag als medicatie lijsten ontbreken en er geen controle is op verstrekking.
    En die fouten haal je er alleen uit als je turft bij de poort van het ziekenhuis: hoeveel gaan er lopend in en vertrekken gestrekt? ( en dan dus alle in en uitgangen bewaken)

  • De Vogelvrije Huisarts

    Hoe zit het nu eigenlijk? De altijd opmerkzame Apotheker Jansen verwees naar Bijlage C. Representatititeit van de steekproef. van het Nivel rapport.

    'Overigens kunnen deze geëxtrapoleerde gegevens in geen geval gebruikt worden voor een zinvolle vergelijking met de vorige twee metingen. In 2011/2012 zijn meer ziekenhuizen LMR data gaan aanleveren aan KIWA Carity. Dit zorgt er ook voor dat er meer opnames zijn opgenomen in de database. Het absolute aantal sterfgevallen in ziekenhuizen is vrijwel gelijk gebleven. Dit zorgt er dus voor dat er geen daling plaats heeft gevonden van absolute aantallen sterfgevallen, maar wel van een procentuele daling. De extrapolatie wordt toegepast op de absolute aantallen. Hierdoor zal
    bijvoorbeeld ondanks een daling in potentieel vermijdbare sterfte, het geëxtrapoleerde aantal potentieel vermijdbare sterfgevallen minder zijn gedaald dan op grond van het percentage verwacht mag worden.'

    Dus wat zijn de zegeningen?

  • aaltd

    Er vallen dus meer doden in ziekenhuizen dan in het hedendaags verkeer!!!!
    Is de artsenopleiding dan zo slecht?? Rij-instructeur moeten elk 5 jaar opnieuw examen afleggen anders vervalt hun instructiebewijs. Hoe zit dat met artsen?????????

  • Mr Sophie Hankes, SIN-NL

    Ongeloofwaardig, mede in het licht van de publicatie bij Zorgvisie 11 juni 2013 waarin Prof. Cordula Wagner zelve aangaf geen halvering van het aantal vermijdbare fouten te verwachten. Als organisatie van slachtoffers van medische fouten hebben wij geen enkele positieve wijziging gezien in de slechte kwaliteit van gezondheidszorg in Nederland.
    Er is geen enkele reden om te veronderstellen dat de de abominabele verslaglegging in medische dossiers mbt medische fouten verbeterd is, integendeel, het verzwijgen van medische fouten wordt gecontinueerd, individueel en structureel. Het onderzoek wordt dus gebaseerd op onvolledige, incorrecte medische dossiers. De conclusies van dit rapport zijn derhalve per definitie onbetrouwbaar.

  • W.Werkendam

    @Rob: natuurlijk is het er niet veiliger op geworden.
    De ziekenhuizen hebben voldaan aan de wens tot 'transparantie' .
    Met de werkelijkheid heeft dit niets te maken.
    Wat wil je: politici en patienten willen cijfers.
    Die hebben ze nu.
    Ik zou zeggen: gefeliciteerd.

  • Rob

    Dit bericht komt de minister wel erg goed uit. Vanuit mijn omgeving kan ik deze daling echter geheel niet plaatsen. Andere onderzoekers gaven nog maar een jaar gelden aan dat de gewenste halvering onhaalbaar zou zijn (http://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2012/8/Doel-VMS-veiligheidsprogramma-is-onhaalbaar-ZVS014623W/ ) en zelfs het IGZ gaf nog maar een jaar geleden aan dat de meeste ziekenhuizen de processen grotendeels nog niet op orde hadden. En dan zien we dit jaar dat de resultaten van die halfbakken invoer wel leiden tot de door de minister beloofde halvering van onnodige sterfgevallen...

    Ik ben erg benieuwd naar bevindingen van andere lezers. Is de veiligheid bij jullie in het ziekenhuis daadwerkelijk toegenomen, en zo ja waaruit blijkt dat dan? In mijn omgeving is bijvoorbeeld veilig melden wel mogelijk, maar gebeurd het nog weinig en worden de lessen niet of nauwelijks toegepast.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden