Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Van Rijn: Regelarme instellingen presteren beter

Zorginstellingen die regelarm werken ervaren minder bureaucratie en werken goedkoper. Tegelijkertijd neemt de kwaliteit en tevredenheid van cliënten en medewerkers toe. Dat blijkt uit een tussenrapportage over het Experiment Regelarme Instellingen.
Van Rijn: Regelarme instellingen presteren beter
Foto: ANP Roos Koole

Van Rijn stelt in een Kamerbrief dat het experiment regelarme instellingen (ERAI) veel heeft opgeleverd. Alle deelnemende instellingen, die het experiment niet beëindigd hebben, boekten resultaat. Bij Prisma steeg de kwaliteit van leven van de cliënten met tien procent. Meerdere zorgaanbieders geven aan met minder middelen meer te kunnen bereiken. Palet meldt 18 procent afname van zorgvolume met behoud van kwaliteit, ActiVite een reductie van 19 procent in het aantal uur per cliënt en Opella helpt ruim 9 procent meer cliënten met hetzelfde budget. Bij enkele experimenten (o.a. De Hoven en Icare) is de kwaliteit van leven in beeld gebracht aan de hand van het welbevinden van de cliënt. Een belangrijke conclusie is volgens Van Rijn dat het wegnemen van administratieve belemmeringen leidt tot betere kwaliteit en doelmatigheid.

Administratieve lasten

De vermindering van de administratieve lasten ontstond voor een groot deel doordat zorgaanbieders zelf patronen doorbraken. Het experiment bleek een goede aanleiding om de interne regels ter discussie te stellen en te verminderen. Het experiment maakte ook duidelijk dat er meer ruimte is voor afwijking dan gedacht. In de praktijk moesten zorgkantoren hun werkwijze aanpassen omdat deze (te) zeer gericht was op het zoeken van zekerheden waardoor de administratieve lasten groter dan nodig waren. Verder zijn afspraken gemaakt met betrekking tot de landelijke inkoopvoorwaarden van de zorgkantoren.

Indicatie door aanbieders

De ervaringen met indicatie door de aanbieders zelf, vindt van Rijn vooral belangrijk omdat deze aansluiten bij de hervorming van de langdurige zorg. In deze gesprekken wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de cliënt en wordt diens welbevinden als resultaat van de zorginzet geformuleerd. 'Deze manier van werken heeft bovendien aangetoond dat kostenbesparend kan worden gewerkt. Meerdere aanbieders geven in de tussenrapportage aan dat zij een reductie hebben gemeten in het zorgvolume (variërend van 7 tot 18 procent). Kosten besparen zonder de kwaliteit te verminderen draagt bij aan de houdbaarheid van zorg.'

Ervaringen van instellingen

In het tussenrapport (als bijlage onderaan dit artikel) staan de ervaringen van instellingen en hun resultaten. Enkele opvallende resultaten:

Vitras bekostigt de zorg vanuit één weekbudget voor alle cliënten. Daardoor kunnen zij de cliënten beter bieden wat zij nodig hebben, stelt verpleegkundige Coralien Merkens. 'We kijken nu naar de cliënt, waar we vroeger alleen naar de indicatie keken, en als er wat meer zorg nodig is, dan kunnen we die gelijk leveren.'

Lucie Visser, begeleider bij Abrona neemt niet meer automatisch dingen van de cliënten over. "Ik stel me steeds weer de vraag: 'wat kan de cliënt zelf en wordt hij er blij van als ik het overneem?'", zegt zij. "Het niet automatisch overnemen van de zorgtaken dat is lastig om af te leren, want ik ben nogal een regeltante, maar het is prettiger voor de cliënten. Zij ontwikkelen zich en dat moet je ze niet willen ontnemen. Als voorbeeld noemt ze cliënt Hendrik. Zijn moeder was bang voor overvraging van Hendrik, maar we zijn uitgegaan van de mogelijkheden van haar zoon. Nu vertelde de moeder laatst dat Hendrik zelfstandiger is geworden, en socialer. Toen zij niet lekker was, had Hendrik gevraagd of zij een kopje thee wilde. Dat had hij eerder nog nooit gedaan! Dit was een groot compliment: je eigen mogelijkheden inzetten, werkt echt.'

Bij Prisma is het welbevinden van deelnemende bewoners met 12 procent gestegen. De medewerkerstevredenheid steeg 2,5 keer harder in vergelijking met niet-deelnemende locaties. 'Het vrijer kunnen zijn in het werk, maakt dat de sfeer anders is, gezelliger en opener. Zowel collega's onderling als met de bewoners', zegt teamleider Angeline van Bijsterveldt.

Zorgkantoren en zelfstandige bestuursorganen

Zorgkantoren en zelfstandige bestuursorganen (ZBO's) die betrokken waren bij de experimenten kregen flink wat extra werk op hun bord, erkent Van Rijn. 'Minder administratieve lasten voor zorgaanbieders betekende bijna altijd meer inspanningen aan de kant van de zorgkantoren en ZBO's.' Zij moesten leren omgaan met de verschillende werkvormen die organisatie uitkozen.

Experiment regelarme instellingen

De oproep voor het ERAI startte in 2011. In totaal deden 120 instellingen een voorstel voor het experiment. De deelnemende zorgaanbieders willen aantonen dat zorg meer cliëntgericht geleverd kan worden, van betere kwaliteit en doelmatiger kan zijn door regeldruk te verminderen. Hoewel de experimenten onderling verschillen, is het samenbindende element dat zorgaanbieders streven naar nieuwe manieren om de zorg en ondersteuning beter te laten aansluiten op wat cliënten daadwerkelijk nodig hebben. Voor 28 zorgaanbieders zijn in 2012 de noodzakelijke voorbereidingen getroffen. De meeste experimenten zijn in 2013 van start gegaan, een enkeling kon al eerder van start gaan. Vier instellingen (Careyn, Thebe, Brabantzorg, Zorggroep Oude en Nieuwe Land) zijn tussentijds gestopt met het experiment. De overige 24 experimenten lopen nu ongeveer anderhalf jaar. De resultaten wil Van Rijn gebruiken om de Wlz te verbeteren.

Voortzetting experiment

In de Kamerbrief kondigt Van Rijn ook de voortzetting van het experiment aan. Hij stuurt de NZa daar een brief over. 'Met de aanwijzing geef ik de NZa de opdracht het experiment regelarme instellingen voor de verpleging en verzorging te verlengen onder de Zvw en het experiment regelarme instellingen voor de langdurige zorg te verlengen onder de AWBZ, dan wel de nieuwe Wet langdurige zorg. De verlenging van de ERAI-experimenten onder de Zvw en de Wlz geldt totdat de nieuwe bekostiging onder de Zvw en de Wlz ingevoerd is.' Met deze verlenging kunnen zorgaanbieders en zorgverzekeraars de reeds in 2014 lopende ERAI-experimenten betreffende verpleging en verzorging, voor zover die per 1 januari 2015 tot de Zvw behoren, laten doorlopen totdat de nieuwe bekostiging voor verpleging en verzorging gereed zal zijn.

 

7 reacties

  • IKKE

    Wat knap van van Rijn!!!!!!!!!!!!
    Elke vrijgevestigde specialist werkt regelarmer dan welke instelling.
    Toch worden die de nek omgedraaid door de contracten van de |Zorgverzekeraars.

  • Esther Nieuwenhuizen

    Eens met #5. Term ''regelarm'' blijf ik ook misleidend vinden en een dooddoener. Alsof men niet redelijk zou kunnen nadenken over effectiviteit en meerwaarde wanneer er regels zijn? Niettemin mooi dat er nieuwe creativiteit ontstaat en hopelijk blijft de positie van de klant en medewerker (juridisch) goed beschermd. Juist in tijden van herordening en transitie buitengewoon belangrijk.

  • A.S. Jongeling

    Goede voorbeelden van het verminderen van handelingen die niets toevoegen aan de kwaliteit van de zorg. Vertrouwen op het regelvermogen van zorgprofessionals is een goed uitgangspunt voor verbetering. De verbeteringen dienen dan ook geborgd te worden en dan kom je uit op standaarden of best practices. Het vastleggen én er naar handelen hoort ook bij een professionele uitvoering.

  • het kan beter

    Gisteren in AD krant interview met GGZ instelling DeHoop te Dorecht. Van Rijn hééft toch echt een ramp verooorzaakt voor de regionale instellingen. Langs 40 regio gemeenten om budgetten op te halen. Van Rijn maakt rotzooitje van het zorgbestel

  • robbar

    Dat wisten we toch al. Alleen wat doe je met al die 'dure' werknemers die nu de gehele dag vergaderen en achter de computer zitten?! En zonder dat ze een minuut op de werkvloer zijn geweest alle regeltjes en procedures schrijven.

  • Alberts

    Natuurlijk is dat zo; voor een vrijgevestigde in bijvoorbeeld de GGZ is de bureaucratie opgelopen tot 1 dag per week bij een fulltime praktijk; dat gaat allemaal af van direct patientgebonden tijd en behandelinhoudelijke zaken.

  • sinon

    Dit kan toch iedereen op zijn klompen aanvullen. Regelarme instellingen werken op vertrouwen en deskundigheid en vooral op EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID kunnen dragen en nemen van medewerkers. Het is toch logisch. De medewerkers zijn hoog c.q. middelbaar opgeleid en staan voor hun werk. De huidige regeltjes, procedures, protocollen etc. dienen alleen maar om een schijnzekerheid op te wekken. In dit land werken wij alleen maar met procedures en protocollen ( 2 P's) Wij vergeten o zo graag de andere 2 P's nl. het proces en de patiënt. Ik denk dat 98% van de procedures en protocollen kan worden afgeschaft. Dan kan ook de inspectie van de zorg zich bezig gaan houden met echt ter zake doende feiten en niet of bijv. een doekje goed opgeborgen is of iets dergelijk waardoor een zorg instelling ineens een risico instelling is.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden