Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Toezicht leunt te veel op zorgbestuurder

Toezichthouders moeten zelfstandiger opereren en vaker in gesprek gaan met de werkvloer en de maatschappelijke omgeving van de zorginstelling. Hiervoor pleit de Wetenschappelijke Adviesraad van de Nederlandse Vereniging van Toezicht in de Zorg en Welzijn (NVTZ) in het rapport ‘Tussen Besturing en Samenleving’.
Toezicht leunt te veel op zorgbestuurder

De adviesraad van de NVTZ wijst naar de problemen van het VUmc met de longartsen, het Meavita debacle, de verspreiding van de Klebsiella-bacterie in het Maasstad Ziekenhuis en de incidenten rondom de arts Jansen Steur. In alle gevallen stond de raad van toezicht te veel op afstand en greep daardoor niet of te laat in. Daarom is het volgens de NVTZ belangrijk dat het interne toezicht in zorginstellingen het accent verlegt van bestuurder naar de besturing van de organisatie. 'Als we namens de samenleving toezicht houden op goede dienstverlening, volstaat het dan alleen naar de raad van bestuur te kijken?', vraagt de raad zich in het rapport af.

Mentaliteitsverandering

Thijs van Biljouw, beleidsmedewerker NVTZ, legt uit dat het grootste gedeelte van de werkzaamheden van de toezichthouder in de boardroom plaatsvindt. 'Zij zouden andere informatie krijgen wanneer zij meer met cliënten, patiënten, medewerkers en andere stakeholders in gesprek treden over hun kijk op de zorg. Dat vereist een mentaliteitsverandering. Het toezicht in de zorg is gebaseerd op het toezicht in grote bedrijven waar vooral de financiën aandacht vereisen. Maar in de zorg draait het ook om kwaliteit. Gelukkig wordt dat steeds vaker ingezien, maar er valt nog een wereld te winnen.'

In vergelijking met de huidige praktijk heeft de raad van toezicht in het nieuwe model een andere focus en informatieopstelling. De raad ziet niet alleen toe op de bestuurder, maar ook op de besturing. De raad baseert zich niet louter op de bestuurder maar kijkt ook zelfstandig naar de organisatie en de omgeving.

Aanbevelingen adviesraad

De adviesraad doet in het rapport een aantal aanbevelingen. Zo moet er meer duidelijkheid komen over de rol en taak van de raad van toezicht, inclusief aansprakelijkheid wanneer het fout gaat. Deze rol dient vervolgens wettelijk verankerd te worden. Om de werkwijze succesvol te implementeren moet wel verder onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheden en condities voor de werking en implementatie van de voorgestelde werkwijze. Tot slot zou het goed zijn als toezichthouders en bestuurders over dit onderwerp in debat treden.

Haken en ogen

De nieuwe werkwijze heeft ook wat haken en ogen. Zo kost de werkwijze meer tijd omdat de toezichthouder informatie dient te vergaren binnen de organisatie. Bovendien kan het in grotere organisaties lastiger zijn om betrokken te blijven bij het primaire proces. Toch is het volgens de adviesraad belangrijk om verbinding te zoeken met het primaire proces, ook al is dat soms lastig en tijdrovender dan voorheen. Het is daarbij wel van belang dat de toezichthouder op gepaste afstand blijft. De nieuwe werkwijze zou tot slot voor een gespannen verhouding kunnen zorgen tussen bestuur en toezicht, maar volgens de adviesraad is het juist goed als de toezichthouder zo nu en dan komt kijken in de werkorganisatie; niet als inspecteur, maar als sparringpartner.

Nieuwe werkwijze toezichthouders

Wanneer de nieuwe werkwijze voor toezichthouders gemeengoed zou moeten worden is nog niet uitgekristalliseerd. Van Biljouw: 'Dit rapport is een eerste stap richting verandering. De wet op goed bestuur in de zorg is momenteel in de maak en we weten nog niet precies wat daar in staat. Verder gaan we met onze leden het gesprek aan over de gevolgen voor toezichthouders. We richten ons op deze nieuwe werkwijze en we willen deze verandering zorgvuldig doorvoeren.'

Governance

In het dossier governance staan artikelen over de wijze van besturen, de gedragscode en het toezicht op organisaties.
Bekijk het dossier

7 reacties

  • midden

    een slager zijn eigen vlees laten keuren werkt ook niet: is gebleken

  • rechterkant

    Heel begrijpelijk dat deze toch nooit aan de bak komen?

  • rechterkant

    Laat mensen toezicht houden, die niks meer te maken willen hebben met het functioneren in de zorgwereld.
    Dan zul je wel zien, dat er objectief gehandeld wordt!

  • Zorg

    heel goed

    ambassadeur pgb persaldo

  • DGo

    3e alinea

    En wanneer het Stafbestuur, OR en CR worden uitgenodigd om met de RvT echt het debat over de wezenlijke zaken te voeren en zich vrij voelen om te 'praten' is men een eind op weg.

  • DGo

    Wanneer een bestuurder wordt aangesteld die niet één of meerdere keren bij vorige werkgevers met problemen is vertrokken is men al een eind op weg.

    Vervolgens zorgen voor een goed management informatiesysteem waardoor de RvT op de goede momenten wordt geïnformeerd over de juiste onderwerpen. Dat zet de bestuurder aan tot het geven van aandacht aan juiste onderwerpen.

    En wanneer het Stafbestuur, OR en CR echt worden uitgenodigd om met de RvT echt het debat over de wezenlijke zaken en zich vrij voelt om te 'praten' is men een eind op weg.

    Last but not least de bestuurder niet te veel 'buiten laten spelen'.

    De RvT zich diep in de organisatie te laten bewegen veroorzaakt eerder meer meer onnodige onrust dan dat het oplossingen aandraagt.

  • bezorgde

    Misschien moet je het toezicht splitsen: een club die toezicht houdt op kwaliteit en een club die financieel toezicht houdt. Verantwoordelijkheden en hoofdelijke aansprakelijkheid zijn nodig om goede mensen te krijgen die er ook energie in stoppen.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden