Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Snelle beddenafbouw ggz baart zorgen

De beddenafbouw in de ggz gaat sneller dan is afgesproken. Al in 2018 zal het aantal intramurale bedden met een derde zijn afgenomen. ‘Zorgwekkend is dat er geen toename is van de investeringen in ggz-zorg aan huis.’
Snelle beddenafbouw ggz baart zorgen
Foto: ANP Roos Koole

Dat blijkt uit onderzoek van het Trimbos Instituut in opdracht van het ministerie van VWS.

Vooral minder ZVW-bedden

Met name de afbouw van beddencapaciteit die onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) valt, gaat sneller dan verwacht. Sinds 2011 neemt die jaarlijks af met gemiddeld zo'n 6 procent. In 2013 bedroeg de daling 7 procent. 'Als die trend zich voortzet, dan is de capaciteit al in 2018 met een derde afgenomen', zegt Trimbos-onderzoeker Frank van Hoof. Volgens de afspraken van het hoofdlijnenakkoord tussen de brancheorganisaties GGZ Nederland, Zorgverzekeraars Nederland en VWS zou dat doel pas in 2020 worden bereikt. De afname in de langdurige ggz-zorg gaat overigens een stuk langzamer. Het aantal plaatsen voor beschermd wonen is stabiel.

Druk verzekeraars op beddenafbouw

Naar de oorzaak van de snellere afname in de Zvw is het gissen. Duidelijk is wel dat verzekeraars druk zetten op zorginstellingen om het aantal bedden te verminderen, vertelt Van Hoof. 'Het is niet duidelijk of zorginstellingen daarin meegaan of dat ze geen weerstand kunnen bieden aan de druk.'

Minder inkomsten ggz

Van Hoof maakt zich zorgen dat het aantal herindicaties voor ambulante zorg niet toeneemt. 'De afspraken van het hoofdlijnenakkoord zeggen dat de afname van de beddencapaciteit hand in hand moet gaan met een toename van de ambulante zorg. Het idee is dat het beter is om mensen thuis te helpen. Maar dan moet er wel worden geïnvesteerd in die zorg en ondersteuning. Die investering zien we nog niet terug in de cijfers. Als dat op de lange termijn niet verandert, dan is dat zorgwekkend want cliënten hebben die zorg wel nodig. Voor instellingen is het lastig dat ze inkomsten zien wegvallen zonder dat daar iets tegenover staat.'

Ggz-zorg aan huis

CDA-Kamerlid Hanke Bruins Slot vraagt zich af of de ondersteuning voor ggz-cliënten in de wijk wel voldoende is. 'Ik krijg signalen dat psychiatrisch verpleegkundigen in de eerste lijn onvoldoende worden ingezet. De Federatie Opvang meldt dat het aantal mensen dat zich acuut verward voor onderdak meldt, toeneemt. In sommige regio's sluiten ggz-instellingen voorzieningen voor dagbesteding en dagopvang, terwijl die juist nodig zijn om het beleid van beddenafbouw te laten slagen. Het gaat om heel kwetsbare mensen. Ik wil van de minister weten of ze goed zicht heeft op de ontwikkelingen. Zijn er niet te veel veranderingen in de ggz-sector tegelijkertijd?' De Tweede Kamer heeft op 21 januari een Algemeen Overleg over de ggz.

Verzekeraars en gemeenten bakkeleien over ggz

Als het gaat om investeringen in de ambulante zorg, dan ligt de bal met name bij zorgverzekeraars. Tot 2015 waren ze alleen verantwoordelijk voor patiënten die korter dan één jaar intramuraal in behandeling zijn. Sinds 1 januari vallen ook de patiënten die drie jaar intramuraal in behandeling zijn onder de Zvw. Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de lichte ggz-zorg, de ambulante begeleiding en cliëntondersteuning. Het onderscheid is volgens Van Hoof niet zwart-wit. 'Daarom lopen er in alle regio's discussies tussen verzekeraars en gemeenten over wie welk deel van de behandeling betaalt', vertelt Van Hoof. 'Daar zit geen kwade opzet in. Partijen willen gewoon niet te veel betalen. Maar met name als de ggz-zorg integraal wordt aangeboden, zoals bij de Fact-teams (Functie Assertive Community Treatment, red.), kan dat lastig zijn.'

Geestelijke gezondheidszorg

Dossier met nieuws, opinie en achtergrond over de geestelijke gezondheidszorg (ggz).
Bekijk het dossier

6 reacties

  • jankoo

    Dagelijks nieuws, verwarde personen gevaar voor zichzelf en de samenleving, meer suicides tgv angst, onzekerheid, de-escalaties, niet zelfstandig kunnen functioneren, etc. We gaan dus weer terug naar af, toename geweldsdelicten, zwervende en verslaafde psychiatrische patiënten, etc. Elke euro die de zorg voorheen kostte gaat justitie drie euro kosten. Was dat de bedoeling van het grote steden beleid? Veiligheid die er de afgelopen jaren was wordt met het nieuwe beleid omgebogen naar onveiligheid voor patiënten en burgerbevolking. Vws, is er geen andere manier om zieken zo aan hun eind te laten komen? Schippers reageert slechts op individuele gevallen, bij Jinek brak ze al in voordat de vraag gesteld werd, 2 bezorgde meiden stellen protocollaire maatregel voor, ' ik pak het op' riep Edith. Waar zit het hart van vws, keihard en zakelijk, kwantiteit is het devies. Kwaliteit van zorg is niet meer geënt op zorg voor mensen maar zorg voor minder bedden en minder psychiatrische patiënten.

  • H.A.M.Linthorst

    Om die reden ben ik eind vorig jaar gestart met het maken van directe afspraken met woningbouwcorporaties in Almere over het belang van inzet van gekwalificeerde ambulante ggz-hulp van Kwintes. Zijzelf zijn vaak al in gesprek met de gemeente en politie i.v.m. overlast.
    Afname van ambulante hulp door aanscherpen van ciz-indicaties zorgde al voor meer problemen in de wijk. Nu gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor bewoners, zijn hier in principe afspraken over te maken direct met corporaties t.b.v.alle betrokkenen.

  • het kan beter

    De GGZ capaciteit korten is fout!. Het fatsoen bij de REGERING om met zieke mensen zorgzaam om te gaan is heel ver te zoeken. Wel propaganda voor roken, drank en gebruik drugs oogluikend toestaan in de samenleving. Het zou beter zijn als er meer gevangenis capaciteit komt voor foute bestuurders, zonder eten!

  • ziekmakend

    vertel eens wat nieuws.
    het is toch zonneklaar dat zorgverzekeraars gesteund door NZA en Mw Schippers en Dhr van rijn alleen letten op bezuinigen. Dit noemen zij kwaliteit. Dus het nieuwe woord voor bezuinigen heet kwaliteit. Kijk wat er in de somatiek gebeurt: afbouw zorginstellingen versterking eerste lijn dat was de lijn afspraak. En wat zie je in de praktijk? Wel de afbouw NIET de versterking. Kijk naar VGZ en huisartsen etc etc. Denken jullie dan dat dit kabinet, dat niet doordacht afbouwt en versterkt in de somatiek dit wel gaat doen voor GGZ??
    We kunnen onze ongenoegens constructief uiten door 18-3 SP te stemmen. Dan weet je dat in ieder geval intellectuelen in de 1ste kamer gaan komen zodat verstand en inzicht het daar wel gaat winnen van de alledaagse waan waaraan politici zich schuldig maken. In de zorg eisen zij evidence based werken. En wat doet Den Haag zelf??? Precies zoals de wind waait zo waait mijn hoedje. De SP is ook niet alles. Maar voor de zorg hebben zij het...de oplossing. En gezien hun intellectuele scholing hoop ik dan maar dat zij in de 1 ste kamer voor verstandige screening kunnen gaan zorgen

  • hugovanhuizen

    Ernstig zorgen maak ik me over de zorgverzekeraars die nu veel bepalen en macht hebben. Juist de niet weerbare, meer zorgmijdende groep komt echt in de knel. Dakloos, op straat en geen hulp. Nu zie ik ze al bij de supermarkt om geld vragen, voor de nachtopvang, die dan al gesloten is. Gemeentes zijn nog lang niet voorbereid en veel doen maar wat, met te weinig budget.

  • bezorgde

    De kanteling in de transitie past niet bij de ggz doelgroep. Eigen regie?
    Buurvrouw die zich bekommert om vreemde snoeshaan/a-sociaal typje?
    Geen geld meer in professionele begeleiding van maatjesprojecten, onvoldoende dagbesteding voor beschermd wonenden: dit gaat niet werken als op alle terreinen tegelijk bezuinigd wordt.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden