Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

MSB zweeft tussen hoop en mislukking

Met het ontstaan van het medisch-specialistisch bedrijf (MSB) spreken medisch specialisten voor het eerst met één mond. Of draagt het ontstaan van een bedrijf binnen het ziekenhuis bij aan bestuurlijke instabiliteit?
Pauline Meurs, dagvoorzitter.
Pauline Meurs, dagvoorzitter. - Foto: Hans tak

Het is nog te vroeg om te zeggen dat het medisch-specialistisch bedrijf (MSB) zijn meerwaarde heeft bewezen. Is de patiëntenzorg verbeterd of komt er van gelijkgerichtheid van belangen niets terecht omdat er twee kapiteins op het schip zijn? De meningen zijn verdeeld over het functioneren van MSB's tot nu toe, blijkt op het congres over het MSB dat Zorgvisie samen met de Federatie van Medisch Specialisten op 26 november heeft georganiseerd. Vertegenwoordigers uit de hoek van MSB's wijzen op de kansen. Voor het eerst zitten alle medisch specialisten uit het ziekenhuis samen in één bedrijf. De schotten tussen de maatschappen zijn verdwenen. Het succes van de cardiologen hangt samen met dat van de chirurgen of radiologen. 'Alle specialisten zitten samen aan tafel en het MSB-bestuur is gemandanteerd om afspraken te maken over kwaliteit', zegt Robbert Sie, bestuurder van de Federatie.

IGZ: meldt calamiteiten zonder vertraging

Stakeholders uit de externe wereld laten ook kritische geluiden horen. Hans Schoo, hoofdinspecteur curatieve zorg bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), ziet risico's voor de gelijkgerichtheid van belangen bij ziekenhuizen die meer dan één MSB hebben. 'Ziekenhuizen die vijf MSB's hebben, kunnen rekenen op extra aandacht van de IGZ. Gaat er wel voldoende aandacht uit naar het verbeteren van de patiëntenzorg?' Ook maakt Schoo zich zorgen dat het bestaan van MSB's leidt tot vertraging in het melden van calamiteiten aan de IGZ, omdat de specialisten in het MSB eerst zelf willen uitzoeken wat er is misgegaan. 'Calamiteiten horen zonder vertraging te worden gemeld aan de IGZ en de raad van bestuur van het ziekenhuis.'

Rabo: MSB als katalysator of 'show-stopper'

Rabo-bankier Michel van Schaik heeft al van begin af aan kritiek gehad op MSB's. Onlangs deed hij in een interview met Zorgvisie nog een duit in het zakje. Op het congres legt hij uit dat banken zich met miljoeneninvesteringen voor tientallen jaren binden aan ziekenhuizen. Voor banken is het essentieel dat er intern 'geen herrie in de tent is'. Daarom checkt Van Schaik of de intenties van het ziekenhuisbestuur parallel lopen met die van het MSB. 'Het MSB-bestuur moet echt gemandanteerd zijn door alle medisch specialisten. Het MSB moet dienstbaar zijn aan de belangen van burgers en durven om echte portfoliokeuzes te maken. Het zorgaanbod heeft een nieuwe structuur nodig: meer in de eerste lijn, minder in het ziekenhuis. Daarin kunnen MSB's een voortrekkersrol spelen.'

Piet Batenburg: 'MSB is gedurfd experiment'

Bestuursvoorzitter Piet Batenburg van het Catharina Ziekenhuis neemt geen blad voor de mond als hij de arena betreedt. Hij ziet het MSB als een 'gedurfd experiment'. 'Het uitbesteden van de kernactiviteiten aan een extern bedrijf gebeurt in geen enkele bedrijfstak. Dat is de wereld op zijn kop. Zeker niet als zo'n bedrijf wordt geleid door mensen die daar niet voor zijn opgeleid. Je zou verwachten dat zoiets eerst in een pilot wordt uitgetest. Maar nee, in de zorg wordt dit met een big bang ingevoerd tegen 50 tot 100 miljoen euro aan invoeringskosten. Het onderhoud van dit bestuurlijke circuit gaat jaarlijks ook 50 tot 100 miljoen euro kosten. ' MSB's zijn in de optiek van Batenburg niet bevorderlijk voor de bestuurlijke stabiliteit van ziekenhuizen. 'Een groot probleem is bijvoorbeeld dat het MSB-bestuur niet echt gemandanteerd is. Dat komt naar voren als het MSB-bestuur na raadpleging van de achterban moet terugkomen op eerder gemaakte afspraken. Als ziekenhuisbestuurder zit je niet aan tafel bij de discussies die de medisch specialisten onderling hebben.'

Hein Abeln: MSB is nog niet volwassen

Het gaat nog jaren duren voordat MSB's bestuurlijk volwassen zijn, vindt bestuursadviseur Hein Abeln van Twynstra Gudde. Het zal tijd kosten voordat medisch specialisten onderling op één lijn zitten. Dat is een onvermijdelijk proces waarin de specialisten onderling vechten om posities, macht en invloed. Hij raadt specialisten aan om niet te veel macho-gedrag te vertonen, omdat dit contraproductief werkt. Abeln benadrukt het belang van een cultuur waarin dokters elkaar aanspreken op zaken die niet goed gaan. 'Als zo'n cultuur ontbreekt, is dat een bedrijfsrisico.' Verder doen specialisten er goed aan om zich te ontwikkelen van autonome solisten tot bevlogen netwerkers en is het zaak dat er 'bezieling' is bij de dokters over de koers van het ziekenhuis.

Pauline Meurs: investeer in elkaar

Dagvoorzitter Pauline Meurs, hoogleraar en voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving (RVS), maakt aan het einde van de dag de balans op. Ze stelt vast dat ziekenhuisbestuurders en medisch specialisten in het MSB er goed aan doen om in elkaar te investeren. 'Er moet duidelijkheid komen over hoe MSB's en ziekenhuisbestuur taken verdelen en met geld omgaan. MSB's moeten bepalen wat hun relatie is tot verpleegkundigen en andere professionals in het ziekenhuis. Er is ruimte voor een eigen identiteit van MSB's, mits ze de gezamenlijkheid met het ziekenhuis niet uit het oog verliezen. MSB's moeten niet terugdeinzen voor portfoliokeuzes. Ga in een veilige context samen kijken wat er goed gaat en wat niet werkt. De buitenwereld zal u beoordelen op resultaten en bestuurlijke stabiliteit.'

Integrale bekostiging ziekenhuizen

Specialisten en bestuurders moeten vanaf 2015 samen onderhandelen over de prijs die zij vragen per aandoening. Hoe dat verloopt, leest u in dit dossier.
Bekijk het dossier

Foto

  • Robbert Sie en Léon Winkel.

    Robbert Sie en Léon Winkel.

    Foto: Hans Tak
  • Pauline Meurs met Marcel Daniëls en Hans Schoo.

    Pauline Meurs met Marcel Daniëls en Hans Schoo.

    Foto: Hans Tak
  • Piet Batenburg.

    Piet Batenburg.

    Foto: Hans Tak

2 reacties

  • Sleepmaker

    U is geen specialist concludeer ik

  • lbaas

    Piet Batenburg was met een straatlengte de "man of the match" in deze MSB-arena.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden