Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Intensivisten twisten al vijf jaar over IC-richtlijn

Intensivisten slagen er niet in om een nieuwe richtlijn voor de intensive care (IC) op te stellen. De belangen van kleine IC’s staan lijnrecht tegenover die van de grote IC’s.
Intensivisten twisten al vijf jaar over IC-richtlijn
Foto: ANP Intensive care

Intensivisten zijn al ruim vijf jaar bezig met het opstellen van een richtlijn die definieert wat goede IC-zorg is. Een richtlijnencommissie heeft een jaar geleden een concept gepubliceerd, maar die stuit op grote weerstand bij ziekenhuizen met kleine IC's (level 1). De intensivisten zouden deze week bijeenkomen, maar de richtlijnencommissie heeft de bijeenkomst een maand uitgesteld.

Belangenconflict kleine en grote IC's

Bronnen dichtbij het overleg melden dat er een belangenconflict speelt tussen ziekenhuizen met een kleine en een grote IC. De IC's level 1 hebben moeite om aan de voorwaarden van de conceptrichtlijn te voldoen. Zo moet er 24/7 een intensivist aanwezig zijn. In een klein team is dat lastig te organiseren. Als de nieuwe richtlijn wordt ingevoerd, dan moeten ziekenhuizen genoegen nemen met een lager niveau IC of de IC zelfs helemaal opdoeken. Dat heeft grote gevolgen voor de rest van het ziekenhuis. De intensivisten van de kleine IC's staan dan ook recht tegenover die uit de grote ziekenhuizen. Ze denken dat de grote ziekenhuizen, gedreven door eigenbelang, enkel uit zijn op concentratie van de zorg.

Uit vereniging stappen

Het wantrouwen is de afgelopen jaren zo hoog opgelopen dat de intensivisten van de kleine IC's vorig jaar hebben gedreigd een eigen vereniging op te richten. Dat is uiteindelijk niet gebeurd. Maar het belangenconflict belemmert de invoering van de nieuwe richtlijn. Frank de Grave, voorzitter van de Federatie van Medisch Specialisten, riep de intensivisten onlangs op hun strijdbijl te begraven. Bij de officiële oprichting van de Federatie eind januari zei hij dat als de intensivisten er niet uitkomen, andere partijen het initiatief zullen overnemen. Hij doelde onder meer  op het Kwaliteitsinstituut dat gebruik kan maken van zijn doorzettingsmacht. Het Kwaliteitsinstituut laat desgevraagd weten op dit moment andere prioriteiten te hebben.

IGZ kritisch over IC level 1

Het conflict heeft een lange voorgeschiedenis. In 2007 dreigde de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) tien kleine IC's met sluiting, omdat zij hun bezetting niet op orde hadden. De kleine ziekenhuizen huurden destijds rap intensivisten in of lieten de anesthesist in het ziekenhuis blijven. Maar de IGZ is nog steeds kritisch over de IC's in kleine ziekenhuizen. De intensive care van veertig afdelingen met niveau 1 vertoont gebreken, zo staat in het recent verschenen jaarverslag. Daarvan hebben er acht geen recente visitatie gehad en is op twaalf de permanente beschikbaarheid van een intensivist niet gegarandeerd. Bijna de helft wijkt af van de richtlijn. Bovendien duidt de lange gemiddelde beademingsduur (87 uur) op patiënten met een complexe zorgvraag, die thuishoren op een hoger niveau. De inspectie verwacht dat de nieuwe IC-richtlijn leidt tot betere regioafspraken over indicaties en transport naar een passende IC.

Lange beademingsduur

Volgens de kleine ziekenhuizen gaat de IGZ er ten onrechte vanuit dat de huidige richtlijn (uit 2006) niveau 1 IC's verplicht patiënten die langer dan drie dagen worden beamend over te plaatsen naar een IC level 2 of 3. 'In de richtlijn van 2006 staat dat er bij een beademingsduur van 72 uur of meer overlegd moet worden. Het is dus volstrekt gebruikelijk dat patiënten langer dan drie dagen worden opgenomen', zegt Georg Kluge, intensivist in het Slotervaart. 'Het idee van overplaatsing is niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, maar op consensus onder de richtlijnmakers.'

Overlevingskans verschilt niet

Een tweede bezwaar van de kleine ziekenhuizen richt zich op het uitgangspunt dat complexe zorg op een IC level 2 of 3 hoort. 'Bijzondere vormen van zorg, zoals multi-traumazorg, hart- en hersenchirurgie en leukemiebehandeling, zijn niet in elk ziekenhuis aanwezig. Maar dat geldt niet voor algemene IC-zorg. Voor intensivisten en hun behandelteam op een IC level 1 is dat routinewerk. In recent onderzoek hebben we ook kunnen aantonen dat de overlevingskans op een IC level 1 niet verschilt van een IC niveau 3. Wij willen niet dat er opnieuw een richtlijn komt die is gebaseerd op aannames, een persoonlijke visie of op de ideologie dat groter beter is. Hij moet gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek. Daar is het ons om te doen.' De richtlijnencommissie en de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care waren niet bereikbaar voor commentaar.

2 reacties

  • lbaas

    Een goede zaak dat het dilemma tussen kwaliteit en beschikbaarheid eens over het voetlicht komt. In de andere disciplines hebben de volumenormen de kleine maatschappen/vakgroepen evenzeer naar de marge
    verdrongen. Door de kwetsbaarheid van hun kleinschaligheid hebben ze echter een nauwelijks hoorbare stem. Het gaat wel degelijk om belangen, zowel professioneel als kwalitatief. Wanneer partijen daarin zo ver uit elkaar dreigen te raken kan een mediator voorkomen dat het meningsverschil escaleert. De mediator kan ruimte in het gesprek creëren waarin partijen mogelijkheden zien die beider belangen meer dan voldoende dienen. Het is slechts een kwestie van willen. Want ook hier geldt dat waar een wil is ook een weg gevonden wordt.

  • bezorgde

    Zonder IC kun je je ziekenhuis wel opdoeken. Laten we niet ons goeddekkende systeem laten afbreken door marktwerking en vergoedt IC zorg ook regionaal.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden