Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Onvoldoende samenwerking bij transformatie langdurige zorg’

Het schort aan goede samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars bij de transformatie van de langdurige zorg. ‘De transformatie vraagt om verbindingen, partnerschap en gedeelde verantwoordelijkheid’, schrijft de Transitiecommissie Sociaal Domein in haar derde voortgangsreportage aan minister Plasterk van Binnenlandse Zaken.
‘Onvoldoende samenwerking bij transformatie langdurige zorg’
Foto: rgbstock/Lee

'Er is tijd, ruimte en vertrouwen nodig om de transformatie van de langdurige zorg te laten slagen', stelt de Transitiecommissie Sociaal Domein (TSD). Het kabinet heeft deze commissie, onder leiding van Han Noten, vorig jaar opgericht om een vinger aan de pols te houden bij de decentralisatie van de zorg naar gemeenten. De commissie roept gemeenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars op te erkennen dat er sprake is van een botsing van culturen, dynamiek en werkelijkheden. Wil de decentralisatie van de zorg slagen, dan moeten er in de regio dialogen ontstaan tussen deze stakeholders. 'Samenwerking en een voortdurend en gelijkwaardig gesprek tussen partijen is de enige weg naar innovatie.' Het draait volgens de commissie om goede zorg en ondersteuning voor burgers die dat nodig hebben en niet om 'gemiddelde scores, om codes of om systemen'.

Wantrouwen in de jeugdzorg

De commissie maakt zich zorgen over de dynamiek tussen gemeenten en zorgaanbieders bij de decentralisatie van de jeugdzorg. Er zou regelmatig sprake zijn van een 'stroeve relatie' tussen gemeenten en ggz-instellingen. Ggz-organisaties gaan er dikwijls van uit dat gemeenten een gebrek aan kennis tentoonspreiden, onvoldoende oog hebben voor de privacy van cliënten en het belang van de professionele verantwoordelijkheid van zorgverleners. Gemeenten op hun beurt zetten vraagtekens bij de bereidheid van de ggz-sector om te transformeren en daarbij samen met de lokale overheid op te trekken. 'Minder machtstaal en meer samenwerking zijn nodig om het onderlinge wantrouwen in de jeugdhulp te doorbreken en tot innovatie te komen.'

Wijkteams zijn zoekende

De sociale wijkteams is een ander terrein waar de samenwerking stroef verloopt. Binnen de teams is er onduidelijkheid of onbekendheid welke oplossingen binnen de eigen invloedssfeer liggen en welke niet. Er is onder teams angst voor 'de verkeerde beslissing' in de ogen van toezichthouders en of de accountant. 'De opgelegde beleidsbeperking wint het soms van de beschikbare beleidsvrijheid, regels bieden meer houvast dan improviseren', schrijft de commissie. Dat moet anders, vervolgt de commissie, want de transformatie moet juist meer ruimte bieden aan zorgprofessionals om de juiste oplossingen te vinden voor hulpbehoevende burgers. De commissie roept wijkteams op 'om  niet te doen wat mogelijk is, maar om mogelijk te maken wat nodig is'. Wethouders en zorgbestuurders zouden de wijkteams daartoe de ruimte moeten geven.

Code Verantwoordelijk Marktgedrag Thuisondersteuning

Een ander hoofdpijndossier is de zorginkoop bij de Wmo. Commissielid Doekle Terpstra heeft op verzoek van staatssecretaris Martin van Rijn van VWS onlangs een code opgesteld met belangrijke stakeholders over het stellen van fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden bij de inkoop van huishoudelijke hulp. Het doel daarvan is om te voorkomen dat burgers en thuiszorgmedewerkers de dupe worden van zorginkoop waarbij de laagste prijs leidend is. 'Als deze code er een jaar geleden was geweest, dan hadden veel ontslagen voorkomen kunnen worden', verklaart Terpstra in een interview dat binnenkort verschijnt in Zorgvisie Magazine. Terpstra is keynote op het congres over innoveren tijdens de decentralisatie van de zorg, dat Zorgvisie op 1 december organiseert.

Transitie langdurige zorg

De AWBZ gaat in delen over naar de Wmo en de Zorgverzekeringswet. Ook de Participatiewet en de Wet jeugdzorg worden gedecentraliseerd. Hoe verloopt deze enorme stelselwijziging?
Bekijk het dossier

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden