Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Doorbreek hiërarchie in verpleeghuizen’

Meer autonomie van zorgverleners in verpleeghuizen draagt bij aan betere dementiezorg. Verpleeghuizen doen er goed aan de hiërarchische aard van de organisatie te doorbreken, stelt psycholoog Bernadette Willemse.
zorgverlenersFotolia400.jpg
Foto: Fotolia400

Dat zijn de belangrijkste bevindingen van Bernadette Willemse, programmahoofd Ouderen bij het Trimbos-instituut in haar proefschrift Working conditions and person-centredness of the dementia care workforce. Willemse, die op 11 november haar proefschrift verdedigde, ontdekte dat als zorgverleners meer autonomie hebben om hun eigen werk in te delen, dat dit goed is voor hun welbevinden. Ze hebben dan minder last van de nadelige effecten van hoge werkdruk, waar velen mee te maken hebben in verpleeghuizen. ‘Er is minder emotionele uitputting. Daarnaast draagt autonomie bij aan een positief gevoel dat ze bekwaam zijn om hun werk goed te doen. Ook de neiging om uit onvrede van baan te wisselen, neemt af. Niet onbelangrijk bij een krappe arbeidsmarkt’, zegt Willemse.

Hiërarchische aansturing
Verpleeghuizen doen er volgens Willemse goed aan de hiërarchische aard van de organisatie te doorbreken. ‘Het is belangrijk dat leidinggevenden medewerkers de ruimte geven om zelf beslissingen te nemen in hun werk. Het moet niet zo zijn dat de leidinggevenden bepalen wat iedereen moet doen.’ Of er in zorgorganisaties met meer hiërarchische lagen minder autonomie is op de werkvloer, durft Willemse niet te zeggen omdat dit buiten de scoop van haar onderzoek viel. ‘Dat zou goed zijn om te onderzoeken.’

Kleinschalige zorg is persoonsgerichter
Willemse heeft wel vastgesteld dat een kleinschaliger manier van werken, waarin zorgverleners met bewoners zelf bepalen wanneer ze opstaan en eten, samengaat met minder ervaren werkdruk van medewerkers en meer autonomie. ‘Mogelijk zijn er dan minder deadlines en onderbrekingen op een dag. Er komt bijvoorbeeld niet iemand op een bepaalde tijd de maaltijden brengen of een bewoner ophalen voor een activiteit. De verzorgenden kunnen dus makkelijker afstemmen op het ritme van de bewoners; zij hebben meer ruimte om te bepalen hoe zij de dag inrichten. Als iedereen een keer wat later uit bed is, kunnen zij later koffiedrinken en daarom ook wat later met de middagmaaltijd beginnen zonder dat het schema daardoor meteen in de war raakt. Het is dus minder taakgericht. Er ontstaat een meer ontspannen sfeer voor bewoners en medewerkers.’

Bezuinigen onder het mom van autonomie
Zorgorganisaties moeten oppassen met het rücksichtslos wegsnijden van managementlagen, zoals dat op verschillende plekken in Nederland is gebeurd. ‘Je kunt niet de managers wegbezuinigen onder het mom van autonomie en zorgverleners het verder maar zelf laten uitzoeken. Zelfsturing moet je geleidelijk invoeren. Bovendien moeten er altijd leidinggevenden in de organisatie zijn die kunnen begeleiden, coachen en als rolmodel kunnen dienen.’

Mismatch management en werkvloer
Het is ook belangrijk dat een organisatie een visie heeft op persoonsgerichte zorg. Willemse heeft in de tien jaar dat ze als psycholoog werkte in verpleeghuizen regelmatig een mismatch gezien tussen management en werkvloer. ‘Soms zijn er op de werkvloer zorgverleners die beschikken over de vaardigheden om persoonsgerichte zorg te leveren, maar lukt dat niet omdat managers de bijbehorende visie en waarden niet delen. Steun van leidinggevenden is erg belangrijk voor het leveren van zorg waarbij bewoners centraal staan.’

Dossier Ouderenzorg
In het dossier ouderenzorg draait het om langer thuis wonen, verpleeghuizen en gezond blijven.

3 reacties

  • klachtenoverdezorg

    Dit kan ook niet goed uitpakken. Samenwerking met mentorschap waardoor client buiten spel wordt gezet met alle gevolgen van dien. Ik kan niet genoeg waarschuwen dat het mentorschap door zorginstellingen wordt verzocht om de macht te behouden door hun samenwerking. Daarom wederom een oproep: heeft u ervaringen met de volgende mentor. Paul Legebeke van balans 21 te Uithoorn. meld u zelf en stuur een mail naar: miriambee@hotmail.com

  • sebastiaan@seniorenzorgplan.nl

    En om die reden zouden zorgverleners massaal ZZP'er kunnen worden. Per definitie geen gezag / hiërarchie meer. Bovendien goedkoper voor de opdrachtgever en betere netto-verdiensten. Ja, ook met arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenopbouw. Breek de hiërarchie van onderop en ga niet wachten op verandering van boven!

  • robbar

    En die van Zorgkantoren. En die van zorginstellingen. En die van de Overheid. En zo kan ik wel even doorgaan.

Of registreer u om te kunnen reageren.