Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

NZa wil toezicht op MSB’s intensiveren

De vorming van msb’s heeft veel tijd, geld en energie gekost en tot op heden niets opgeleverd. Het toezicht is wel vertroebeld.
1. toezicht301stockxchng.jpg
Stockxchng

Dat staat in de Monitor integrale bekostiging medisch specialistische zorg die de NZa gisteren uitbracht. 

Valse verwachtingen
Van de verwachtingen die de overheid heeft gewekt met integrale bekostiging is niets uitgekomen, zo concludeert de NZa. De overheid heeft de integrale bekostiging ingevoerd om het zorgstelsel te vereenvoudigen. De productie zou doelmatiger worden omdat andere zorgprofessionals taken van medisch specialisten kunnen overnemen, het zou zorgen voor een gelijk speelveld tussen instellingen met medisch specialisten in loondienst en instellingen met medisch specialisten in maatschappen. De bekostiging zou de zorgverzekeraars in staat stellen selectief in te kopen en de belangen tussen bestuurders en medisch specialisten zouden gelijk worden gericht.

Geld
Naar nu blijkt, heeft de vorming van medisch specialistische bedrijven veel tijd en geld gekost. Dat geld is opgegaan aan juristen, adviseurs en fiscalisten en kon niet aan patiëntenzorg worden besteed. De zorgconsument merkt helemaal niets van de veranderde bekostiging en de zorg zelf is er ook niet beter van geworden. De samenwerking tussen raden van bestuur en medisch specialisten lijkt er niet wezenlijk door veranderd, zo stelt de NZa: waar de verhoudingen goed waren, zijn ze dat nog steeds. Van de specialisten in msb’s is 67 procent tevreden met de huidige situatie, tegen slechts 35 procent van de bestuurders. Ook 35 procent van de bestuurders ziet geen fundamentele verandering in aansturing of vindt het nog te vroeg om te oordelen.

Zorgverzekeraar
De zorgverzekeraar hoeft sinds 2015 nog maar met één partij, het ziekenhuis, integrale afspraken te maken. In de praktijk is het msb vrijwel altijd betrokken bij onderhandelingen tussen de zorgverzekeraar en het ziekenhuis. Hierdoor is de onderhandelingspositie niet veranderd. Van taakherschikking is nog nauwelijks sprake, hoewel dit zou kunnen veranderen naarmate er meer druk op de tarieven komt. Medisch specialisten in msb’s voelen zich naar eigen zeggen meer betrokken bij de strategievorming en wisselen meer informatie uit met het bestuur.

Herverdeling
De NZa stelt vanaf 2015 geen aparte honorariumomzetplafonds en honorariumtarieven meer vast. De invoering van integrale tarieven maakt een herverdeling van de kosten mogelijk, bijvoorbeeld in een combinatie van vaste- en variabele vergoedingen. De hoogte van de variabele vergoeding is te koppelen aan prestatie-indicatoren. Deze herverdeling kan positieve prikkels geven voor kwaliteit, veiligheid en de borging van patiëntbelangen. In de praktijk blijken msb’s echter in hoofdzaak productieafspraken te maken. 

Fiscale risico’s
De belangrijkste drijfveer om voor een bepaald samenwerkingsmodel te kiezen was om geen risico te lopen ten aanzien van de eigen fiscale positie. Het ziekenhuis vreesde een aanslag voor loonheffing en de specialist was bang zijn fiscale ondernemersvoordelen te verliezen. De NZa spreekt geen voorkeur uit voor het model waarin de verhouding tussen bestuur en msb is gegoten. Wel vindt ze dat invoering van het participatiemodel op te veel problemen stuit, zoals onduidelijke wetgeving op het gebied van belasting en topinkomens. De NZa adviseert de overheid om meer duidelijkheid te scheppen als deze het participatiemodel als serieuze mogelijkheid ziet. Daarbij wil de NZa direct kunnen optreden tegen maatschappen als door hun samenwerkingsmodel publieke belangen in het geding komen. Hiervoor is aanpassing nodig van de Wmg; dit voorstel ligt bij de Tweede Kamer.

Concurrentie
Ongeveer tachtig procent van de msb’s geeft aan uitsluitend aan één instelling verbonden te zijn. Circa tien procent van de instellingen heeft een samenwerkingsovereenkomst met een msb dat aan meerdere instellingen is verbonden, dit komt vooral voor bij kaakchirurgen. De meeste grote msb’s vertegenwoordigen het merendeel van de specialismen in het ziekenhuis, een aantal specialismen is apart georganiseerd in een eigen msb. Het risico dat msb’s het ziekenhuis gaan beconcurreren door zich aan meerdere ziekenhuizen te verhuren, lijkt volgens de NZa vooralsnog klein. Temeer daar er geen fiscaal voordeel mee is te behalen.

Toezicht
Van de raden van toezicht is ruim de helft ontevreden met de komst van de msb’s. Zij zien de aansturing verslechteren. Het msb is als aparte organisatie binnen het ziekenhuis gecreëerd, waarbij de belangen op onderdelen uiteenlopen. De aansturing is complexer geworden en vrijgevestigde medisch specialisten zijn op meer afstand van het ziekenhuis komen te staan. Het msb heeft geen WTZi-erkenning nodig en is daarom ook niet verplicht een eigen raad van toezicht in te stellen. Ook valt het msb niet onder de reikwijdte van de Wet normering topinkomens. De raad van toezicht heeft juridisch en formeel geen directe invloed op het msb. De raad van toezicht kan alleen ziekenhuisbestuurders naar huis sturen bij disfunctioneren, niet het msb-bestuur. Het msb-bestuur kan alleen door de eigen achterban ter verantwoording worden geroepen.

Grip op msb
Het toezicht op msb’s moet beter. Veel toezichthouders vinden het lastig om grip te krijgen op de msb’s. De NZa vindt dat ongewenst: zij adviseert raden van toezicht zo veel mogelijk in gesprek te gaan met msb’s. De afspraken tussen het instellingsbestuur en het msb zijn in de samenwerkingsovereenkomst vastgelegd. De raad van toezicht kan een sterkere grip krijgen op het msb door zich grondiger te verdiepen in de samenwerkingsovereenkomst en daar vervolgens meer invloed op uit te oefenen. De NZa vraagt msb’s om meer openheid van zaken te geven aan de raad van toezicht, ondanks dat zij daar niet wettelijk toe zijn verplicht.

Monitor
De NZa baseert de monitor op cijfermatige analyses en beschrijft de situatie tot 2015. Over 2015 is nog geen cijfermateriaal voorhanden. De NZa baseert haar uitspraken over dat jaar op een enquête en gesprekken die het afgelopen half jaar zijn gehouden onder relevante partijen. 

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden