Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Prevalidatie’ helpt darmkankerpatiënten

Dankzij een nieuwe multidisciplinaire aanpak worden 75-plussers bij het Reinier de Graaf ziekenhuis fit afgeleverd aan de operatietafel. Daardoor verlaten ze het ziekenhuis gezonder en is de opnameduur korter.
Slim gevonden - Reinier de Graaf Sport Fotolia.jpg
Fotolia.

Uit onderzoek van onder anderen chirurg Jan Willem Dekker bleek dat het risico op overlijden een jaar na een operatie aan darmkanker bij ouderen op 25 procent lag. Dat was te hoog, vond het Reinier de Graaf Ziekenhuis, waar jaarlijks gemiddeld 60 75-plussers met de ziekte komen. ‘We wilden de mortaliteit en het operatierisico bij patiënten met darmkanker verminderen. Juist bij 75-plussers komt deze ziekte vaak voor, terwijl dit een kwetsbare doelgroep is’, legt verpleegkundig specialist Sandra de Bruijn. ‘We geloven niet in enkel postoperatieve revalidatie, dus voor de patiënten die dit willen en bij we het mogelijk is, hebben we een nieuw traject ontwikkeld.’

Prevalidatie
Met een multidisciplinair team van zorgprofessionals zet het ziekenhuis nu in op prevalidatie om de conditie van patiënten te optimaliseren. De patiënten die gediagnostiseerd zijn met darmkanker worden sinds 2014 aan de poort gescreend. Op die manier wil het ziekenhuis erachter komen wat zij nodig hebben om zo fit mogelijk aan de start – de operatietafel – te verschijnen. ‘We willen een zo kort mogelijke opname, waarbij mensen snel weer gaan bewegen en zo gauw mogelijk terug zijn op het oude functionele niveau.’

Operatie bij darmkankerpatiënten
Om dat te bereiken wordt vanaf de diagnose ingezet op verschillende facetten van gezondheid. Zo wordt de patiënt vier tot zes weken lang getraind om zijn fysieke gezondheid te verbeteren. ‘Daarmee wijken we af van de norm: zo snel mogelijk opereren. We moeten ook goed aan de patiënten zelf uitleggen waarom we ervoor kiezen om de operatie uit te stellen, maar vaak begrijpen ze dit’, zegt De Bruijn. Eerst wordt de conditie van de patiënt in kaart gebracht, dan wordt er een trainingsschema gemaakt en kan de patiënt twee keer per week naar een fysiotherapeut. Het ziekenhuis werkt hiervoor samen met Florence en Pieter van Foreest. ‘Veel patiënten willen zelf de regie houden, dus we zorgen ervoor dat ze ook in dichtbij huis naar de fysiotherapeut kunnen.’

Kijkoperatie
De aanpak is multidisciplinair. Er wordt niet alleen getraind, maar patiënten krijgen ook speciaal op hen afgestemde voedingsadviezen of bijvoorbeeld een ijzerinfuus om bloedarmoede tegen te gaan. Daarnaast wordt er een geriater ingezet om verwardheid tijdens de opname te voorkomen. Na een maand tot zes weken volgt de chirurgische ingreep, die bij het Reinier de Graaf vaak bestaat uit een kijkoperatie. ‘Daardoor hebben patiënten minder pijn na de operatie, is er minder bloedverlies, nauwelijks littekenweefsel en een sneller herstel. We zetten zoveel mogelijk in op de kijkoperatie’, zegt De Bruijn. Na de operatie worden patiënten aangespoord om ze snel mogelijk weer te gaan staan en net zo goed te eten als daarvoor. De verdere revalidatie kan in het Pieter van Foreest of Florence.

Succes van prevalidatie
Het ziekenhuis merkt dat het traject succes heeft. Tachtig procent van de 75-plussers met darmkanker volgt het traject, waarbij wordt ingezet op ontslag vanaf de zesde dag na de operatie. 'Zowel patiënten als mantelzorgers zijn enthousiast. We bieden met dit traject echt wat anders dan een revalidatie in een verpleeghuis. Door de training zien we dat patiënten als ze het ziekenhuis verlaten echt in betere staat zijn dan ervoor. Sommige patiënten willen zelfs blijven sporten.
Met hoeveel tijd de ligduur exact is verkort, wordt nog wetenschappelijk onderzocht. De eerste cijfers geven een indicatie: van 11,4 dagen in 2012 naar 7,4 dagen in 2014. Het ziekenhuis hoopt met de prevalidatie een manier te hebben gevonden om patiënten ook in de toekomst te helpen. ‘Er komt enorm veel op ons af. De verwachting voor 2040 is een verdubbeling van de vergrijzing, dus dat betekent meer patiënten met darmkanker. We moeten ons blijven afvragen hoe we die groep kunnen bereiken.’

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden