Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Academische ziekenhuizen vrezen verslechtering IC-zorg

Met de nieuwe richtlijn voor de intensive care dreigt de IC-zorg ernstig te verslechteren. Dat staat in de reactie van de Nederlandse Federatie van UMC’s (NFU) op het concept van het Zorginstituut Nederland (ZIN).
IC_imago62230122h_SpringerFachmedienDE_450.jpg
NFU: 'Iedereen kan op een kleine IC komen met een beperkte bezetting en expertise' - Foto: Springer FachmedienDE

Normaal gesproken stellen experts van medisch specialisten zelf de richtlijnen op voor hun beroepsgroep. Maar de intensivisten kwamen er onderling niet uit. Maar liefst vijf jaar hebben ze gesleuteld aan een richtlijn die de huidige uit 2006 moest opvolgen. De gemoederen liepen hoog op. IC’s van kleine ziekenhuizen vreesden voor hun voortbestaan, omdat ze niet zouden kunnen voldoen aan de eisen voor een 24/7-bezetting.

Zorginstituut neemt regie over
Toen ze de uiterste deadline van 31 december 2015 niet hadden gehaald, nam het Zorginstituut Nederland (ZIN) de regie over. De Adviescommissie kwaliteit van het ZIN is onder leiding van gynaecoloog Jan Kremer voortvarend te werk gegaan. In betrekkelijk korte tijd lag er een nieuw concept. Het ZIN heeft dit voorgelegd aan de besturen van diverse betrokken partijen, zoals de NFU en de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC). Beide organisaties zijn uiterst kritisch.

NFU: ernstige verslechtering IC-zorg
De NFU schrijft in een reactie in mei aan ZIN, waarover Zorgvisie beschikt, dat ‘de standaard onvoldoende is en geen stimulans biedt voor verbetering en zelfs niet voor het op peil houden van de kwaliteit. De belangrijkste discussiepunten uit de conceptrichtlijn 2015 lijken te zijn geschrapt en de verworven verbeteringen en sterke punten uit de richtlijn van 2006 zijn erg afgezwakt, waardoor het risico is dat de kwaliteit van de IC-zorg in Nederland ernstig zal verslechteren’. De NFU vindt het kwalijk dat in de nieuwe richtlijn toetsbare kwaliteitsnormen ontbreken. Ieder ziekenhuis is vrij om zelf normen op te stellen. Dat bemoeilijkt het werk van kwaliteitsvisitaties en de handhaving door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

Zorgen over bezetting op kleine IC
Een ander kritiekpunt van de NFU is dat de niveau-indelingen van IC’s verdwijnen. Er zijn nu nog drie niveaus, waarbij voor elk niveau eisen gelden voor formatie en financiering. Door dit los te laten ontstaat  een situatie waarin ‘iedereen in principe terecht kan op een kleine IC met beperkte expertise. Dat is een onwenselijke situatie’. De NFU vreest dat op kleine IC’s situaties kunnen ontstaan waarbij er geen intensivist en ook geen intensivist-in-opleiding aanwezig is voor ernstig zieke patiënten. Ook is niet goed geregeld in welke situaties patiënten moeten worden overgedragen aan grotere IC's.

Bezuinigingsdruk
De NFU verwijst naar een IGZ-rapport uit 2009 waarin de Inspectie pleit voor een kwantitatieve en kwalitatieve personeelsbezetting op de IC. Die ontbreekt echter in de IC-richtlijn, terwijl die wel is vastgesteld voor de operatiekamer. De NFU verwacht dat de bezuinigingsdruk in ziekenhuizen zal leiden tot een slechtere bezetting op de IC. De nieuwe richtlijn zal ook leiden tot discussies tussen verzekeraars en ziekenhuizen over kosten van de IC.

Nieuwe richtlijn als bijlage bij oude
Om de richtlijn te verbeteren doet de NFU enkele aanbevelingen. De opvallendste is de nieuwe richtlijn te beschouwen als een aanvulling op de huidige richtlijn uit 2006. Verder wil de NFU dat de regie weer wordt teruggeven aan experts, met name de intensivisten. Een nieuwe commissie zou, in samenspraak met het ZIN, een nieuwe richtlijn moeten opstellen.

NVIC: onvoldoende en onuitvoerbaar
De kritiek van de NVIC is van gelijke strekking, maar de brief is veel beknopter. De NVIC pleit voor strikte eisen en normeringen voor verschillende IC-niveaus en beschouwt het ‘voorliggende voorstel als onvoldoende om als kwaliteitsstandaard te dienen voor de Nederlandse IC-patiënt’. Ook voor kwaliteitscontrole en handhaving is deze richtlijn ‘onuitvoerbaar’.

IC-richtlijn zonder draagvlak?
De brieven van de NFU en NVIC zijn van mei. Zorgvisie heeft alle partijen om een toelichting gevraagd. In een reactie via de mail laat het ZIN weten dat de nieuwe richtlijn niet een aanvulling wordt op die van 2006, maar ervoor in de plaats komt. Het ZIN reageert niet op de vraag of de reactie van de NFU leidt tot aanpassing van het concept. Ook de NFU wil pas reageren als de richtlijn af is. Volgens de NVIC valt er weinig nieuws te melden zo lang de definitieve richtlijn niet af is. De Adviescommissie van ZIN zou bijna klaar zijn met de definitieve versie. Het bestuur van ZIN zou nog deze maand de richtlijn vaststellen. Deze kan hoogstwaarschijnlijk niet rekenen op instemming van de academische ziekenhuizen en de intensivisten. Een maand geleden noemde VUmc-intensivist Armand Girbes, een van de architecten van de oude richtlijn uit 2006, de nieuwe richtlijn een gevaar voor IC-patiënten.

 

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden