Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Ziekenhuisfusies garanderen geen kwaliteitswinst

Een ziekenhuisfusie zorgt er lang niet altijd voor dat de kwaliteit van zorg verbetert. Dat is de belangrijkste conclusie uit een onderzoek dat Significant in opdracht van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft gedaan.
Ziekenhuisfusies-400-Fotolia.jpg
Foto: Fotolia.

Het onderzoek richt zich op 14 gefuseerde ziekenhuizen, die worden vergeleken met andere niet-gefuseerde ziekenhuizen. De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat een verbeterde kwaliteit na een ziekenhuisfusie niet te bewijzen is. Tegenover alle positieve effecten, staan vrijwel altijd ook negatieve resultaten van het samenvoegen. Vooral de proces- en structuurkenmerken worden door een fusie beïnvloed, blijkt uit het onderzoek. ‘Je maakt van twee organisaties, één. Beide bedrijven hebben een eigen cultuur en hun eigen werkprocessen, die matchen echter niet altijd’, zegt Saskia Bierling, woordvoerder van de ACM. ‘Voordat je echt een efficiency-slag hebt gemaakt, ben je zo een paar maanden of jaren verder.’

Effecten ziekenhuisfusies
Significant ontdekte ook dat ziekenhuizen een fusie veel schaal- en schokeffecten tot gevolg heeft. Dat wil zeggen dat ze bijvoorbeeld ineens aan de volumenormen kunnen voldoen, gedifferentieerd kunnen werken of hun opleidingsstatus kunnen versterken. Ook leren ze van elkaar door hun best practices uit te wisselen. Dat betekent echter niet per definitie dat de kwaliteit omhoog schiet, zegt Bierling. ‘Het ene ziekenhuis kan heel goed zijn in één onderdeel, terwijl het andere uitblinkt in iets anders. Maar daar tegenover staat vaak dat ze allebei heel slecht zijn in weer andere onderdelen. Bij iedere fusie is het samenvoegen van de goede elementen een standaardproces, maar dat wordt opgeheven door de zaken waar ze minder goed in zijn.’

Kwaliteitswinst valt tegen
De efficiency-winst laat na een fusie vaak lang op zicht wachten, concludeert Significant. En ook de kwaliteitsverbetering vindt niet altijd plaats. Toch is dat vaak de reden waarom bestuurders willen fuseren, merkt de ACM. Omdat uit het onderzoek blijkt dat dit effect vaak tegenvalt, gaat de ACM hier kritisch naar kijken bij fusiebeoordelingen. Maar de autoriteit wil vooral bestuderen of het fusietoezicht in Nederland wel effectief is. Bierling: ‘Er loopt nog een ander onderzoek naar de prijseffecten van ziekenhuisfusies. De pijlers kwaliteit en prijs zijn het belangrijkst om te zien of het toezicht effectief is, pas als we over allebei gegevens hebben kunnen we dat beoordelen.’   

Dossier Concentratie en Netwerken Concentreren of alleen verder? Voor die vraag staan veel zorginstellingen in deze onzekere tijden. Lees meer >>

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden