Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Financiële belangen belemmeren concentratie spoedzorg’

Experts zeggen dat concentratie de spoedzorg beter zal maken. Maar financiële belangen van ziekenhuizen, msb’s, huisartsen en ambulancediensten zijn daarvoor een obstakel. Dat zegt Ties Eikendal, voorzitter van de seh-artsen.
Geld_artsFotolia_131167064_Subscription_Yearly_XL.jpg
Foto: Fotolia

Drukte op de acute zorg is een heet hangijzer. Het komt steeds vaker voor dat seh’s van ziekenhuizen het zo druk hebben dat ze aangeven dat ze geen nieuwe patiënten kunnen opnemen. Ziekenhuizen hebben te maken met een stijgende zorgvraag. Vooral voor kwetsbare ouderen die thuis wonen lijkt het ziekenhuis buiten kantoortijden de enige opvang, terwijl ze daar eigenlijk niet horen. Aan de capaciteit van de infrastructuur ligt het in ieder geval niet. In Nederland zijn 91 ziekenhuizen met een seh en dat is toereikend volgens Ties Eikendal, seh-arts in het Radboudumc. De voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA) ziet een ander probleem: de infrastructuur wordt niet optimaal benut.

Schippers: ROAZ’s aan zet
De zorgaanbieders zijn aan zet om de knelpunten op lokaal niveau op te lossen, zo schreef minister Edith Schippers van VWS in haar Kamerbrief eind december 2016. Dat lijkt een logische aanpak, omdat de oorzaken van drukte in elke regio net iets anders liggen. De minister heeft het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) benoemd tot podium daarvoor. Nederland telt elf ROAZ-regio’s. Maar van de ROAZ’s zal de oplossing niet komen, verwacht Eikendal. ‘De samenstelling is te gefragmenteerd. Alle deelnemers zitten daar met hun eigen financiële belangen. Die vormen een obstakel voor centralisatie van de spoedzorg, die nodig is om de kwaliteit en doelmatigheid van zorg te verbeteren.’

Huiverig voor concentratie
Ziekenhuizen, medisch specialistisch bedrijven, huisartsen en ambulancediensten hebben allemaal hun eigen financiële belangen. Ze zijn huiverig voor concentratie van de acute zorg in gespecialiseerde centra, zoals Zorginstituut Nederland dat adviseert in het rapport Spoed moet goed. Concentratie maakt de kwaliteit van de acute zorg beter en is ook nog eens doelmatiger. De vrees van zorgaanbieders is volgens Eikendal goed te begrijpen. ‘Als we besluiten om in één regio de heupfracturen te concentreren, dan heeft dat gevolgen voor de afdelingen orthopedie in de andere ziekenhuizen. Ze verliezen niet alleen acute zorg, maar ook de planbare electieve zorg. '

Gespecialiseerde spoedcentra
Daarnaast zullen de gespecialiseerde centra voor acute zorg niet alleen meer patiënten krijgen met een specifieke aandoening, zoals CVA of hartinfarcten, maar ook patiënten met andere aandoeningen. Eikendal: ‘Dat komt doordat vooraf niet altijd duidelijk is wat patiënten hebben. Ze hebben niet op hun voorhoofd een briefje met de juiste diagnose. Aangekomen in het ziekenhuis kan blijken dat het om een andere aandoening gaat.’

Gemandateerde regionale regisseur
Om de gewenste concentratie van spoedzorg toch tot stand te brengen zou er volgens Eikendal in elke regio ‘een gemandateerde regisseur’ moeten zijn. Maar wie? Eikendal zou het niet direct weten. Volgens de rolverdeling in het zorgstelsel zouden de zorgverzekeraars de voor de hand liggende partij zijn, maar Eikendal vraagt zich hardop af of dat wel gaat werken. ‘Het liefste zou je zien dat zo’n regisseur uit de kring van de zorgaanbieders komt, een expert op het gebied van acute zorg.’

NVZ: regierol verzekeraar en gemeente
Ook de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen (NVZ) zet vraagtekens bij de ROAZ’s. ‘Wij vragen ons af of dit de meest voor de hand liggende organisatie is, aangezien bijvoorbeeld VVT-instellingen (en dus eerstelijnsverblijven) geen onderdeel uitmaken van de ROAZ’, schrijft de NVZ in een brief aan de Tweede Kamer. De NVZ denkt dat een structurele oplossing kan worden gevonden ‘in betere samenwerking in de keten, met een duidelijke regierol voor de zorgverzekeraars en gemeenten’. Voor de zorgcontractering 2018, die binnenkort van start gaat, is het essentieel dat zorgverzekeraars voldoende zorg inkopen, aldus de NVZ.

Reactie Lea Bouwmeester
‘Het lukt de minister al twee jaar niet om de knelpunten in de acute zorg op te lossen’, stelt PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester. ‘Ze laat het aan het veld over, maar stelt geen concrete doelen. Zo gaat het natuurlijk niet lukken.’ De Tweede Kamer debatteert op 16 februari met Schippers over de problemen in de acute zorg.

Of registreer u om te kunnen reageren.