Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Vakantietijd, closetrollenstrijd

Politiek en pers doken bovenop de brief van de Nederlandse Zorgautoriteit aan AWBZ-instellingen en zorgkantoren over door deze instellingen gevraagde betalingen voor diensten die tot verzekerde zorg behoren. Maar wat behoort eigenlijk tot die verzekerde zorg?
Vakantietijd, closetrollenstrijd

Je kunt elk jaar de klok erop gelijkzetten. De media zitten om nieuws te springen. En dan – ja hoor – daar is het altijd willige slachtoffer van de verzorgings- en verpleeghuizen. Dit jaar weliswaar met vrij onderkoelde berichtgeving over de warmte die ouderen ervaren. En ook de pyjamadagen zijn uit. Kan aan de hete zomer liggen. “Maar gelukkig hebben we de closetrollen nog” om Harm Edens foto’s te parafraseren uit Dit Was het Nieuws, dat de Tros dom genoeg uit zijn programmering schrapt.

Betalingen

Voor de terugkerende vakantiegangers, die dit mega-item net gemist hebben in de buitenlandse media: het gaat om een brief die de Nederlandse Zorgautoriteit medio juli aan de instellingen en de zorgkantoren schrijft over door instellingen gevraagde betalingen die tot verzekerde zorg behoren, bijvoorbeeld medisch geïndiceerde pedicure (mag niet volgens artikel 35 Wet Marktordening), bijbetalingen voor zogeheten aanvullende diensten, bijvoorbeeld radio- of tv-aansluiting op de eigen kamer (mag wel, als voor bewoner duidelijk is dat afname ervan vrijwillig is) en betalingen zoals voor toiletpapier en verhuizing binnen een instelling (mag niet, moet instelling zelf betalen). “De NZA ontvangt in toenemende mate signalen dat AWBZ-instellingen ten onrechte kosten in rekening brengen voor aanvullende diensten” (eerste zin persbericht NZA 17-7-2010).

Basiszaken

Van verschillende onverdachte zijdes vernam ik dat zij aanstoot nemen aan de hoge toon waarop de Nederlandse Zorgautoriteit het gedrag van de zorginstellingen in het NOS journaal kapittelde en hen als zakkenvullers en boeven neerzette. Op het artikel in De Telegraaf over de kwestie komen 899 burgerreacties, 21 bladzijden vol! En ook de politiek laat zich natuurlijk niet onbetuigd.Groen Links is geschokt: “Het gaat hier om basiszaken waar we met zijn allen AWBZ-premie voor betalen” zegt Linda Voortman. Zij heeft meteen, ik vermoed haar eerste, Kamervragen gesteld. VVD en PvdA blijven niet achter. De PvdA vindt wc-papier bepaald geen luxe en de VVD wenst maatregelen, desnoods van de minister.
Is het terecht dat politiek en NZA zo hoog van de toren blazen? Ik wist dat er ergens een boekje moest zijn waarin klip en klaar staat waar een zorginstelling voor zorgt en wat een bewoner in het kader van de AWBZ zelf voor moet betalen. Internet is tegenwoordig ieders beste vriend. Googelend moet je er dan toch makkelijk aan kunnen komen?

Functies en zorgzwaartepakketten

Zoek je op de NZA-website op AWBZ dan krijg je een heleboel rapporten in pdf en detailzaken. Niets daarvan brengt licht in de duisternis over wat er nu in concreto in de AWBZ zit. Ja, je leest dat er functies als persoonlijke verzorging, verpleging, begeleiding en verblijf in zitten. En je leest over zorgzwaartepakktten en het aantal uren verpleging, verzorging en begeleiding. En je leest dat de reguliere verpleeghuizen grotendeels door de overheid worden betaald. Onder actueel wel het persbericht, maar geen link naar het ‘Daar hebt u recht op in de AWBZ’-boekje dat ik zo naarstig zoek.
Over naar regelhulp.nl. Weer kom ik niet verder dan algemeenheden over de AWBZ, zijn functies en de organisaties waarvan ik gebruik kan maken. Kies Beter.nl geprobeerd, de site voor zorgconsumenten, een initiatief van het ministerie van VWS. Zelfde laken een pak. Geen duidelijkheid. Wel lees ik onder het nieuws in juli dat de tandenborstel een broedplaats van bacteriën is. Dat lijkt me nu eens echt hot news!
Ik lees nog eens het persbericht van de NZA. Maakt dat het er duidelijker op? Juist voor ‘aanvullende diensten’ mogen de instellingen toch bijbetalingen vragen als ze er maar duidelijk over zijn en afname van die diensten vrijwillig is? Voor zover ik weet geven zorginstellingen naar eer en geweten duidelijkheid in hun bewonersinformatieboekjes.
Informatie die altijd beter en frequenter kan, maar er wel is.

Heldere taal

Op naar de site van het slachtoffer: Actiz, de branchevertegenwoordiger en belangenbehartiger van de AWBZ-aanbieders. Hè hè, daar vind ik het boekje. In de reactie van Actiz een link naar de twintig bladzijden tellende brochure van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) Daar hebt u recht op in een AWBZ instelling. Daarin staat in heldere taal tot op het niveau van het toiletpapier waarvoor de AWBZ-instelling zorgt. Voor toiletpapier, maar niet voor tandpasta of zeep. Eindelijk zekerheid, tot de lezer op de allerlaatste bladzijde komt: ‘De inhoud van deze brochure is als richtlijn bedoeld voor AWBZ-instellingen en bewoners. Aan de tekst van de brochure kunnen geen rechten worden ontleend.’ Maar hopen dat niemand zo ver doorleest…
Dom, dom dat ik niet meteen eraan dacht naar het CVZ te googelen. Helaas vang ik op de site ook daar bot. Nergens met koeienletters HIER HEEFT U RECHT OP IN DE AWBZ. Wel ontvang ik, net na voltooiing van deze column, de CVZ-nieuwsbrief van juli in mijn inbox met daarin de brochure is herzien. Dat is natuurlijk prima; nu nog luid en duidelijk op de CVZ-homepage.

Bekendheid met informatie

Opmerkelijk zo’n zoektocht. Dat geen enkele overheidsgelieerde site naar aanleiding van zo’n nieuwsitem direct nagaat of de informatie beschikbaar is en zonodig handelt om de eigen informatievoorziening te verbeteren. Opmerkelijk ook de keuze om met een onderzoek als dit in komkommertijd de publiciteit te zoeken in plaats van de resultaten van het onderzoek met elkaar te bespreken en afspraken te maken hoe de bekendheid met het bestaan van informatie over de rechten van AWBZ-verzekerden te verbeteren?
Een Pools spreekwoord luidt ‘Jak pasterz bladzi, bladza owoce’, te vertalen als ‘Als de herder dwaalt, dwalen zijn schapen’. Tijd voor de pastorale.

Hetti Willemse
Publicarea

Lees ook:

Dossier Gastweblog

Hetti Willemse

Oprichter van Publicarea
Bekijk profiel

4 reacties

  • no-profile-image

    Gericke

    Beste Hetti,
    Juist kwam mij ter ore het volgende: wat hoort nu tot AWBZ zorg en wat niet?
    Een 90 jaar oude demente dame wordt thuis verzorgd. Ze heeft nu een slikprobleem gekregen. U zult met uw kennis over de zorg vast wel weten dat slikken een heel ingewikkelde samanwerking van spieren in de mond is. Dat gaat onbewust en als het eens bewust mis gaat is het hoesten en proesten. Om het niet opletten af te leren.
    Nu gaan de commando's van de hersenen niet meer correct als je dement bent. Gevolg; dikwijls verslikken. Verslikken kan er voor zorgen dat vreemde bacterieën in de luchtpijp en longen komen. Zeker als je niet stevig meer kunt hoesten.
    Voor slikproblemen heeft men iets uitgevonden. Een verdikkingsmiddel. En bij die oude dame werkt dat fantastisch.
    Niet meer verslikken, dus minder kans op longontsteking en daardoor minder kans op overlijden.
    En beste Hetti, laat nu dat middel niet vergoed worden door CZ. Kosten een euro of acht per week. Daar hebben ze liever dat de oude dame een longontsteking opdoet zodat ze spoedig komt te overlijden.
    Dat scheelt het zorgkantoor 5500 euro per maand aan PGB en dat komt de wederopbouw na de crisis ten goede.
    De moraal van het verhaal: je kunt als verzekeraar dergelijke euthanisie strategieën ongestraft bedenken want nergens staat in de wet en regelgeving dat een verdikkingsmiddel vergoed moet worden. En kennlijk rekent men het ook niet tot veilige en verantwoorde zorg zoals dat zo mooi beschreven staat.
    Zouden ze daarom blij zijn in Afghanistan dat de "Hollanders" opgehoepeld zijn???

  • no-profile-image

    Gericke

    Beste Hetti,
    Terug van een jarenlang verblijf op Mars of omgeving???
    Eeuwig gezeur over de basiszorg en waar je recht op hebt. Formeel heb je in Nederland nog niet eens recht op zorg, laat staan op goede.
    Inderdaad kun je met gelijk welke folder opmaken waar je recht op hebt. Het is zelfs zo dat ik een verpleeghuis ken dat mooie propaganda maakt over de fantastische zorg die de leveren. En in de praktijk blijkt men zelfs gemaakte afspraken op zorgplannen niet na komen.
    De zorgsector lijkt wel een maffia-organisatie die haar eigen wetten en regels maakt.
    Natuurlijk vinden ze het leuk dat het allemaal niet uitputtend is voorgeschreven. Dan kunnen ze van nul tot 100% zorg leveren zoals het ze past.
    Maar het komt dan meestal op heel weinig en dan nog slechte zorg neer.
    Toch vreemd dat in de AWBZ niets wordt aangegeven terwijl de normale zorgverzekeraars van haver tot gort opgeven wat ze vergoeden.
    Als het gaat om rechte en informatie kan ik u vele voorbeelden noemen van de de wijze waarop de burger voor onbenul wordt aangezien.
    Recent vroeg ik aan zorgverzekeraar Nederland wie verantwoordelijk is voor het functioneren van een zorgkantoor. Daar kunnen ze geen antwoord op geven en ze sturen me naar het zorgkantoor in de regio. Die kan alles vertellen.
    Vervolgens vraag ik het aan Postbus 51 en die geeft geen antwoord met verwijzing naar zorgverzekeraars Nederland.
    Voor mij staat vast dat met die AWBZ, de uitvoering er van en de verpleeghuiszorg iets grondig mis is. Er zijn zaken die kennelijk het daglicht niet mogen zien.
    U zelf huppelt toch ook maar mee op de publiciteit zonder iets aan de slechte zorg te verbeteren? Want dat is de oorzaak van al die verhalen: slechte zorg en slechte verpleeghuizen. Die dan vervolgens de schuld naar een ander schuiven terwijl rondom de zorg vollop zakken worden gevuld. Een goudmijn voor wie thuis is in de marktwerking.
    Mocht u uitputtende informatie willen, kijkt u dan in het telefoonboek onder Westdorpe.

  • no-profile-image

    Han Perluka

    Beste Hetti,
    Jij kan dus googelen en lezen, want je hebt de brochure gevonden en bent er ook achter dat een client aan die brochure geen rechten kan ontlenen.
    De NZa weet dat ook, lees de brieven maar eens die ze aan zorgkantoren en AWBZ-instellingen gestuurd hebben.

    Daarin schrijft de NZa:
    "De regelgeving op dit terrein is duidelijk, maar niet uitputtend. De bekende brochure “Daar hebt u recht op in een AWBZ-instelling” van het College voor zorgverzekeringen (CVZ) biedt een prima basis voor het maken van afspraken tussen zorgkantoren en zorginstellingen. Vanuit enkele zorginstellingen is aan het CVZ gevraagd om een meer gedetailleerde invulling van de regelgeving. Het CVZ acht een gedetailleerder invulling niet opportuun en de NZa onderschrijft deze mening; zorgkantoren en zorginstellingen dienen op basis van de bestaande regelgeving tot een praktische invulling te komen, waarbij een toegankelijke en goede zorg aan de bewoners altijd voorop dient te staan."

    Maak je dus maar niet ongerust. Zorginstellingen kunnen gewoon op de oude voet hun gang blijven gaan.

  • no-profile-image

    Mark Janssen

    beste Hetti, dank voor deze Column. Ik vrees echter dat het kwaad al geschied is. Er zal geen enkele politicus zijn die zijn of haar woorden zal nuanceren. Nu maar hopen dat jouw column de behandeling van de kamervragen haalt.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden