Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Compliance? Wat bedoelt u?

De afgelopen maanden was er geen ontkomen aan. Zodra je de krant open had geslagen of tv aanzette was de zorg in beeld. Niet alleen positief, maar geregeld vooral ook negatief: van vermeende fraude in de zorg, onveilige zorg tot privacygevoelige data die via een zorginstelling op straat zou liggen en ga zo maar door.
Compliance? Wat bedoelt u?
Foto: Sarah Beeston

Het is opvallend hoe snel een negatief beeld zich meester lijkt te maken van alles wat met de zorg te maken heeft. Dat beeld is uiteraard niet terecht, maar het is lastig uit de hoofden van de mensen te krijgen. Voorkomen is beter en daarin speelt compliance een belangrijke rol. Ieder zorgaanbieder krijgt te maken met de naleving van wet- en regelgeving. Iedere zorginstelling heeft een functionaris nodig, een compliance officer, wiens verantwoordelijkheid het is te zorgen dat in de organisatie aan alle toepasselijke regels wordt voldaan. Hoe pak je dat aan?

Regels

De eerste stap is in beeld krijgen welke regels van toepassing zijn. Zorgaanbieders worden geconfronteerd met tal van specifieke  wet- en regelgeving en met (veld)normen gericht op kwaliteit en veiligheid. Zij hebben ook te maken met zorgspecifieke governance regels. Bovendien zijn zij onderworpen aan niet zorgspecifieke wet en regelgeving, zoals wet en regelgeving over privacy en de Mededingingswet. Van de compliance officer kan niet verwacht worden dat hij of zij alle relevante artikelen van alle wetten uit het hoofd kent. Wat voor de praktijk wel belangrijk is, is dat je de inhoud van de toepasselijke verplichtingen duidelijk voor ogen heeft. Ook de consequenties als die verplichtingingen niet nagekomen worden moeten helder zijn.

Maatregelen

Met deze kennis kun je overgaan tot de tweede stap: het voorstellen van maatregelen om te zorgen dat aan de verplichtingen wordt voldaan en de risico’s dat dit niet gebeurt worden geminimaliseerd. De toepasselijke regels en de maatregelen om daaraan te voldoen zet je uiteen in een ‘compliance programma’. Daarbij geldt als vuistregel dat hoe meer het programma is gericht op de specifieke activiteiten van de organisatie en hoe praktischer het is, hoe beter. Misschien heeft een voorganger de eerste twee stappen al uitgevoerd. Misschien is dat nog niet het geval. Maar zelfs als er een praktisch op de eigen organisatie toegespitst compliance programma gereed ligt, ben je als compliance officer nog niet klaar. Integendeel, het echte werk moet dan nog beginnen.

Uitvoering

De derde en belangrijkste stap is uiteraard de uitvoering. Om compliance te bereiken is het essentieel dat binnen de organisatie een cultuur van compliance ontstaat, liefst met de ondersteuning van het bestuur en de toezichthouders. Dit behelst niet alleen het opstellen en up-to-date houden van een compliance programma. Het vergt ook training op specifieke situaties en controle op naleving van de regels.

Naleving

Kortom, het is een hele uitdaging om een bedrijf ‘compliant’ te maken én te houden. Dat geldt zeker voor een zorginstelling, waar het belang van die taak niet snel kan worden overschat. Zo zijn in de zorg het naleven van regels op het gebied van veiligheid des te belangrijker, omdat het om mensenlevens kan gaan. Ook de naleving van verplichtingen op het gebied van privacy zijn voor patiënten van groot belang. En ten slotte mag de toepassing van de mededingingsregels in de zorg niet onomstreden zijn, maar daarom kunnen ze nog niet worden genegeerd.

Maatschappelijk belang

Het maatschappelijke belang van compliance in de zorg is de reden voor de oprichting eerder deze week van de Vereniging voor Compliance in de Zorg. Daarbij is de drijfveer van de oprichters, Maurice Essers van Loyens & Loeff, Yvonne Maasdam van Maasdam Broers Fischer advocaten en ondergetekende, om een platform te creëren waar kennis over de (toepassing van) wet- en regelgeving en best practices op het gebied van compliance laagdrempelig kunnen worden uitgewisseld. Dit om te zorgen dat alle partijen grip krijgen op wat er van hen verwacht wordt als het gaat om compliance.

 

Sarah Beeston, advocaat en partner bij Van Doorne advocaten en voorzitter van de Vereniging voor Compliance in de Zorg

10 reacties

  • avrosmalen

    Ik denk dat compliance en risicobeheersing eerder tegenover elkaar staan dan dat ze elkaar versterken. Een 'compliancecultuur' is een cultuur waarin regels een doel op zich zijn terwijl regels vooral ondersteunend zouden moeten zijn en compliance vooral een leuke bijkomstigheid van een goed fucntionerend organistie is.

    Compliance past overigens uitstekend in onze maatschappij van georganiseerd wantrouwen waarin iedereen bij voorbaat een misdadiger is en slechts het bewijs nog geleverd moet worden. Natuurlijk zijn er regels, procedures en wettelijke kaders nodig, ze hoeven echter niet op een voetstuk geplaatst te worden.

    Ik heb er een blog aan gewijd: http://risicomanagement.nl/advies/risicomanagement-versus-compliance.html

    Anton van Rosmalen

  • Hof

    De functie van Compliance officier ontstaat in de verschillende economische sectoren ( reeds lang al bestaand in de financiële sector ) n.a.v. de volgende ontwikkelingen:
    - frauduleus handelen komt buiten proporties steeds meer voor
    - de sector wenst niet in een kwaad daglicht komen te staan
    - een normale juridische aanpak, nl. strafrechtelijke vervolging, is te adequaat en zal de fraudes nagenoeg onmogelijk maken in de toekomst vanwege een mentaliteitsverandering
    - en die wordt niet beoogd in een maatschappij waar financieel gewin prioritair is
    - een dekmantel moet ontwikkeld worden in de vorm van zo ingewikkeld mogelijke controlemechanismen
    - deze zijn op zich voor een frauderende sector interessant, omdat dit weer een verdienmodel oplevert in een samenspel met consultants
    - de politici zijn weer gelukkig omdat de totale extra gecreëerde activiteit economische groei oplevert !!!!
    Al met al is m.i. de enige aanpak:
    - fraude/sjoemelen keihard straffen
    - focussen op kwaliteit, d.w.z de inzet en instelling van de echte zorgverleners staat boven alles
    - de patient kan blind vertrouwen op de zorgverlener
    - een eenieder, die zich manager noemt is dienend, dus organiseert het zorgbedrijf zodanig dat zorgverleners het best kunnen functioneren met een minimale last aan administratie Jean-Philippe van 't Hoff, hoff.jp@csnet.nl

  • Jan C

    Het is toch te gek dat iedereen die achter zijn bureau uitdoktert hoe hij of zij de zorg kan tillen, volop aan zijn of haar trekken kan komen; vaak met hele commissies van 8 of meer leden.
    Ooit van een apenland gehoord. Nee. Heel gek u woont er zelf in (haha).

  • witte_woede

    Daar gaan we weer! Onderzoeken of de zorg negatief in het nieuws is!
    Dat weten we al! Moet het nog meer geld kosten?
    Om te beginnen, alle overbodige managers en andere graaifuncionarissen eruit en ons concentreren op de client, dan komt het vanzelf wel goed met het negatieve imago van de zorg.

  • Rob

    Na vele jaren in de zorg te hebben gewerkt is mij duidelijk geworden dat compliance zowel onbetaalbaar als ongewenst is.

    Vele regels zijn onzinnig (de politiek had weer eens de behoefte om op basis van incidenten de regels aan te passen), achterhaald (marktwerking heeft veel verantwoordelijkheid van VWS naar de zorgverzekeraars overgeheveld en die stellen andere eisen), of gewoon te duur waardoor het ten koste gaat van de kwaliteit van zorg.

    Burgerlijke ongehoorzaamheid is een groot goed in de zorg. Wat mij betreft zou een compliance officer kunnen nagaan aan welke regels mijn organisatie zich niet houdt (dat is helaas vaak onbekend), om vervolgens een discussie te starten over de vraag welke regels bewust dienen te worden genegeerd.

    Dat klinkt misschien heel redelijk, maar elke bestuurder weet dat als de uitkomst van die discussie openbaar wordt, dat hij met pensioen kan. Kortom, gewoon doorgaan met het negeren van de regels en wachten tot waarschuwingen worden uitgedeeld lijkt de meest verstandige weg vooruit.

  • Joshua

    Wat een flauwekul verhaal. Preken voor eigen parochie, waardoor er weer gelden uit de zorg vedwijnen naar kunstmatig in het leven geroepen functies en overhead. Hier wordt de zorg op de wekvloer niet beter van. Allemaal bangmakerij. De oplossing ligt in het afschaffen van onnodige en overmatige regels. Minder overhead. Denkt men nou echt dat in zorg mensen werken die deze regels en nalevingsofficers nodig hebben. Zeker geen advocaten of dit soort bureaus. De mensen in zorg zijn integer en doen hun uiterste best. Wanneer schrijft iemand een positief artikel over werkvloer van de zorg. Een verhaal met meer werkelijkheidsgehalte.

  • adje rem

    P.s. Uitstekend stukje Jan C. Je was me net voor.

  • adje rem

    Bovenstaand stukje bewijst maar weer dat er in de ZORG steeds meer 'geregeld' moet worden in plaats van zorg gegeven ......Regeltjesland gaat langzaam aan regeltjes ten onder. Het wordt tijd dat er voor overbodige ,onzinnige en overtollige regeltjes een afvoerputje komt , en een dam voor de bedenkers daarvan .

  • Jan C

    Ongelooflijk dat het zoveelste orgaan -- WAT HELEMAAL MAAR DAN OOK HELEMAAL OVERBODIG IS -- de kans krijgt de zorg weer financieel flink te voorzien van aderlatingen. Pak nu een verzorgings of verpleegtehuis.
    Daarop (ZOUDEN MOETEN) hebben tal van al bestaande -- alleen maar geldkostende -- organisaties hun invloed: het IGZ, patientenorganisaties, award-verstrekkers, het LOC (landelijk overleg clientenraden), als ik mevr den Haan moet geloven (maar dat doe ik niet) de ANBO (Alg Ned Bond voor Ouderen) de Bestuurders, de graaiende en ondeskundige raden van Bestuur, de clientenraden, de betreffende OR's en hoeveel moet ik er nog opnoemen.
    En weer komt er zo'n nietszeggende en niets presterende graaiclub bij; niet een van hen is ooit in een verpleeg of verzorgingstehuis geweest; vraag je om een thermometer geven je een pamper in je hand.
    Ik ga niet naar de hoofdlezing van Bleker-van Eyk (van Ballast Nedam N.V.!!); ik kom daar om van ergernis en of het lachen.
    Het is werkelijk hemelschreiend. Waarom ben ik zo overtuigd??
    IK KOM WEL IN VERPLEEG EN VERZORGINGSTEHUIZEN.
    Slaap maar door (de patient is de dupe)

  • Jan C

    Uit bovenstaand artikel: 'een negatief beeld zich meester lijkt te maken van alles wat met de zorg te maken heeft. Dat beeld is uiteraard niet terecht'
    Weer zo'n flutartikel. Het beeld is uiteraard niet terecht, toch pleit Beeston er voor aan de slechte toestanden en fouten in de zorg EXTRA aandacht te besteden en NOG WEL OM DAARVOOR EEN SPECIALE FUNCTIE te benoemen en te laten functioneren: de compliance officer.
    Het is net of heel Zorg Nederland bezig is om vooral de IGZ door te laten slapen.
    Wat een verschrikkelijk(zorg)land. Slaap maar door de patient komt hoe dan ook aan zijn end.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden