Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Laat total bodyscan toe

Het bericht dat minister Schippers de Gezondheidsraad om advies heeft gevraagd over de total bodyscan, maakte veel reacties los in de media van tegenstanders. Maar het huidige beleid weerhoudt mensen echt niet van een total bodyscan.
Laat total bodyscan toe

Minister Edith Schippers van VWS heeft de Gezondheidsraad om advies gevraagd over het toelaten van de total bodyscan. In 2008 hebben de Gezondheidsraad en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg hierover al eens adviezen uitgebracht. De RVZ adviseerde de toenmalige minister van VWS Ab Klink om ‘de vrijheid van de burger te respecteren door ruimte te bieden aan screening op verzoek’. Wel adviseerde de RVZ om objectieve voorlichting aan consumenten te bieden over de voor- en nadelen van de verschillende soorten screening.
Minister Klink heeft indertijd dit onderdeel van het RVZ-advies niet overgenomen. Naar zijn mening was ‘een balans nodig tussen de autonomie van de burger en bescherming tegen risico’s van screening’. Kennelijk viel deze afweging voor hem uit in het nadeel van de autonomie van de burger. Het is te hopen dat bij minister Schippers de balans naar de andere kant doorslaat zodat zij het advies van de RVZ alsnog overneemt.

Valse uitkomsten

Het bericht dat minister Schippers de Gezondheidsraad wederom om een advies over de total bodyscan heeft gevraagd, maakte veel reacties los in de media van tegenstanders van toelating van de total bodyscan. Hun kritiek richt zich vooral op de vals positieve (valse geruststelling) of vals negatieve (vals alarm) uitkomsten. Veel vaker echter stelt de bodyscan burgers op goede gronden gerust dat hun gezondheid in orde is. Volgens het bedrijf Prescan dat een total bodyscan in Duitsland aanbiedt, wordt in 90 procent van de gevallen niets gevonden.

Toezicht

De belangstelling voor een total bodyscan is aanzienlijk. Op de website van Prescan staat dat in tien jaar tijd meer dan 60.000 mensen een total bodyscan hebben ondergaan. De bodyscans die in het buitenland worden aangeboden vallen niet onder het toezicht van de Inpspectie voor de Gezondheidszorg. Als de bodyscan ook in Nederland wordt toegelaten, dan kan de IGZ wel toezicht houden. De IGZ kan bijvoorbeeld eisen stellen aan de informatie die de klinieken die een bodyscan aanbieden geven over de risico’s van een total bodyscan.

Overbodig

De kosten van een total bodyscan zouden niet opwegen tegen de baten. Nu moeten mensen vooral zelf weten waar ze hun geld aan uitgeven. Burgers geven wel vaker geld uit aan producten met een onduidelijk gezondheidseffect. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen euros uitgegeven aan vitaminepreparaten, zonder dat duidelijk is of dit de gezondheid bevordert of juist niet. Grote groepen mensen kopen producten, zoals sigaretten, waarvan we zeker weten dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid. Waarom zouden burgers dan geen bodyscan mogen laten doen?
Wat de critici van de toelating van de bodyscan niet vermelden is dat ook in het reguliere medische circuit jaarlijks vele overbodige scans worden uitgevoerd. Ook deze bodyscans hebben soms een vals negatieve of vals positieve uitslag.

Extra zorgkosten

Een ander argument dat vaak wordt gebruikt is dat toelating van de bodyscan tot extra zorgkosten leidt. De bodyscan wordt geen onderdeel van het verzekerd pakket voor de basispolis. De bodyscan moet men zelf betalen. Het is mogelijk dat sommige verzekeraars een aanvullende verzekering zullen aanbieden waarin een bodyscan is opgenomen, als deze toegelaten wordt op de Nederlandse markt. Van verhoging van de collectieve zorgkosten door het toelaten van de bodyscan is dus geen sprake. Wel is het mogelijk dat mensen die menen op een scan iets gezien te hebben naar hun huisarts stappen zodat extra diagnostiek plaatsvindt. Daar staat tegenover dat een deel van de mensen die op eigen kosten een full bodyscan laten uitvoeren anders via hun huisarts om tests en gezondheidsscreening hadden gevraagd. Of het toelaten van de bodyscan tot hogere zorgpremies leidt, zoals de tegenstanders beweren, valt op voorhand niet te zeggen.

Naar het buitenland

Het huidige beleid, waarbij de total bodyscan in ons land verboden is, voorkomt niet dat mensen een bodyscan doen. Het maakt het mensen alleen moeilijker. Ze moeten ervoor naar het buitenland. Minister Schippers moet de bodyscan gewoon in Nederland toelaten.


Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit Maastricht en Henriette Maassen van den Brink, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Maastricht

Foto

  • Henriette Maassen van den Brink

18 reacties

  • Jaap

    Een dergelijk onderzoek kan in een Nederlands ziekhuis, met huidige logistieke organisatie, niet binnen een dag. Zou toch weer kiezen voor een Duits ziekenhuis die hierin veel ervaring heeft opgebouwd.

    Laat mijn bloed, in Nederland ook om de zoveeel tijd op bepaalde waarden controleren. Want dat kan, natuurlijk bied het geen zekerheid, maar het geeft wel een beeld en wordt er wel wat geconstateerd dan ben je er vroeg en misschien wel optijd bij. Dus geen schijnveiligheid.

    Ik hoorde ooit een MDL arts zeggen dat hij een aardig percentage patienten krijgt die het onderzoek traject ingaan terwijl eigenlijk vaststaat dat er niets aan de hand is. Na onderzoek, aandacht en uitslag voelt de patient zich stukken beter en dat is voor de patient een groot pluspunt. Eén verschil, dit laatste wordt wel uit zorg betaalt en niet uit eigen zak zoals bij de prescan

  • Eliho

    En ik vermoed dat Frank van Wijck wordt betaald voor zijn felle anti-stellingname; van een journalist mogen we toch hang naar objectivisme verwachten, of laat op zijn minst de suggestie daartoe bestaan!

  • Frank van Wijck

    @ArnoutOrelio: Procesverbetering hoor je te meten in termen van patiëntuitkomsten. Doe daar eerst eens onderzoek naar, zou ik zeggen.

  • ArnoutOrelio

    Een kant die hier niet of nauwelijks wordt belicht is die van de innovatie en toegevoegde waarde vanuit klantperspectief. De reactie van de heer Frank vd Tempel geeft aan wat het hem heeft opgeleverd. Daarnaast nog 60.000 mensen die er eigen geld voor over hadden. Andere voordelen: binnen een week terecht, binnen een dag klaar, €1500-2000.
    Als ik arts/ ziekenhuisdirecteur in NL zou zijn, zou ik dat een zeer bedreigende ontwikkeling vinden, wanten in NL is doorlooptijd voor een dergelijk onderzoekstraject vele weken en soms maanden (elk onderzoek én elke specialist zijn eigen wachttijden; ze wachten op elkaar); meerdere bezoeken aan het ziekenhuis, incl. wachten; persoonlijke inschatting: veel hogere kosten (declaraties bij verzekeraars) en veel minder transparant bij wie het hoeveel kost.

    Dit soort ontwikkelingen moeten juist worden toegestaan, al was het maar om bestaande organisaties tot procesverbetering te stimuleren.

  • adje rem

    We hebben toch ook een minister die zegt wat Zorg mag kosten en niet wat Zorg KOST ?? De efficiëntie in de Zorg kost meer en mag van deze minister meer kosten dan de ECHTE ZORG kost .

  • anhjansen2

    http://vara.nl/media/854-De%20Wereld%20Draait%20Door

    B Baarsma, M Visser en M Bouman in de DWDD. vanaf 11 minuten.

    Comorbiditeit hebben we gemist, zeggen ze in koor. Onze modellen klopten niet met de werkelijkheid. En diezelfde economen hebben het hoogste woord en het oor van de Minister als het de zorg betreft. Ook het zorgstelsel 2006 is een computermodel. Klopt niet met de werkelijkheid is al vastgesteld en nu gaan de economen de werkelijkheid omvormen zodanig dat het klopt met het computermodel. MBI? Doorleverplicht?Overheidsbudgettering? Carved Out contracting? ACM en NZa kijken op gezag van de Minister de andere kant uit.

    PreScan in NL toestaan is daarbij zeer klein bier.

    Proost.

  • anhjansen2

    'De RVZ adviseerde de toenmalige minister van VWS Ab Klink om ‘de vrijheid van de burger te respecteren door ruimte te bieden aan screening op verzoek’.'

    Prima voorstel van W Groot en H Maassen dus; respecteer de vrijheid van de burger. Wat is daar nu op tegen?

    En door toestaan van PreScan in Nederland wordt de kapitaalvlucht tegengegaan en blijven de NL gelden in Nederland. BTW op PreScan is 21%. De loonbelasting, inkomstenbelasting, onroerend goed belasting, vennootschapsbelasting, winstbelasting en noem maar op: de NL Overheid heeft er alleen maar voordeel bij.

    En zolang de gerespecteerde burger binnen de Hinderpalen blijft is er niets aan de hand voor wat betreft het BKZ, het MBI, de Overheidsbudgettering; die blijven gewoon van kracht.

    Je moet de vrijheid van de burger nu ook weer niet teveel respecteren.

  • adje rem

    Dus regelmatig je bloeddruk ( laten) controleren geeft of kan een vals gevoel van veiligheid geven ? ? Niet meer doen dus ? ? ook als een bepaald voedingspatroon daar debet aan kan zijn ? ?

  • DGo

    Wanneer een total bodyscan het resultaat oplevert dat er niets aan de hand is, dan leeft zo'n persoon goed en opgelucht verder. Ik zie dat in mijn eigen kennissenkring. Hoeft dan ook niet bij ieder 'pijntje' naar de dokter te gaan.
    Wanneer er wel 'wat' uit komt, dan is zo'n persoon er wellicht snel(ler) bij en kan er misschien nog wat aan worden gedaan.

    Kortom, alleen maar positieve effecten. En verder worden mensen wel meer uitgedaagd om geld uit te geven aan producten of diensten waarvan anderen de noodzaak niet zo van inzien.

    Ik vraag me wel af wat er toe heeft geleid dat beide hoogleraren zich hebben laten verleiden om een dergelijk stukje te schrijven. Het onderwerp is de sop in de kool niet waard.

  • Jan C

    De zin 'melk wordt in de fabriek gemaakt' zou van hoogleraren af kunnen komen.

  • Vrijheid->Welbevinden

    Vrijheid is belangrijk in de maatschappij. Het is de basis van Leven, van creativiteit, van ondernemerschap, van liefde en van gezondheid. Vrijheid van de ene mens wordt begrensd door de vrijheid van een ander, men mag een ander zijn vrijheid niet verkleinen of natuurlijk zelfs afnemen. Het verbieden van de bodyscan is natuurlijk absurd en tegen elke vorm van vrijheid en democratie in. Als men dan zo bang is dat het in het vergoed gaat worden door zorgverzekeraars dan kan men die toch verbieden dat te doen. Maar het doel van de regering om iedereen op alle vlakken te nivaleren (behalve dan de politici zelf) leidt ons regelrecht naar een socialistische dicatatuur waar creativiteit en ondernemerschap als kaarsen zijn uitgegaan en menselijkheid is verdwenen.

  • Amiz Delft

    Het is niet verkeerd dat de drempel voor de totalbodyscan hoog is door de kosten voor de patiënt en door de toegankelijkheid. En overigens geldt dit niet alleen voor de de scan. Er zijn meer dure scans en checks. Het draait om twee zaken: het willen weten of je iets 'mankeert' en er vroeg of eerder bij zijn, dan de klachten die kunnen optreden. Ik denk dat de patienten door opgeworpen drempel enigszins dieper over deze zaken na kunnen denken. Want het eerder weten hoeft helemaal geen fijne ervaring te zijn. Het is en blijft de eigen keuze, maar wel een belangrijke.

  • RLI

    60.000? In tien jaar? Indrukwekkend. Het past in het beleid van deze minister. Maakbare zorg, ontworpen aan de keukentafel in huize Schippers. Niet doen. Weer extra kosten voor een vals gevoel van veiligheid.

  • Frank van Wijck

    Deze stellingname van Wim Groot wekt bijna de suggestie van aandeelhouderschap. Groot walst over alle bezwaren tegen de bodyscan heen met een argumentatie die goeddeels neerkomt op 'het zal heus zo'n vaart niet lopen'. Het is onzinnig het gebruik van vitaminepreparaten op een hoop te gooien met gebruik van de bodyscan. De bodyscan kan immers tot de bevinding leiden: 'Er zit misschien wel iets, maar we weten niet wat'. Het gevolg is dan vervolgonderzoek in het reguliere circuit en, als dit aantoont dat er niets aan de hand is, verspilling van duizenden euro's. Bij het gebruik van vitaminepreparaten is van dergelijke gevolgen volstrekt geen sprake. De financiële gevolgen daarvan blijven te allen tijde waar ze horen: bij de gebruiker. Groot vergelijkt hier echt appels met peren.
    Dat in het reguliere medische circuit ook onnodige scans worden gemaakt, is helaas waar. Maar om dit als argument te gebruiken om de bodyscan dan ook maar toe te staan, is natuurlijk volstrekt onzinnig.
    Om kort te gaan: van een hoogleraar gezondheidseconomie verwacht ik een intelligente, goed onderbouwde mening over dit onderwerp. Het enige alternatief is verstandig zwijgen. Het is spijtig dat Groot die optie niet serieuzer heeft overwogen.

  • FrankvdTempel

    Ik heb een bodyscan in Rheine laten doen. Het is me zeer goed bevallen. Prachtig om je eigen lichaam van binnen zo te kunnen zien. Een goede uitleg van de beelden door de arts. Mijn begrip over het wonder van mijn lichaam is gestegen en het stimuleert mij om er zorgvuldig mee om te gaan. Mede door de uitslag dat er geen bijzonderheden waren te zien kwam ik 10 jaar jonger naar buiten. Ik ben het dus met het betoog eens. Het verbod om dit in NLD te laten doen is paternalistisch en dient alleen maar bescherming van de gevestigde medische stand. Frank van den Tempel

  • E.Kriek

    Als sigaretten consumptie als argument wordt aangevoerd voor een discutabele interventie is het einde zoek natuurlijk.
    Wat is uw volgende pleidooi, professor?
    Homotherapie en Jomanda in het basispakket?

  • midden

    niet doen de mensen onnodig ongerust maken!
    weer een onkostenpost binnen zorg

  • De Vogelvrije Huisarts

    Via de huisarts? De richtlijnen in de de huisartsgeneeskunde zijn leidend en niet de mening van de heer Groot. Gelukkig maar. En ik maar hopen dat hij een vervolg schreef over de vermeende enorme fraude in de zorg... ijdele hoop; de professor en raadslid van de RVZ acht zich nu weer in staat zijn kennis en kundigheid aan een ander onderwerp dan fraude te kunnen besteden...

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden