Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

De helaasheid der dingen

Over minder dan een maand gaan de decentralisaties in. Ik word heen en weer geslingerd tussen verwachting en wanhoop.
De helaasheid der dingen

Verwachting omdat de decentralisaties appelleren aan een ook door mij voorgestane nieuwe verhouding tussen zorg en burgerschap. Wanhoop omdat met stoom en kokend water een verhuizing op gang wordt gebracht terwijl van het nieuwe huis slechts de fundering aanwezig lijkt. De burger – om wie het allemaal gaat – dreigt gevangen te worden in een nieuwe stoelendans tussen Wlz, Zfw, Wmo, Jeugd- en Participatiewet. Ik hoop dat het zo ver niet komt maar ik moet steeds vaker denken aan het verhaal De Grens van Harry Mulisch. In dat verhaal verongelukt een auto precies op de grens van twee gemeentes, die ook nog eens de grens van twee provincies lijkt te vormen. In een brief aan de koningin beschrijft de bestuurder van de auto, die het ongeluk overleeft, hoe de ambulances zijn vrouw niet helpen omdat zij in een andere provincie ligt. De afloop is tragisch.

Zachte landing sneuvelt

De decentralisaties veroorzaken ook in mijn regio een positieve dynamiek in wijkoriëntatie en vernieuwend denken. Tegelijkertijd schuurt deze ontwikkeling met situaties waarin mensen gemangeld worden doordat de door de landelijke overheid beloofde zachte landing sneuvelt op het slagveld van autonomie en medebewind bij de gemeentelijke overheid. Voor zowel de gemeenten als de instellingen is dat verwarrend omdat zij vanuit beider verantwoordelijkheid hechten aan continuïteit van zorg. Verwarrend is het vooral voor de cliënt die van een van de vele helpdeskmedewerkers hoort dat deze ook niet meer kan zeggen dan hetgeen er aan algemene informatie op de website staat. Ik weiger mij neer te leggen bij degenen die gebreken in deze fase als de helaasheid der dingen beschouwen op weg naar betere tijden.

Voelbare spanning

Wat nu als 'incident' wordt gebracht is het directe gevolg van een bewust gekozen procesgang. In 2014 was een spanning voelbaar tussen de politieke werkelijkheid, waarin de coalitie en de welwillende oppositie het regeerakkoord uitvoeren, en de werkelijkheid van mensen die een deel van hun aanspraken verliezen, terwijl nog onvoldoende duidelijk is wat zij in het nieuwe jaar kunnen verwachten. Overgangsbepalingen en informatiecampagnes kunnen de snelheid waarmee de veranderingen worden doorgevoerd niet bijbenen. In die snelheid is het risico van afschuifgedrag niet denkbeeldig en wel voorspelbaar. Ook de met de transitie gepaard gaande herinrichting van administratieve en digitale systemen loopt niet synchroon met de inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving.

Geschokte politici

De notitie uit het landelijk overleg tussen brancheorganisaties, VNG en VWS bevat naast een opsomming van nog op te lossen problemen een hoog gehalte aan bezweringsformules. Ik weet het, appels en peren, maar de relatie met het rapport van de commissie-Elias is makkelijk gelegd. Ik heb geen glazen bol maar het zou me niet verbazen als we de komende tijd geschokte politici tegenkomen en wellicht over nog langere tijd politici die het zich niet meer zo goed kunnen herinneren. We gaan het zien. Ik hoop dat ik het niet bij het rechte eind heb.  Ik ben nog steeds bereid om zorg los te laten wanneer die op een goede wijze in het sociale overheidsdomein is geborgd. Dat zou ook moeten gelden voor mijn eigen zorgen maar op dit moment staan er veel lichten op rood.

Henk Steen, bestuursvoorzitter Odion, zorginstelling voor mensen met een beperking

Henk Steen

6 reacties

  • Jasper_Tolhuijs

    Mooi stuk. Ik lees geen twijfel of onzekerheid, maar bijkans (de terechte) strijd tussen het vasthouden van de hoop en het loslaten van de vrees tegen het decor dat geen van beide relevant zijn. Om die reden proef ik ook enige wanhoop... en dat deel ik! Maar, de trein dendert door... waar dat in onze mogelijkheden ligt, verzachten we samen toch weer zoveel mogelijk de scherpe randen van de bezuinigingen en transformatie. Succes! En tot ziens: ...on the battlefield! :)

  • Esther Nieuwenhuizen

    Ook Novire herkent zich in het beeld dat de bestuurder schetst.
    Verwachting omdat het oude systeem na decennia echt om gaat en de veelbesproken herordening nu ook realiteit is.
    Ook wanhoop omdat organisaties aan het overleven zijn en zich vanaf de zomer op de boekhouding storten; eerst verkoop en aanbestedingen, daarna kwalitatieve opvolging en en opnieuw vaststellen declaratieroutes in systemen om tot slot met ingang van januari de versnipperde AWBZ apart te factureren en te beheren. Ik ken een organisatie die een nieuwe afdeling crediteurenbeheer moet inrichten vanwege 100 contractgemeenten en 6 zorgverzekeraars. Nog maar te zwijgen over de run op niveau 5 verpleegkundige en de spoedcursus voor Omaha indicatiestelling om de wijkverpleging goed ingericht te krijgen.

    Voelt wel goed dat Novire juist in deze tijden als bondgenoot van zorgorganisaties ''schouder aan schouder'' meewerkt om de uitdaging zo goed mogelijk te realiseren. Dit doet we met behulp van een besturingsinstrumentarium dat zicht geeft op de klant, greep op de organisatie en ruimte om te ondernemen. Is zowel een strategisch als praktisch systeem dat is ingericht als totaaloplossing.

  • IKKE

    toch allemaal het plan van de SP eens goed lezen...............lijkt mij nu een mooi en haalbaar anno 2015 compromis.
    Weg met soliTariteit van de VVD die op korte termijn goedkoop lijkt maar goedkoop zal gaan aanvoelen. Mensen met IQ onder 100; dat zijn er 1,3 miljoen; niet kunnen lezenden 1,4 allochtonen Nederlanders ouderen kunnen allemaal niet meer meedoen in dit VVD-zorglandschap. We schakelen dus zeker 30% van de bevolking uit ! dat gaat ons land destabiliseren; ik wil geen Amerikaanse cultuur in Nederland ik wil onze cultuur behouden en die mag zeker mee ontwikkelen. We kunnen bezuinigen maar dan wel met inzicht en visie dat heeft de VVD niet, vorige kabinet gesteund door CDA en nu PvdA.

  • J.P. van Dijk

    Een prima beschrijving van de grote onzekerheid, die bij alle zorgverleners leeft op dit moment, vlak voor 01-01-2015. Het gaat zeker allemaal veel te snel, en we hopen maar, dat het allemaal op zijn plaats valt. Dat gaat niet spontaan gebeuren, daar zullen heel veel zorgverleners veel positieve inspanningen voor moeten leveren. En dat is moeilijk als je er mordicus tegen bent.
    Bij het tot stand komen van dit kabinet, is bij het politieke uitruilen de zorg aan de VVD toegewezen. We kunnen de PvdA verwijten, dat ze hier in mee blijven gaan, maar het huidige beleid is wel echt pur sang ultraliberaal VVD beleid. Onze VVD minister ligt goed op keors. Als de stemming overmorgen in de Eerste Kamer over 'Vrije artsenkeuze' goed uitpakt voor Edith Schippers, heeft ze weer een piketpaaltje geslagen op weg naar haar utopia;een door verzekeraars gedomineerde Amerikaanse gezondheidszorg zoals die in de film Sicko van Michael Moore treffend wordt neergezet. Voor mij is dat nou net de ultieme dystopie, een gruwelijk horroscenario waar je niet bij wil horen.

    De onzekerheid blijft, ik ga de zorgtsunami rondom de jaarwisseling maar met een open mind toegemoet. Ik zal niet toasten op de minister en hopen, dat we haar en haar VVD snel naar huis stemmen. Alleen dan is er een goede toekomst voor de zorg denkbaar.


  • Bert D

    Goed stuk, het gaat helaas nog ernstiger worden. De contouren worden al duidelijk:
    - gemeentes die kort door de bocht HH opzeggen
    - gemeentes die voldoende hulp nog steeds niet ingekocht hebben
    - gemeentes die nog geen beeld hebben voor wie ze straks de zorg hebben
    - gemeentes die indicaties bij nieuwe bewoners nu al niet overnemen, waardoor mensen gevangen zitten in hun gemeente
    - grote verschillen tussen gemeenten: de ene NAH patiënt is bijv minder waard dan de andere
    - grote gewone scholen die menen dat zeer complexe kinderen best bij hun terecht kunnen
    - kinderen die nu al onvoldoende zorg krijgen en zwaar gepest worden omdat ze zgn op een reguliere school konden zitten.

    De lijst gaat helaas vanaf 1 janyare nog veel erger en schrijnender worden met dank aan Van Rijn (transities) en Dijksma (bedenker passend onderwijs), beiden PvdA.

  • hansdijkema

    Mooi beschreven. Een beeld dat ik helaas herken.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden