Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Nederlandse zorg is nummer 40 van de wereld

We zijn helemaal niet de beste van de wereld. De Nederlandse zorg is op zijn best een goede middenmoter. Op onderdelen springen we er gunstig uit, maar doordat Nederlanders relatief veel roken blijft de levensverwachting achter bij vergelijkbare landen.
Kinderdijk © Rijkswaterstaat
Kinderdijk © Rijkswaterstaat

'De Nederlandse zorg behoort tot de beste van de wereld.' Op bijna elk congres is er wel een spreker die deze boude stelling poneert. Steevast wordt verwezen naar de Euro Health Consumer Index (EHCI), die Nederland jaarlijks tot Europees kampioen uitroept. EHCI-onderzoeker Anne Björnberg bevestigde dit beeld nog eens in een presentatie aan de Vaste Kamercommissie van VWS op 24 november. Op Twitter ging VVD-Tweede-Kamerlid Rutten helemaal los: 'Björnberg geeft aan dat Nederlanders onvoldoende inzien hoe goed het zorgstelsel in vergelijking met andere landen is. Hij noemt ons grumpy.' Zijn we inderdaad ten onrechte knorrig of doen we er goed aan om juist eerlijker naar onszelf te kijken?

Geen wetenschapper neemt EHCI-onderzoek serieus

Op het EHCI-onderzoek, uitgevoerd door het Zweedse bedrijf Health Consumer Powerhouse, valt het nodige af te dingen. 'Ik ben nog geen wetenschapper tegengekomen die het EHCI-onderzoek serieus neemt', zegt Michael van den Berg, die bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu de Nederlandse zorg vergelijkt met andere landen. 'Basis voor de ranking is een willekeurige lijst van veertig indicatoren. Zo is er voor de kwaliteit van de langdurige zorg maar één indicator: het aantal intramurale bedden. Ja, en dan springt Nederland als Europees kampioen intramurale zorg er goed uit. De kosten van de ouderenzorg lopen door het grote aantal bedden Europees uit de klauwen. Voor de VWS-bewindslieden is dit juist de aanleiding voor de stelselwijziging.'

EHCI meet welvaart

Andere indicatoren zijn het aantal zelfdodingen, het aantal abortussen en het aantal mensen met een depressie. Van den Berg: 'Die indicatoren worden ook bepaald door het welvaartsniveau. Geen wonder dat landen als Albanië en Bosnië-Herzegovina onderaan staan. Maar wat zegt dit nu over de kwaliteit van ons zorgstelsel?' Een criterium waar Nederland slecht op scoort is toegang tot de medisch specialist. 'Maar dat komt doordat Nederlanders eerst naar de huisarts moeten. Dat mag kennelijk niet van EHCI, terwijl het systeem van de huisarts als poortwachter internationaal juist als kwaliteitskenmerk wordt erkend.'

Powerhouse goochelt met cijfers

Powerhouse verzamelt zijn informatie via ministeries en vertegenwoordigers van patiëntenverenigingen in de diverse landen. Het onderzoek zegt volgens Van den Berg vrij weinig over hoe het Nederlandse stelsel er echt voorstaat. 'De winnaar kan er goede sier mee maken, maar het is niet meer dan gegoochel met cijfers. Dat het onderzoek zo veel aandacht krijgt is meer te danken aan slimme marketing. Het wordt gepresenteerd als een sportwedstrijd met winnaars en verliezers, maar mist nuance.'

NL nummer 40 in Bloomberg-lijst

Hetzelfde geldt voor de ranking van het gerenommeerde Amerikaanse onderzoeksbureau Bloomberg. Op die lijst, met Singapore, Hong Kong en Italië als goud-, zilver- en brons-winnaars, staat Nederland nummer 40. Nipt voor België, maar wel achter Servië en Venezuela. Bloomberg zet de kosten van het zorgstelsel af tegen de opbrengsten: wat levert het geld dat in het systeem wordt gestopt nu op aan gezondheidswinst? Dat Nederland in deze lijst zo slecht scoort komt doordat onze zorguitgaven tot de hoogste van de wereld behoren. Alleen Amerika is verhoudingsgewijs duurder en staat op deze lijst dan ook op nummer 44. Verder is de lage klassering te wijten aan het gegeven dat Nederlanders veel roken vergeleken met andere Westerse landen.  Daardoor blijft onze levensverwachting achter.

Italië brons dankzij leefstijl

Maar ook de Bloomberg-lijst kent volgens Van den Berg zijn beperkingen. 'De indicator levensverwachting wordt maar voor een klein deel bepaald door de inrichting van het zorgstelsel. Andere factoren zijn onder meer welvaart en manieren van leven en eten. Het is niet verwonderlijk dat Italië het zo goed doet, want Italianen hebben een hoge levensverwachting. Maar die is vooral te danken aan hun leefstijl, niet omdat hun zorgstelsel beter functioneert.'

China: geen uitgaven voor gehandicaptenzorg

Op de Bloomberg-lijst staan nog meer opvallende klasseringen. Neem China op nummer 26. 'In China is nog nauwelijks  gehandicaptenzorg. De ouderenzorg komt er net van de grond. De uitgaven zijn dus laag, maar er ontbreken in het zorgstelsel voorzieningen die toch wel erg prettig zijn.' Nog een verrassing is Griekenland op nummer 24. 'Dat land is hard getroffen door de economische crisis en heeft hard gesneden in de uitgaven. De eventuele schadelijke effecten op de levensverwachting zul je pas op de lange termijn zien.' Ook voor de Bloomberg-lijst geldt dus: gegoochel met getallen.

OESO-Health at a glance

Een publicatie die wel wat zegt over de kwaliteit van het Nederlandse zorgstelsel is 'Health at a glance' van de OESO, eind november vrij geruisloos gepubliceerd. Die doorstaat de wetenschappelijke toets glansrijk, volgens Van den Berg. 'Wetenschappers doen soms twee jaar over het opstellen van één indicator.' Een degelijke publicatie dus, waarin Nederland bij de meeste indicatoren in de middenmoot staat. Van den Berg: 'Een opvallende positieve uitschieter is het beperkt voorschrijven van antibiotica. Wat ook goed gaat, is het voorkomen van vermijdbare ziekenhuisopnamen voor patiënten met diabetes en COPD. Maar Nederland blijft achter bij de dertigdagensterfte voor mensen die een hartinfarct of een beroerte hebben gehad. Ook de overlevingskansen voor baarmoederhalskanker is in Nederland ongunstiger. De sterfte binnen vijf jaar ligt hoger dan in sommige vergelijkbare landen.'

Gerelateerde tags

9 reacties

  • Antonius

  • mantelen

    Och, als ze na 10 maanden pijn en klagen er pas achter komen welke schade je van een val als gevolg van kapotte voetpaden (gaten in de stoep) hebt opgelopen????? Maar dan is het te laat om de reden aan te wijzen en kun je verzekeringstechnisch naar je centen fluiten, terwijl je wel al die tijd pijnstillers hebt mogen (vr)eten en dat nog dagelijks moet doen. de 40e plaats? Echt nog zo hoog op de lijst???

  • De Vogelvrije Huisarts

    Gaat mij niet om het EHCI onderzoek alswel om de kritiek op het zorgstelsel als geheel. Ook positie nummer 40 is een triviaal gebeuren net als 1.
    Overigens verzuimt u deze te melden: mei 2012 "Nederlandse zorg weer de beste in Euro Health Index" http://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2012/5/Nederlandse-zorg-weer-de-beste-in-Euro-Health-Index-ZVS013947W/

  • bresker

    Dank zij de aardgasbaten, konden wij het hoofdstuk onderhoudsplicht in het Burgerlijk Wetboek grotendeels vergeten,echter in Belgie(van oorsprong hetzelfde BW) en ook in de rest van de EEG, staat de gemeente bij u op de stoep: wilt u naar rato even bijdragen in de kosten van uw ouders in het bej. en verpleeghuis., nadat het vermogen van de ouders is opgesoupeerd.

  • BartKiers

    @Vogelvrije arts. Roer om? Hoezo? Zorgvisie publiceert hier al jaren over. In uitgebreid artikel in 2010 werd EHCI al doorgeprikt. Korte samenvatting stond op website: http://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2010/12/Nederlandse-zorg-is-niet-meer-dan-middenmoter-ZVS010169W/
    Februari 2015 nogmaals: EHCI is flutonderzoek.

  • Marko

    De zorg in NL wordt nog steeds old-school benaderd. Kanteling wat is dat? Vele zorgmedewerkers werken nog volgens richtlijnen van hun opleiding van 20 jaar geleden. Burgers zijn geen dommerikken. Die kunnen heel veel zelf regelen. Help ze daarmee verder en laat de zorg aanvullend zijn waar het nodig is of wenselijk. En zorgmedewerkers leren afwijken van de oude opgelegde paden!

  • Esther Nieuwenhuizen , Novire

    Tja, het is al jaren bekend (CPB) dat er maar matig gescoord wordt ten opzichte van Europese landen ten opzichte van hoge kosten en matig effect.
    In NL verreweg de meeste intramurale bedden. Simpelweg omdat we met de verzorgingsstaat een grote fout begaan zijn om het wonen en de service (in woonzorgcentra) publiek te gaan betalen als voorziening in plaats van het bij de uitkering te laten waarvan men zelf als burger blijft huren en het levensonderhoud. Dat heeft de zorgkosten enorm opgeblazen en vertekend. Wat hoeveel procent is nu werkelijk zorg?

    Snelle oplossing:
    Heb lef en ontvlecht het intramurale integrale bedrijfsmodel
    met spoed en definitief! Burger betaalt zelf huur en service wat hij ook mankeert en ook al verblijft hij in een woonzorgcentrum.
    Doel:
    Huidige woonzorgcentra nieuw leven inblazen met ruimte voor elke kwetsbare burger die wil verhuizen naar een beschermde woonomgeving.

    Of die mensen (nog) een verblijfsindicatie hebben of niet; wees creatief en regel meer flexibiliteit in door een gecombineerd businessmodel publiek en privaat.

    Weet wel wat je doet en regel het juridisch goed af!
    Neem als bestuur het voortouw en laat woningbouwverenigingen eieren voor hun geld kiezen; of een nieuw contract met nieuwe huurprijzen en zaken doen met de burger of faillissement op korte termijn waardoor er slechts een verlies-verlies ontstaat en een grote kapitaalvernietiging.

    Laat je inspireren via ons kenniscentrum www.novire.nl

  • De Vogelvrije Huisarts

    Overigens mocht de heer van het EHCI rapport zijn verhaal nog pas in de Tweede Kamer komen vertellen....

  • De Vogelvrije Huisarts

    Och er zijn wel wat critici die dit al jaren zeggen. Is het roer wellicht om bij de redactie van Zorgvisie? Beter laat dan nooit..

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden