Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Wurggreep van wantrouwen belemmert transitie’

De landelijke en regionale overheid, zorgverzekeraars en zorgaanbieders houden elkaar in een wurggreep van wantrouwen. Daardoor scheppen ze niet de voorwaarden voor verpleegkundigen en verzorgenden om liefdevolle zorg te leveren. Dat zegt Joris Slaets in een interview met Zorgvisie.
Joris Slaets450.jpg

‘Ze bakken er nog niets van’, zegt Joris Slaets, hoogleraar ouderengeneeskunde en directeur van Leyden Academy on Vitality and Ageing. ‘Gemeenten, zorgverzekeraars, het ministerie van VWS, de Inspectie en zorgaanbieders scheppen niet de voorwaarden voor verpleegkundigen en verzorgenden om de zorg op maat te snijden voor het individu. Gemeenten en zorgverzekeraars leggen zorgaanbieders draconische meetinstrumenten op om greep te krijgen op de kwaliteit van zorg. Maar zo ontstaan er alleen maar stapels papier die niets zeggen over het werkelijk beleefde welbevinden van zorgvragers. De Inspectie richt zich in de uitvoering vooral op het inperken van incidenten. De instanties zijn ingesteld op controle en op het voorkomen van narigheid.’

Liefdevolle zorg
Slaets spreekt regelmatig volle zalen toe van beleidsmakers die zich bezighouden met de transitie van de langdurende zorg. Op de Nieuwjaarsreceptie van VWS hield hij de toehoorders voor anders na te denken over kwaliteitskaders voor de Wmo. ‘Gemeenten streven naar een rechtvaardige verdeling van de beschikbare middelen. Dat doen ze door een kwaliteitskader Wmo te maken waarin ze normatief voorschrijven wie wat krijgt. Maar je kunt de praktijk niet in een keurslijf dwingen. Het zijn de verpleegkundigen en verzorgenden die de regierol hebben. Zij stellen in direct contact met zorgvragers vast wat een individu nodig heeft en wat de informele zorg kan regelen. Mensen delen hun noden en wensen alleen als er vertrouwen is en als ze een klik hebben met de zorgprofessional met wie ze praten. Alleen krijgen verpleegkundigen en verzorgenden niet de vrijheid hun rol waar te maken, omdat de managers die hen aansturen ze afrekenen op andere zaken. Die managers sturen op productie, correct registreren en het voorkomen van incidenten. Ik maak me zorgen dat de mensen op de werkvloer niet gelukkig zijn. Ze werken niet in een context waarin ze liefdevolle zorg kunnen geven.’

Afzien van zorg
Slaets ziet wel een kentering. ‘De verandering komt van onderop. Ik merk dat aan de nieuwe generatie zorgvragers, de zeventigers. Zij hebben andere verwachtingen. Zij zien zorg minder als iets waar ze recht op hebben omdat ze hun hele leven premie hebben betaald. Zij kijken meer naar waar ze gelukkig van worden. Zij zien vaker af van behandelingen. Het is niet voor niets dat ziekenhuizen de zorgvraag zien dalen. Waarom zou je een derde chemokuur doen als je er toch niets mee opschiet?’

Amsterdam wil liefdevolle zorg
De zorgprofessionals die in direct contact staan met de zorgvragers gaan als eerste mee in deze verandering, ziet Slaets. Vervolgens zijn het de zorginstellingen die hun medewerkers op andere zaken moeten afrekenen. ‘Deze instellingen moeten hun rug recht houden tegen de Inspectie, gemeenten en zorgverzekeraars. Ik had onlangs een bijeenkomst in Amsterdam over de transitie van de langdurende zorg met alle lokale stakeholders. Ze deelden mijn analyse en spraken het commitment uit om liefdevolle zorg mogelijk te maken. Dat is een begin.’

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden