Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Wijkverpleegkundige maakt CIZ-indicatie overbodig

Zorgorganisatie Zorgboog laat wijkverpleegkundigen zelf indicaties stellen. ‘Dat scheelt veel bureaucratie, het aantal zorguren per cliënt daalt en het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) heeft er helemaal geen werk aan’, stelt Diana Rijntjes, directeur Wijkzorg en wijkverpleging bij Zorgboog.
Wijkverpleegkundige maakt CIZ-indicatie overbodig
Foto: ANP - Koen Suyk

Zorgboog is in maart 2013 gestart met het experiment regelarme zorg. De wijkverpleegkundigen stellen zelf een indicatie zonder tussenkomst van het CIZ. Daarnaast werken de wijkteams volgens de methodiek van 'eigen kracht bevordering' waarbij de organisatie uitgaat van de zelfredzaamheid van cliënten.

Afname bureaucratie

'De indicaties die wijkverpleegkundigen stellen zijn niet meer onderverdeeld  in verschillende zorgvormen (functies) en hoeven ook niet meer per functieminuut afgerekend te worden, we werken nu met één tarief voor de zorg die we leveren', vertelt Rijntjes. 'De indicaties moeten binnen tien werkdagen door de wijkverpleegkundigen gesteld worden. Daardoor ontstaat een veel betere inschatting van de situatie. Het aantal herindicaties neemt af en dat scheelt een half uur administratie per cliënt. Bovendien heeft het CIZ er helemaal geen werk meer aan.' Rijntjes merkt veel tevredenheid bij de wijkverpleegkundigen. 'Zij zeggen eindelijk hun vak weer uit te kunnen oefenen.'

Daling zorguren

Zorgboog bepaalt samen met cliënten wanneer de zorg echt nodig is. Ook wordt besproken wat cliënten zelf nog kunnen en welke personen uit hun sociale omgeving kunnen bijdragen. Bij 60 procent van de cliënten die aan het project meededen kon het aantal zorguren naar beneden met één tot twaalf uur. Rijntjes: 'Deze nieuwe insteek is voor veel klanten wennen. Er wordt nog vaak gedacht in termen van "recht hebben op' in plaats van 'wat kan ik zelf" en "hoe lang heb ik professionele hulp nodig". Onze uitdaging bestaat eruit mensen te laten zien dat "anders" niet per definitie "slechter" is. Het gaat niet per definitie om minder zorg, maar men moet zeker ook niet meer zorg krijgen dan nodig is. Dat betekent ook dat de zorgbehoefte kan schommelen. En bij de beoordeling van de vraag "wat is nodig?" speelt de wijkverpleegkundige van de Zorgboog een cruciale rol.'

Overleg met zorgkantoren

Rijntjes benadrukt tot slot het belang van goed overleg met zorgkantoren. 'Het venijn zat bij ons in de start, niet in de staart. Wij zijn iets later gestart met het project omdat we goede afspraken wilden maken met het zorgkantoor. Dat is gelukt. Met het experiment willen we de brug tussen mensen achter het bureau en het zorgpersoneel verkleinen. De resultaten kunnen dienen als bouwstenen voor de toekomst van de zorg. En mocht de transitie toch niet per 2015 starten, dan hopen we in ieder geval dat we met het experiment door mogen gaan. We zijn erg tevreden over de resultaten.'

22 reacties

  • lisettewiersma

    Wij proberen InterRAI,Raiview in Nederland geïntroduceerd te krijgen. Dit is een instrumentarium dat op de volgende niveaus meerwaarde heeft:
    - de begeleider, wijkverpleegkundige, POH, etc (degene die rechtstreeks contact heeft met de patiënt): deze vult een assessment in en ontvangt direct feedback in de vorm van aanwijzingen voor het zorg/behandelplan en een indicatie wat betreft de uren in zorg. Hiermee kan het CIZ komen te vervallen.
    - de zorgaanbieder: op geaggregeerd niveau kan deze benchmarkinformatie genereren en op basis van kwaliteitsindicatoren zelfs het personeel goed verdelen over de instelling
    - de financier: op basis van diezelfde kwaliteitsindicatoren kan deze middelen toewijzen
    In België (ouderenzorg en thuiszorg) en Canada (ouderenzorg, thuiszorg en GGZ) is het instrument zelfs al verplicht en verdeelt de overheid de middelen op basis van de uitkomsten

    Het gaat om uitgebreide vragenlijsten maar ook om afgeleide screeners.

    Het wordt al zo'n 10 jaar gebruikt in de kop van Noord-Holland in de V&V en men is erg tevreden hierover. Er is nu een zeer goede samenwerking tussen de huisartsen en de zorginstellingen. De huisartsen ontvangen van de wijkverpleegkundigen de uitkomsten van het assessment voor bespreking van de client o.a. in een MDO. Op deze wijze wordt de huisarts ontzorgt. Het mooie van dit instrument is dat het de gegevens haalt bij de bron nl. de client cq patient. Past in de visie van de eigen regie of de regie met de mantelzorgers.

  • De Vogelvrije Huisarts

    En ondertussen: moet de huisarts, bij palliatieve zorg, zelf nu een hoog-Laag bed aanvragen. De thuiszorgorganisatie kan dit niet meer....

  • Solace

    Dit is niet correct! Zorgorganisaties roepen dit omdat ze het weer zelf willen doen maar uit ONDERZOEK blijkt dat de indicaties dan weer STIJGEN en dat is nou net niet wat we willen. We moeten leren BREDER te kijken en is het voorstel welke veel GEMEENTEN gaan hanteren van de REGISSEUR waarbij naar alle leefgebieden (wonen, werk, welzijn en zorg) een veel effectievere aanpak. Weer terug naar kijken vanuit de zorg is niet de juiste. We moeten leren kijken vanuit de BEHOEFTE van de cliënt en als de cliënt het niet zelf kan verwoorden is er in heel veel gevallen wel een familielid of mantelzorger die dat prima kan! Gebruik het moment van verandering nu voor vernieuwing en ga niet terug naar het oude systeem van toen.

  • Solace

    Dit is niet correct! Zorgorganisaties roepen dit omdat ze het weer zelf willen doen maar uit ONDERZOEK blijkt dat de indicaties dan weer STIJGEN en dat is nou net niet wat we willen. We moeten leren BREDER te kijken en is het voorstel welke veel GEMEENTEN gaan hanteren van de REGISSEUR waarbij naar alle leefgebieden (wonen, werk, welzijn en zorg) een veel effectievere aanpak. Weer terug naar kijken vanuit de zorg is niet de juiste. We moeten leren kijken vanuit de BEHOEFTE van de cliënt en als de cliënt het niet zelf kan verwoorden is er in heel veel gevallen wel een familielid of mantelzorger die dat prima kan! Gebruik het moment van verandering nu voor vernieuwing en ga niet terug naar het oude systeem van toen.

  • Monique Damen (BKV)

    Wat een mooie ontwikkeling! Wijkverpleegkundigen worden weer verantwoordelijk voor de totale zorg. Zij moeten gaan onderbouwen wie welke zorg het beste kan kan leveren en wat gaat leiden tot het beste resultaat. Als dit landelijk toegepast gaat worden zullen er waarschijnlijk ook meer wijkverpleegkundigen nodig zijn. Dit leidt tot extra mogelijkheden op de arbeidsmarkt.
    @ Diana Rijntjes. Hoe is dit gegaan binnen de Zorgboog. Hebben jullie extra wijkverpleegkundigen in moeten zetten om tot dit resultaat te komen?

  • Annegreet

    Door de leden van een sociaal team, waaronder een verpleegkundige, en die niet gebonden hoeven te zijn aan organisaties, de ciz functie over te laten nemen kan je een onafhankelijke indicatie krijgen en breder dan alleen thuiszorg. Ook de woonbegeleiding voor mp gezinnen kan op deze manier geïndiceerd worden. De juiste inschatting kan alleen gedaan worden door mensen die in de gezinnen zitten en niet door een bureaucratisch bureau. Met het laten wegvallen van Ciz, of een ver door gevoerde versobering, kunnen veel kosten bespaard worden.

  • FJJ Conijn

    @ erikoosterhof:

    Het huidige systeem functioneert als volgt. De indicatieaanvrager (in dit geval de wijkverpleegkundige) vult een vragenlijst in. Die stuurt ze op naar het CIZ en dat koppelt daar een indicatiestelling aan. Die controlefunctie van het CIZ maakt dat de verpleegkundige geneigd zal zijn om om de vragenlijst naar waarheid in te vullen, de sturing daarin in ieder geval beperkt te houden.

    Uw stelling dat de indicatiestelling tamelijk onafhankelijk is van de werkelijke zorgbehoefte vind ik zonder bewijs dan ook geen standhouden.

    Als die controlefunctie van het CIZ wegvalt, zelfs al vindt er zelden een praktische controle plaats, is er geen enkel beletsel meer voor de wijkverpleegkundige om haar eigen mening over de extramuralisatiepolitiek daarin door te laten klinken. En dat maakt de kans op interregionale verschillen in indicatiestelling groot.

    Begrijp met goed: ik vind de extramuralisatiepolitiek ook hardvochtig, want alleen vermogende ouderen met een Zzp 3 kunnen nu nog hun intrek nemen in verzorgingshuis. Zonder indicatie, geheel op eigen kosten, als het -huis dat toestaat. Maar om niet-vermogende ouderen te helpen zou ofwel de Eerste Kamer de kabinetsplannen moeten afwijzen, of een vermogenstoets zou onderdeel van de indicatiestelling moeten worden. Dan heb je weer een landelijk uniform systeem.

  • erikoosterhof

    Voor degenen die vóór het CIZ zijn: op grond waarvan denkt u dat de CIZ-indicatie wel correct is, dan wel passend bij de zorgbehoefte van de cliënt. Ze is weliswaar onafhankelijk opgesteld maar in veel gevallen ook tamelijk onafhankelijk van de werkelijke zorgbehoefte cliënt. Veeleer is de indicatie een afspiegeling van wat de financier (of dat nu het zorgkantoor of de zorgverzekeraar is) beschikbaar stelt. Complimenten voor de Zorgboog. Onafhankelijke professionals zijn zeer wel in staat om te indiceren op behoefte. Volgens mij is nergens vastgelegd dat een cliënt ook per sé de zorg moet afnemen van degene die de indicatie gesteld heeft.

  • Annemie Delissen

    Toch zet ik mijn bedenkingen bij de Zorgboog over het indiceren door de wijkverpleegkundige? Vast goed bedoeld, maar nu anno 2014 heb je nog met een indicatie van het CIZ te maken en hoe zit het met 'onafhankelijk' indiceren? 2015 Gaat dit officieel gelden en een speciaal opgeleide wijkverpleegkundige zal volgens een bepaald systeem gaan indiceren. Dit vraagt om helderheid.

  • roepnaam

    Of die zorgcriminelen, die zeggen ik weet je te 'vinden' als je er niet mee instemt.
    Want anders, .....dan.....
    In feite is dit met alle verzekeringen zo....(deze hadden ze nooit uit moeten vinden?

  • roepnaam

    Heb me als zorgverlener doodgeërgerd aan het gemak dat ze bepaalde handelingen, die in feite overbodig waren, gewoon doorvoerden omdat het 'kassa' klonk.
    Van:'Als we de indicatie zo interpreteren, dan krijgen we die behandeling of zorgmiddel ook vergoed!
    Ja zo ken ik er tientallen voorbeelden van!!
    DUS...........
    EEN ONAFHANKELIJKE PERSOON, DIE NIET MAKKELIJK TE CORRUMPTEREN IS moet dit waarnemen!

  • Rob

    Daar gaan we weer: laten we het CIZ opheffen. Vervolgens zijn we over enkele jaren weer verontwaardigd wanneer blijkt dat zorgaanbieders de hoeveelheid zorg afstemmen op eigen capaciteit en behoefte en niet andersom.

    Kijk nog even naar de documentaire op KRO Brandpunt van vorig jaar (niet eens zo lang geleden):
    http://brandpunt.incontxt.nl/seizoenen/2013/afleveringen/12-05-2013/fragmenten/gesjoemel-in-de-zorg

  • het kan beter

    CIZ afschaffen. Prima voorstel. Het CIZ is slechts een papier tijger die miljoenen kost en weinig toevoegd. Weg ermee. Indicatie stellen is slechts een boodschappen waarvam de uitkomst al vaststaat voor de start vd indicatie!

  • FJJ Conijn

    Het aantal zorguren laten dalen door een mentaliteitsverandering van 'recht hebben op' naar 'wat kan de patiënt nog zelf en wat niet?' lijkt mij ook te kunnen binnen een systeem waarbij het CIZ de indicatiestelling blijft doen. Verder werd de indicatieaanvraag altijd al gedaan door (huisarts of specialist of) bevoegde wijkverpleegkundige, die daarin enigszins kon sturen.

    Dus daarin zie ik geen valide argument om te pleiten voor het opheffen van het CIZ. Het verminderen van de bureaucratie is wel een valide argument. Maar ik vraag me af of of je niet makkelijk regionale verschillen krijgt als de indicatiestelling ook gedaan wordt door de verpleegkundige. En ik vind dat er wel een landelijk uniforme indicatiestelling moet zijn.

    Dus ik zou eerst eens de landelijke praktijk willen bekijken voordat ik het CIZ zou willen opheffen. Tot slot speelt nog de vraag hoe de zorgverzekeraars zich gaan opstellen, zoals GBruins al stelde.

  • FransV

    Mogelijk levert de aanpak van Zorgboog inderdaad een besparing op. Er zijn echter ook zorgaanbieders die meer aan hun eigen portemonnee denken dan aan de zelfredzaamheid van de cliënt.
    Het CIZ stelt objectief de zorgbehoefte vast. De laatste jaren mogen aanbieders steeds meer indicaties zelf stellen via mandaat-constructies. Uit een onderzoek afgelopen herfst bleek dat aanbieders via mandaat ruim 20% boven de CIZ-indicaties zaten. Dat heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de stijging van de AWBZ kosten.
    Kortom, enige nuancering is hier op zijn plaats. Mogelijk concluderen we over enkele jaren dat het indiceren door wijkverpleegkundigen geleid heeft tot een flinke stijging van de zorgverzekering premies.

  • GBruins

    Een zeer mooie opzet van zorgverlening! De patiënt actief laten meedenken in hoeverre zij zorg nodig hebben en de zo min mogelijk randzaken buiten het zorgen om. De resultaten van dit experiment spreken voor zich en hopelijk kan het breder uitgerold worden. Ik zet mijn vraagtekens echter bij draagvlak vanuit de zorgverzekeraars. Ik krijg immers de indruk dat de transparantie voor hun op deze wijze beperkter is. Weet iemand of mijn aanname correct is?

  • hlvandorsten

    Goed werk Mark!
    Kan een wijkverpleegkundige alle indicaties doen? Ook voor begeleiding?

  • deep21@hetnet.nl

    Terug zoals we het vroeger ook deden. De wijkverpleegkundige als coordinator van de zorgverlening thuis .

  • AdZVrossum

    Zelf denken, zelf plannen en zelf doen is beter dan laten denken, laten plannen en laten doen. Less chiefs more indians!!!

  • RINKEL

    De CIZ is altijd al een overbodige bestuur laag geweest. zij die bij de mensen dagelijks thuis komen die weten wat voor zorg er nodig is. Dat
    kan iemand die een keer per jaar een client ziet niet be palen.

  • ericreynaers

    Ik sluit mij graag aan bij de complimenten van Draaijer. Door te werken als beschreven dor Zorgboog valt er een (zorg)wereld te winnen!
    Wij moeten weg van ingewikkelde (door sommigen 'slim' genoemd) systemen en terug naar onze kerntaken! Waartoe zijn wij op aarde?: voor het bieden van de goede juiste zorg envoorts ... zo weinig mogelijk bijkomstigheden.

  • draaijer

    Mijn complimenten . Daarbij zou ik zeggen CIZ afschaffen . Dit zou een enorme bijdrage kunnen leveren aan de bezuinigingen.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden